Sociale economie deel 2
TRANSITIE NAAR EEN ANDERE
ECONOMIE
DONUT ECONOMIE
Kate Raworth
Het is een economisch model uit 2012 dat welvaart meet door te kijken naar de realisatie van een
sociaal fundament zonder het overschrijden van ecologische plafonds
Simpel gezegd is het doel om de behoeftes van iedereen te realiseren binnen de draagkracht van de
aarde
= in 7 stappen naar een economie voor de 21e eeuw
,STAP 1: VERANDER DE DOELSTELLING
We zijn verslaafd aan economische groei
Bedrijven willen hoge rendementen, stijgende winsten, een groeiend marktaandeel enz.
In de politiek: de G20 = jaarlijkse vergadering van de G20-leiders (verzameling van 20 grote
economieën in de wereld)
Economische groei = groei van het BBP, de totale waarde van alle goederen en diensten die in een jaar
in een land zijn geproduceerd (= optelsom van economische activiteiten)
Het is kwantitatief, niet kwalitatief
Wat meet het BBP niet?
- Het verval van ecosystemen en de uitputting van grondstofvoorraden
- De verwaarlozing en vernietiging van menselijk en sociaal kapitaal
, - De groeiende kloof tussen arm en rijk
- …
Raworth: “Het bbp is een koekoeksjong in het
economische nest.”
Economie is teveel een positivistische wetenschap geworden (op zoek naar wetmatigheden), met
veel te veel aandacht voor GROEI, maar waarbij de discussie over de doelen van de economie volledig
uit beeld is verdwenen
in alle industrielanden is de groei van het bnp (later bbp) het belangrijkste doel geworden van het
economisch beleid deze groeiverslaving duurt tot op de dag van vandaag
veel economische theorieën over wat er zorgt voor bbp-groei: technologie? machines en fabrieken?
hoeveelheid menselijk kapitaal? daarbij wordt nooit de vraag gesteld of bbp-groei wel altijd nodig of
wenselijk is en of het wel mogelijk is.
INSPIRERENDE HUMANISTISCHE ECONOMIE
Raworth werd o.a. beïnvloed door Amartya Sen, een Indiaas econoom en filosoof die bekendheid kreeg
door zijn werk over honger, welvaartstheorie en de mechanismen achter armoede
Economische ontwikkeling is volgens hem alleen van belang wanneer het burgers de vrijheid geeft om
de dingen te doen die ze graag doen
Een goed draaiende economie heeft als doel om burgers een goed leven te laten leiden door te zorgen
voor goed onderwijs en een toegankelijke gezondheidszorg
Economie is geen doel op zich maar een middel voor menselijk welbevinden
Raworth: “Het zou minder moeten gaan om statistieken als het bbp, maar het doel zou moeten zijn het
vergroten van de capaciteiten van mensen – zoals gezond, mondig en creatief zijn – zodat ze in het
leven dat kunnen doen of zijn dat ze waardevol vinden. En het verwezenlijken van deze capaciteiten is
afhankelijk van de mate waarin mensen kunnen beschikken over de basisbenodigdheden van het leven
en die variëren van gezond voedsel, gezondheidszorg en onderwijs tot veiligheid en politieke inspraak.”
Sen zegt dat economische ontwikkeling zich vooral moet richten op het bevorderen van de rijkdom van
het menselijk leven in plaats van op de rijkdom van de economie waarin mensen leven
Hij zegt: degenen die de economie en onze maatschappij proberen te sturen zijn als piloten die een
koers proberen te varen zonder een betrouwbaar kompas
De donut is een poging om zo’n kompas te geven
DE ESSENTIE VAN DE DONUT
Een sociaal fundament van welzijn waar niemand onder mag zakken
En een ecologisch plafond dat wordt gevormd door de maximale druk op de planeet en dat dus niet
mag worden doorbroken
Tussen deze 2 cirkels bevindt zich een veilige en rechtvaardige ruimte voor iedereen
Het is volgens Raworth een kompas voor de 21e eeuw
,
TRANSITIE NAAR EEN ANDERE
ECONOMIE
DONUT ECONOMIE
Kate Raworth
Het is een economisch model uit 2012 dat welvaart meet door te kijken naar de realisatie van een
sociaal fundament zonder het overschrijden van ecologische plafonds
Simpel gezegd is het doel om de behoeftes van iedereen te realiseren binnen de draagkracht van de
aarde
= in 7 stappen naar een economie voor de 21e eeuw
,STAP 1: VERANDER DE DOELSTELLING
We zijn verslaafd aan economische groei
Bedrijven willen hoge rendementen, stijgende winsten, een groeiend marktaandeel enz.
In de politiek: de G20 = jaarlijkse vergadering van de G20-leiders (verzameling van 20 grote
economieën in de wereld)
Economische groei = groei van het BBP, de totale waarde van alle goederen en diensten die in een jaar
in een land zijn geproduceerd (= optelsom van economische activiteiten)
Het is kwantitatief, niet kwalitatief
Wat meet het BBP niet?
- Het verval van ecosystemen en de uitputting van grondstofvoorraden
- De verwaarlozing en vernietiging van menselijk en sociaal kapitaal
, - De groeiende kloof tussen arm en rijk
- …
Raworth: “Het bbp is een koekoeksjong in het
economische nest.”
Economie is teveel een positivistische wetenschap geworden (op zoek naar wetmatigheden), met
veel te veel aandacht voor GROEI, maar waarbij de discussie over de doelen van de economie volledig
uit beeld is verdwenen
in alle industrielanden is de groei van het bnp (later bbp) het belangrijkste doel geworden van het
economisch beleid deze groeiverslaving duurt tot op de dag van vandaag
veel economische theorieën over wat er zorgt voor bbp-groei: technologie? machines en fabrieken?
hoeveelheid menselijk kapitaal? daarbij wordt nooit de vraag gesteld of bbp-groei wel altijd nodig of
wenselijk is en of het wel mogelijk is.
INSPIRERENDE HUMANISTISCHE ECONOMIE
Raworth werd o.a. beïnvloed door Amartya Sen, een Indiaas econoom en filosoof die bekendheid kreeg
door zijn werk over honger, welvaartstheorie en de mechanismen achter armoede
Economische ontwikkeling is volgens hem alleen van belang wanneer het burgers de vrijheid geeft om
de dingen te doen die ze graag doen
Een goed draaiende economie heeft als doel om burgers een goed leven te laten leiden door te zorgen
voor goed onderwijs en een toegankelijke gezondheidszorg
Economie is geen doel op zich maar een middel voor menselijk welbevinden
Raworth: “Het zou minder moeten gaan om statistieken als het bbp, maar het doel zou moeten zijn het
vergroten van de capaciteiten van mensen – zoals gezond, mondig en creatief zijn – zodat ze in het
leven dat kunnen doen of zijn dat ze waardevol vinden. En het verwezenlijken van deze capaciteiten is
afhankelijk van de mate waarin mensen kunnen beschikken over de basisbenodigdheden van het leven
en die variëren van gezond voedsel, gezondheidszorg en onderwijs tot veiligheid en politieke inspraak.”
Sen zegt dat economische ontwikkeling zich vooral moet richten op het bevorderen van de rijkdom van
het menselijk leven in plaats van op de rijkdom van de economie waarin mensen leven
Hij zegt: degenen die de economie en onze maatschappij proberen te sturen zijn als piloten die een
koers proberen te varen zonder een betrouwbaar kompas
De donut is een poging om zo’n kompas te geven
DE ESSENTIE VAN DE DONUT
Een sociaal fundament van welzijn waar niemand onder mag zakken
En een ecologisch plafond dat wordt gevormd door de maximale druk op de planeet en dat dus niet
mag worden doorbroken
Tussen deze 2 cirkels bevindt zich een veilige en rechtvaardige ruimte voor iedereen
Het is volgens Raworth een kompas voor de 21e eeuw
,
