Samenvatting – Internationaal terrorisme en radicalisering
Week 1
Hoofdstuk 1. Terrorisme als concept
‘Contested concept’
William Connolly maakte hiermee duidelijk dat een alomvattende, sluitende definitie van
maatschappelijke of politieke verschijnselen soms vrijwel onmogelijk is.
- Bij het begrip ‘terrorisme’ gaat het ook om een contested concept. Het lijkt buitengewoon
moeilijk om tot een afdoende definitie te komen.
‘one man’s terrorist is another man’s freedom fighter’
Sommigen zien een persoon als terrorist terwijl anderen dezelfde persoon als een vrijheidsvechter
zien. Deze opvatting voert terug naar oude tijden.
Redenen voor verschillen in de omschrijving van terrorisme
1. Mediatisering van bepaalde gebeurtenissen en ontwikkelingen
2. De behoefte die sommigen hebben aan relativering van het kwaad en het leed dat terrorisme
veroorzaakt.
3. De definities zijn vaak afgeleide van politieke, soms bureaupolitieke waarden en belangen.
Definitie terrorisme – Laquer
Laquer weigert een definitie te geven omdat die naar zijn zeggen nooit in voldoende mate de
historische diepte en de verscheidenheid van het verschijnsel kan reflecteren.
Definities terrorisme op chronologische volgorde
- ‘’het aanjagen van angst door middel van geweldpleging, het oproepen van reacties bij
anderen dan degenen die het directe slachtoffer zijn of dreigen te worden van de
geweldpleging en het aldus uitoefenen van pressie op derden; een poging tot beïnvloeding
langs de omweg van geweld en publiciteit’’;
- ‘’a special mode or proces of violence which has at least three basic elements: the terroristic
aims of its perpetrators, their modus operandi in deploying particular forms of violence upon
the victims and the target audience’’;
- ‘’the deliberate use of violence and threat of violence to evoke a state of fear … in a
particular victim or audience’’;
- ‘’the unlawful use or threatened use of force or violence against individuals or property to
coerce or intimidate governments or societies, often to achieve political, religious or
ideological objectives’’;
- ‘’the peacetime equivalent of a war crime’’;
- ‘’the deliberate creation and explonation of fear trough violence or the threat of violence in
the pursuit of political change’’;
- ‘’oogmerk om de bevolking of deel der bevolking van een land ernstige vrees aan te jagen
dan wel een overheid of internationale organisatie wederrechtelijk te dwingen iets te doen,
niet te doen of te dulden, dan wel fundamentele politieke, constitutionele, economische of
sociale structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te
vernietigen’’;
- ‘’deliberately and violently targeting civilians for political purposes’’;
- ‘’the deliberate creation of fear, usually through the use (or threat of use) of symbolic acts of
violence, to influence the political behavior of a target audience’’;
- ‘’het plegen of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel maatschappelijke
veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden’’.
,Hoofdstuk 25. Terrorisme en terrorismebestrijding in perspectief
Terrorisme blijft altijd
De geschiedenis leert dat zich steeds weer nieuwe vormen van terrorisme blijven ontwikkelen. Het is
wel waarschijnlijk dat terrorisme zich in golven zal voordoen waardoor het in bepaalde periode
rustiger zal lijken dan anderen.
- Open democratische samenlevingen creëren vrijheden voor hun burgers en organisaties,
maar ook terroristen kunnen daarvan gebruikmaken.
Terrorisme is te complex voor eenvoudige oplossingen
De politieke en mediadruk om een goede oplossing te formuleren is echter groot, wat er toe leidt dat
in de discussie omtrent terrorisme steeds weer een nieuwe variant van terrorismebestrijding wordt
gepresenteerd als het geneesmiddel tegen het terrorisme van dat moment.
Uitgangspunten van terrorismebestrijding
Ze zijn allemaal te herleiden tot de noodzaak om te differentiëren. Ook voor terrorismebestrijders
gelden dat maatwerk noodzakelijk is. Daartoe moeten zij zich expliciet aanpassen aan de specifieke
omstandigheden.
1. Differentiëren naar de aard en achtergrond van het specifieke soort terrorisme.
2. Differentiëren naar het land waarin de terroristische actie plaatsvindt. houdt in dat het
niet mogelijk zal zijn om algemeen geldende vormen van terrorismebestrijding vorm te
geven die overal ter wereld werkzaam zullen zijn. De terrorismebestrijding moet zich
aanpassen aan de lokale en nationale gewoonten en achtergronden.
3. Differentiëren naar verschillende type terroristen. voor terrorismebestrijders zal het nodig
zijn hun strategie af te stemmen op de specifieke terroristische groeperingen.
In veel gevallen is een veel gerichtere strategie noodzakelijk. Hierbij is het dan wenselijk een
nauwkeurige inschatting te maken van de mogelijkheden en beperkingen van specifieke
groeperingen.
4. Het zal steeds gaan om een combinatie van de maatregelen.
5. Het is van belang te onderkennen dat terrorismebestrijding in toenemende mate onderdeel
is van een breder crisismanagement in een land.
6. Het uitbannen van terrorisme is een illusie. Terrorisme is er altijd geweest en zal er ook altijd
zijn.
In toenemende mate zal nu en in de toekomst nauwere internationale samenwerking cruciaal zijn
voor de inhoud en het functioneren van de terrorismebestrijding.
Repressie, bevoegdheden en preventie
Er is inmiddels veel bedacht aan verscherping van de juridische maatregelen. Veel van deze
maatregelen maken wel een inbreuk op de democratische rechtsstaat zoals dat mensen eerder
mogen worden aangehouden of meer informatie mag worden verzameld.
Intensivering
Er is weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de intensivering van de juridische
maatregelen. Het lijkt vooral een geloofskwestie te zijn.
Rehabilitatie en re-integratieprogramma
Het is van belang een rehabilitatie en re-integratieprogramma te hebben waar tot een
gevangenisstraf komt, met als doel lage recidivisme en de succesvolle re-integratie van het individu
in de samenleving.
, Preventie
- Verhouding tussen bevolkingsgroepen krijgt meer aandacht
- Risico’s van radicalisering van jonge moslims wordt beter in de gaten gehouden (voorkomen)
- Programma’s voor het voorkomen en bestrijden van radicalisering
- Risico’s van stigmatisering van bevolkingsgroepen komt meer aan de orde
- Terugkeerders worden intensief gevolgd en vervolgd
- Oorzaken van verschillende vormen van terrorisme om te kijken of het aangrijpingspunten
geeft voor nieuwe preventieve maatregelen
- Bewuste communicatiestrategieën worden geformuleerd om de risico’s dat groepen zich tot
terrorisme bekeren te verminderen.
- Mogelijkheden voor deradicalisering en uittreden uit terroristische organisaties
Terrorismebestrijding op lange termijn kan alleen succesvol zijn als een verantwoorde combinatie
wordt gemaakt tussen preventieve en repressieve maatregelen.
Inlichtingenfunctie
Inlichtingen zijn 1 van de belangrijkste methoden en middelen in terrorismebestrijding. Ze kunnen
veel terrorisme voorkomen. Door een goede informatiepositie kunnen niet alleen terroristische
acties worden voorkomen maar ook dat adequate repressieve maatregelen getroffen kunnen
worden.
- Het aantal inlichtingen zal komende jaren toenemen
- Inlichtingendiensten, politiediensten en organisaties in particuliere beveiliging beschikken
steeds meer over bevoegdheden om informatie te verzamelen en te verwerken. NADELEN
o Hierdoor zal het steeds moelijker zijn om de nuttige informatie eruit te halen en
daarbij verantwoorde dreigings- en risicoanalyses te maken.
o Door de intensivering van de bevoegdheden met betrekking tot
informatieverzameling zal de uitwisseling tussen organisaties die daarbij betrokken
zijn steeds moeilijker worden.
- De samenwerking tussen inlichtingendiensten zijn van cruciaal belang.
(Sociale) media en communicatie
Voor de media en ook sociale media vormen terroristische acties een zeer belangrijk onderwerp.
Hierbij wordt de rol van (sociale) media steeds belangrijker bij terrorisme (bestrijding).
- Hoogtepunt vanwege de huidige complexiteit, diversiteit en concurrentie
Voordeel voor de terroristen
Doordat alle kanten van een terroristische aanval 24 uur per dag worden belicht, vormt de media
voor terroristen het belangrijkste middel om hun boodschap naar buiten te brengen.
Aanpak
Het daagt overheden uit om hoogwaardige communicatiestrategieën te ontwikkelen waarin de
berichtgeving en het vertellen van de waarheid gecombineerd wordt met strategische doelstellingen
om het terrorisme aan te pakken. Combinatie van communicatiemiddelen is noodzakelijk.
Internationalisering
Terroristische groeperingen storen zich steeds minder aan grenzen van landen. Steeds vaker werken
geheel verschillende terroristische groepen op allerlei manieren samen, binnen en buiten de
landgrenzen.
Nadeel aanpak
Internationale flexibiliteit is voor de terroristen groter dan voor de samenwerking op het gebied van
internationale terrorismebestrijding.
Week 1
Hoofdstuk 1. Terrorisme als concept
‘Contested concept’
William Connolly maakte hiermee duidelijk dat een alomvattende, sluitende definitie van
maatschappelijke of politieke verschijnselen soms vrijwel onmogelijk is.
- Bij het begrip ‘terrorisme’ gaat het ook om een contested concept. Het lijkt buitengewoon
moeilijk om tot een afdoende definitie te komen.
‘one man’s terrorist is another man’s freedom fighter’
Sommigen zien een persoon als terrorist terwijl anderen dezelfde persoon als een vrijheidsvechter
zien. Deze opvatting voert terug naar oude tijden.
Redenen voor verschillen in de omschrijving van terrorisme
1. Mediatisering van bepaalde gebeurtenissen en ontwikkelingen
2. De behoefte die sommigen hebben aan relativering van het kwaad en het leed dat terrorisme
veroorzaakt.
3. De definities zijn vaak afgeleide van politieke, soms bureaupolitieke waarden en belangen.
Definitie terrorisme – Laquer
Laquer weigert een definitie te geven omdat die naar zijn zeggen nooit in voldoende mate de
historische diepte en de verscheidenheid van het verschijnsel kan reflecteren.
Definities terrorisme op chronologische volgorde
- ‘’het aanjagen van angst door middel van geweldpleging, het oproepen van reacties bij
anderen dan degenen die het directe slachtoffer zijn of dreigen te worden van de
geweldpleging en het aldus uitoefenen van pressie op derden; een poging tot beïnvloeding
langs de omweg van geweld en publiciteit’’;
- ‘’a special mode or proces of violence which has at least three basic elements: the terroristic
aims of its perpetrators, their modus operandi in deploying particular forms of violence upon
the victims and the target audience’’;
- ‘’the deliberate use of violence and threat of violence to evoke a state of fear … in a
particular victim or audience’’;
- ‘’the unlawful use or threatened use of force or violence against individuals or property to
coerce or intimidate governments or societies, often to achieve political, religious or
ideological objectives’’;
- ‘’the peacetime equivalent of a war crime’’;
- ‘’the deliberate creation and explonation of fear trough violence or the threat of violence in
the pursuit of political change’’;
- ‘’oogmerk om de bevolking of deel der bevolking van een land ernstige vrees aan te jagen
dan wel een overheid of internationale organisatie wederrechtelijk te dwingen iets te doen,
niet te doen of te dulden, dan wel fundamentele politieke, constitutionele, economische of
sociale structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te
vernietigen’’;
- ‘’deliberately and violently targeting civilians for political purposes’’;
- ‘’the deliberate creation of fear, usually through the use (or threat of use) of symbolic acts of
violence, to influence the political behavior of a target audience’’;
- ‘’het plegen of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel maatschappelijke
veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden’’.
,Hoofdstuk 25. Terrorisme en terrorismebestrijding in perspectief
Terrorisme blijft altijd
De geschiedenis leert dat zich steeds weer nieuwe vormen van terrorisme blijven ontwikkelen. Het is
wel waarschijnlijk dat terrorisme zich in golven zal voordoen waardoor het in bepaalde periode
rustiger zal lijken dan anderen.
- Open democratische samenlevingen creëren vrijheden voor hun burgers en organisaties,
maar ook terroristen kunnen daarvan gebruikmaken.
Terrorisme is te complex voor eenvoudige oplossingen
De politieke en mediadruk om een goede oplossing te formuleren is echter groot, wat er toe leidt dat
in de discussie omtrent terrorisme steeds weer een nieuwe variant van terrorismebestrijding wordt
gepresenteerd als het geneesmiddel tegen het terrorisme van dat moment.
Uitgangspunten van terrorismebestrijding
Ze zijn allemaal te herleiden tot de noodzaak om te differentiëren. Ook voor terrorismebestrijders
gelden dat maatwerk noodzakelijk is. Daartoe moeten zij zich expliciet aanpassen aan de specifieke
omstandigheden.
1. Differentiëren naar de aard en achtergrond van het specifieke soort terrorisme.
2. Differentiëren naar het land waarin de terroristische actie plaatsvindt. houdt in dat het
niet mogelijk zal zijn om algemeen geldende vormen van terrorismebestrijding vorm te
geven die overal ter wereld werkzaam zullen zijn. De terrorismebestrijding moet zich
aanpassen aan de lokale en nationale gewoonten en achtergronden.
3. Differentiëren naar verschillende type terroristen. voor terrorismebestrijders zal het nodig
zijn hun strategie af te stemmen op de specifieke terroristische groeperingen.
In veel gevallen is een veel gerichtere strategie noodzakelijk. Hierbij is het dan wenselijk een
nauwkeurige inschatting te maken van de mogelijkheden en beperkingen van specifieke
groeperingen.
4. Het zal steeds gaan om een combinatie van de maatregelen.
5. Het is van belang te onderkennen dat terrorismebestrijding in toenemende mate onderdeel
is van een breder crisismanagement in een land.
6. Het uitbannen van terrorisme is een illusie. Terrorisme is er altijd geweest en zal er ook altijd
zijn.
In toenemende mate zal nu en in de toekomst nauwere internationale samenwerking cruciaal zijn
voor de inhoud en het functioneren van de terrorismebestrijding.
Repressie, bevoegdheden en preventie
Er is inmiddels veel bedacht aan verscherping van de juridische maatregelen. Veel van deze
maatregelen maken wel een inbreuk op de democratische rechtsstaat zoals dat mensen eerder
mogen worden aangehouden of meer informatie mag worden verzameld.
Intensivering
Er is weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de intensivering van de juridische
maatregelen. Het lijkt vooral een geloofskwestie te zijn.
Rehabilitatie en re-integratieprogramma
Het is van belang een rehabilitatie en re-integratieprogramma te hebben waar tot een
gevangenisstraf komt, met als doel lage recidivisme en de succesvolle re-integratie van het individu
in de samenleving.
, Preventie
- Verhouding tussen bevolkingsgroepen krijgt meer aandacht
- Risico’s van radicalisering van jonge moslims wordt beter in de gaten gehouden (voorkomen)
- Programma’s voor het voorkomen en bestrijden van radicalisering
- Risico’s van stigmatisering van bevolkingsgroepen komt meer aan de orde
- Terugkeerders worden intensief gevolgd en vervolgd
- Oorzaken van verschillende vormen van terrorisme om te kijken of het aangrijpingspunten
geeft voor nieuwe preventieve maatregelen
- Bewuste communicatiestrategieën worden geformuleerd om de risico’s dat groepen zich tot
terrorisme bekeren te verminderen.
- Mogelijkheden voor deradicalisering en uittreden uit terroristische organisaties
Terrorismebestrijding op lange termijn kan alleen succesvol zijn als een verantwoorde combinatie
wordt gemaakt tussen preventieve en repressieve maatregelen.
Inlichtingenfunctie
Inlichtingen zijn 1 van de belangrijkste methoden en middelen in terrorismebestrijding. Ze kunnen
veel terrorisme voorkomen. Door een goede informatiepositie kunnen niet alleen terroristische
acties worden voorkomen maar ook dat adequate repressieve maatregelen getroffen kunnen
worden.
- Het aantal inlichtingen zal komende jaren toenemen
- Inlichtingendiensten, politiediensten en organisaties in particuliere beveiliging beschikken
steeds meer over bevoegdheden om informatie te verzamelen en te verwerken. NADELEN
o Hierdoor zal het steeds moelijker zijn om de nuttige informatie eruit te halen en
daarbij verantwoorde dreigings- en risicoanalyses te maken.
o Door de intensivering van de bevoegdheden met betrekking tot
informatieverzameling zal de uitwisseling tussen organisaties die daarbij betrokken
zijn steeds moeilijker worden.
- De samenwerking tussen inlichtingendiensten zijn van cruciaal belang.
(Sociale) media en communicatie
Voor de media en ook sociale media vormen terroristische acties een zeer belangrijk onderwerp.
Hierbij wordt de rol van (sociale) media steeds belangrijker bij terrorisme (bestrijding).
- Hoogtepunt vanwege de huidige complexiteit, diversiteit en concurrentie
Voordeel voor de terroristen
Doordat alle kanten van een terroristische aanval 24 uur per dag worden belicht, vormt de media
voor terroristen het belangrijkste middel om hun boodschap naar buiten te brengen.
Aanpak
Het daagt overheden uit om hoogwaardige communicatiestrategieën te ontwikkelen waarin de
berichtgeving en het vertellen van de waarheid gecombineerd wordt met strategische doelstellingen
om het terrorisme aan te pakken. Combinatie van communicatiemiddelen is noodzakelijk.
Internationalisering
Terroristische groeperingen storen zich steeds minder aan grenzen van landen. Steeds vaker werken
geheel verschillende terroristische groepen op allerlei manieren samen, binnen en buiten de
landgrenzen.
Nadeel aanpak
Internationale flexibiliteit is voor de terroristen groter dan voor de samenwerking op het gebied van
internationale terrorismebestrijding.
