Blik op de wereld
Wereldoriëntatie voor kleuters
Het kind in zijn omgeving
- Kleuters zijn nieuwsgierig, stellen veel vragen en ontdekken de wereld via
fantasie en onvolledige ideeën. Ze leren gaandeweg dat hun gedrag
samenhangt met anderen en tonen interesse zolang het begrijpelijk blijft.
Waarover hebben we het?
- Met wereldoriëntatie verwerven de kinderen kennis en inzicht in zichzelf, in hun
omgeving en hun relatie tot die omgeving, verwerven zij vaardigheden om in
interactie te treden met die omgeving en worden zij gestimuleerd tot een
positieve houding t.o.v. zichzelf en die omgeving.
MAAR
o Hedendaagse ‘omgeving’ complex (hoeveelheid kennis/vaardigheden)
OPLOSSING
o Vanuit invalshoeken (exemplarisch)
- 6 invalshoeken ( domeinen): opgesplitst 2 leergebieden
leergebied
WETENSCHAP EN TECHNIEK MENS EN MAATSCHAPPIJ
Natuur Techniek M&M Tijd
Ruimte
Bronnengebruik
Domein
Voorbeelden:
- Domein natuur:
o Klasdier
o Mezenbollen hangen
o Ontdekken + benoemen
10 bouwstenen voor wereldoriëntatie
- 4 inhoudelijke bouwstenen
o Aanknopingspunten:
Waarover moet het gaan
- 6 didactische bouwstenen
o Aanknopingspunten:
wat je moet aanbieden
Met de bouwstenen geef je vorm aan jouw onderwijs
,4 inhoudelijke bouwstenen voor Wereldoriëntatie
1 WO is opvoedend van aard Deze bouwsteen legt de nadruk op een
open houding in denken en doen.
Centraal staan: het aanvaarden van
anders-zijn, respect voor andere
culturen en levende wezens, en het
aannemen van gezonde
levensgewoontes.
2 WO brengt algemene vaardigheden bij Deze bouwsteen richt zich op algemene
vaardigheden. Kleuters leren tellen,
praten, bewegen, samenwerken en
omgaan met de tablet tijdens een WO-
activiteit. Zo draagt het bij aan hun
brede ontwikkeling.
3 WO brengt specifieke vaardigheden bij Deze bouwsteen gaat over specifieke
vaardigheden die kleuters met WO-
activiteiten oefenen, zoals waarnemen,
vergelijken, verzamelen, voorwerpen
gebruiken en informatie opzoeken.
4 WO brengt kennis van zichzelf en de Deze bouwsteen gaat over kennis:
wereld bij kleuters leren begrippen, inzichten en
relaties (bv. stal, jong dier, schaap-wol).
Je helpt hen hun kennis uit te breiden
en te gebruiken, waarvoor ook jouw
eigen basiskennis nodig is.
6 didactische bouwstenen voor wereldoriëntatie
5 Beleving en verwondering centraal Deze bouwsteen draait om beleving en
stellen verwondering, die nieuwsgierigheid en
onderzoekend gedrag stimuleren. Door
een rijke leeromgeving en
enthousiasme van de leerkracht
ontdekken kleuters zelf verhalen en
verbanden in hun omgeving.
6 Vragen, interesses en talenten als Deze bouwsteen benadrukt het
uitgangspunt benutten van de interesses en vragen
van kleuters als motivatie om te leren,
binnen de kaders van het leerplan en
de ontwikkelingsdoelen.
7 Actief, interactief en constructief leren Deze bouwsteen gaat over hoe leren
mogelijk maken wordt begeleid. De leerkracht fungeert
, vooral als gids, waarbij kleuters samen
ontdekken en kennis opbouwen,
behalve bij activiteiten die
nauwkeurige instructie vereisen.
8 Bewust kiezen voor thematisch en Deze bouwsteen gaat over hoe
systematisch leren activiteiten worden aangeboden.
Activiteiten worden vaak rond een
thema geplaatst, maar sommige
vaardigheden of observaties vergen
herhaling en gerichte aandacht,
binnen of naast het thema.
9 Samenhang garanderen Deze bouwsteen gaat over de
samenhang van leerinhouden. WO-
activiteiten sluiten aan op eerdere
kennis (verticaal) en verbinden
verschillende activiteiten in de klas
(horizontaal), waarbij taal en wiskunde
vaak geïntegreerd worden.
1 Mens en maatschappij als centraal Deze bouwsteen benadrukt het
0 referentiepunt vertrekpunt van WO bij het kind. Wat
kinderen leren wordt verbonden met
hun rol in de maatschappij, zodat
attitudes en gewoonten betekenis
krijgen in school en thuis.
LEES DIA 20-27 EENS GOED DOOR!!! Pptx: inleiding leergebied W&T
Inleiding bij leergebied W&T kleuter 2025-2026.pptx
Les 2: Herfst in de kleuterklas
Herfst= Handboek p546-563 + p42-45
Zwammen en paddenstoelen = Handboek p332-347. + p278-279
Seizoenen
Oorzaken van de seizoenen:
1. Ashelling van de aarde
2. Baan van de aarde rond de zon (jaarcyclus)
3. Aardrotatie (dag en nacht, 24 uur)
Kenmerken van de seizoenen:
Winter: korte dagen, lange nachten
Zomer: lange dagen, korte nachten
Herfst & Lente (tussenseizoenen): dagen en nachten even lang
o Rond 21 maart en 21 september
Aanpassing van planten en dieren:
Herfst: dieren verzamelen voedsel
Winter: winterslaap of winterrust (lage activiteit, geen echte slaap)
Vogels & vissen: trekken naar het zuiden (warmere oorden)
Voorbeelden van trekroutes:
1. Noord-Europa → West-Europa → Iberisch schiereiland → Oost-Afrika
Wereldoriëntatie voor kleuters
Het kind in zijn omgeving
- Kleuters zijn nieuwsgierig, stellen veel vragen en ontdekken de wereld via
fantasie en onvolledige ideeën. Ze leren gaandeweg dat hun gedrag
samenhangt met anderen en tonen interesse zolang het begrijpelijk blijft.
Waarover hebben we het?
- Met wereldoriëntatie verwerven de kinderen kennis en inzicht in zichzelf, in hun
omgeving en hun relatie tot die omgeving, verwerven zij vaardigheden om in
interactie te treden met die omgeving en worden zij gestimuleerd tot een
positieve houding t.o.v. zichzelf en die omgeving.
MAAR
o Hedendaagse ‘omgeving’ complex (hoeveelheid kennis/vaardigheden)
OPLOSSING
o Vanuit invalshoeken (exemplarisch)
- 6 invalshoeken ( domeinen): opgesplitst 2 leergebieden
leergebied
WETENSCHAP EN TECHNIEK MENS EN MAATSCHAPPIJ
Natuur Techniek M&M Tijd
Ruimte
Bronnengebruik
Domein
Voorbeelden:
- Domein natuur:
o Klasdier
o Mezenbollen hangen
o Ontdekken + benoemen
10 bouwstenen voor wereldoriëntatie
- 4 inhoudelijke bouwstenen
o Aanknopingspunten:
Waarover moet het gaan
- 6 didactische bouwstenen
o Aanknopingspunten:
wat je moet aanbieden
Met de bouwstenen geef je vorm aan jouw onderwijs
,4 inhoudelijke bouwstenen voor Wereldoriëntatie
1 WO is opvoedend van aard Deze bouwsteen legt de nadruk op een
open houding in denken en doen.
Centraal staan: het aanvaarden van
anders-zijn, respect voor andere
culturen en levende wezens, en het
aannemen van gezonde
levensgewoontes.
2 WO brengt algemene vaardigheden bij Deze bouwsteen richt zich op algemene
vaardigheden. Kleuters leren tellen,
praten, bewegen, samenwerken en
omgaan met de tablet tijdens een WO-
activiteit. Zo draagt het bij aan hun
brede ontwikkeling.
3 WO brengt specifieke vaardigheden bij Deze bouwsteen gaat over specifieke
vaardigheden die kleuters met WO-
activiteiten oefenen, zoals waarnemen,
vergelijken, verzamelen, voorwerpen
gebruiken en informatie opzoeken.
4 WO brengt kennis van zichzelf en de Deze bouwsteen gaat over kennis:
wereld bij kleuters leren begrippen, inzichten en
relaties (bv. stal, jong dier, schaap-wol).
Je helpt hen hun kennis uit te breiden
en te gebruiken, waarvoor ook jouw
eigen basiskennis nodig is.
6 didactische bouwstenen voor wereldoriëntatie
5 Beleving en verwondering centraal Deze bouwsteen draait om beleving en
stellen verwondering, die nieuwsgierigheid en
onderzoekend gedrag stimuleren. Door
een rijke leeromgeving en
enthousiasme van de leerkracht
ontdekken kleuters zelf verhalen en
verbanden in hun omgeving.
6 Vragen, interesses en talenten als Deze bouwsteen benadrukt het
uitgangspunt benutten van de interesses en vragen
van kleuters als motivatie om te leren,
binnen de kaders van het leerplan en
de ontwikkelingsdoelen.
7 Actief, interactief en constructief leren Deze bouwsteen gaat over hoe leren
mogelijk maken wordt begeleid. De leerkracht fungeert
, vooral als gids, waarbij kleuters samen
ontdekken en kennis opbouwen,
behalve bij activiteiten die
nauwkeurige instructie vereisen.
8 Bewust kiezen voor thematisch en Deze bouwsteen gaat over hoe
systematisch leren activiteiten worden aangeboden.
Activiteiten worden vaak rond een
thema geplaatst, maar sommige
vaardigheden of observaties vergen
herhaling en gerichte aandacht,
binnen of naast het thema.
9 Samenhang garanderen Deze bouwsteen gaat over de
samenhang van leerinhouden. WO-
activiteiten sluiten aan op eerdere
kennis (verticaal) en verbinden
verschillende activiteiten in de klas
(horizontaal), waarbij taal en wiskunde
vaak geïntegreerd worden.
1 Mens en maatschappij als centraal Deze bouwsteen benadrukt het
0 referentiepunt vertrekpunt van WO bij het kind. Wat
kinderen leren wordt verbonden met
hun rol in de maatschappij, zodat
attitudes en gewoonten betekenis
krijgen in school en thuis.
LEES DIA 20-27 EENS GOED DOOR!!! Pptx: inleiding leergebied W&T
Inleiding bij leergebied W&T kleuter 2025-2026.pptx
Les 2: Herfst in de kleuterklas
Herfst= Handboek p546-563 + p42-45
Zwammen en paddenstoelen = Handboek p332-347. + p278-279
Seizoenen
Oorzaken van de seizoenen:
1. Ashelling van de aarde
2. Baan van de aarde rond de zon (jaarcyclus)
3. Aardrotatie (dag en nacht, 24 uur)
Kenmerken van de seizoenen:
Winter: korte dagen, lange nachten
Zomer: lange dagen, korte nachten
Herfst & Lente (tussenseizoenen): dagen en nachten even lang
o Rond 21 maart en 21 september
Aanpassing van planten en dieren:
Herfst: dieren verzamelen voedsel
Winter: winterslaap of winterrust (lage activiteit, geen echte slaap)
Vogels & vissen: trekken naar het zuiden (warmere oorden)
Voorbeelden van trekroutes:
1. Noord-Europa → West-Europa → Iberisch schiereiland → Oost-Afrika
