Sociaal werk
Vaardig met informatie
Sociale Hogeschool UCLL
,Deel 1: Kritisch denken ............................................................................................ 8
1.1. Elementen voor kritisch denken ...................................................................... 8
1.2. Normen voor kritisch denken .......................................................................... 8
Deel 2: Soorten Informatie ....................................................................................... 9
2.1. Populaire literatuur ........................................................................................ 9
2.1.1. Wat is populaire literatuur? ...................................................................... 9
2.1.2. Criteria van Populaire literatuur ................................................................ 9
2.1.3. Waar zoek je? .......................................................................................... 9
2.2. Vakliteratuur ................................................................................................. 9
2.2.1. Wat is Vakliteratuur? ................................................................................ 9
2.2.2. Criteria van vakliteratuur ........................................................................ 10
2.2.3. Waar zoek je? ........................................................................................ 10
2.3. Wetenschappelijke literatuur........................................................................ 10
2.3.1. Wat is wetenschappelijke literatuur? ....................................................... 10
2.3.2. Criteria van wetenschappelijke literatuur................................................. 10
2.3.2.1. Verschillende soorten peer review:.................................................... 10
2.3.3. Waar zoek je? ........................................................................................ 11
2.3.4. Geen zwart-wit verhaal ........................................................................... 11
Deel 3: Opzoeken van informatie ............................................................................ 11
3.1. Algemeen .................................................................................................... 11
3.2. Waar zoeken? .............................................................................................. 12
3.2.1. Internet ................................................................................................. 12
3.2.2. Bibliotheek ............................................................................................ 12
3.2.3. Probleem = betaalmuur .......................................................................... 12
3.2.4. Tegenbeweging: Open access ................................................................. 12
3.2.5. AI gebruiken bij opzoeken ....................................................................... 13
3.3. Soorten (informatie) bronnen ........................................................................ 13
3.3.1. Naslagwerk ........................................................................................... 13
3.3.2. Catalogus ............................................................................................. 13
3.3.3. Databank .............................................................................................. 14
3.3.4. Handboek ............................................................................................. 14
3.3.5. Tijdschrift .............................................................................................. 14
2
, 3.3.6. Grijze literatuur ...................................................................................... 14
3.3.7. Eindwerk ............................................................................................... 14
3.4. Hoe zoeken naar informatie? ........................................................................ 15
3.4.1. Kernwoorden en zoektermen bepalen ..................................................... 15
3.4.1.1. Kernwoorden vertalen naar zoektermen ............................................ 15
3.4.2. De juiste databanken raadplegen ............................................................ 16
3.4.3. De juiste technieken toepassen .............................................................. 16
3.4.4. De juiste zoekstrategieën toepassen ....................................................... 17
3.4.5. Problemen oplossen .............................................................................. 17
Deel 4: refereren naar je informatie ......................................................................... 18
4.1. Wat is verwijzen? ......................................................................................... 18
4.1.1. Verwijsstijl............................................................................................. 18
4.2. Verwijzen in de tekst .................................................................................... 18
4.2.1. Parafraseren ......................................................................................... 18
4.2.2. Citeren.................................................................................................. 20
4.3. Verwijzen achteraan .................................................................................... 20
Deel 5: Beoordelen van informatie .......................................................................... 24
5.1. AI................................................................................................................ 24
5.1.1. Wat is Gen AI? ....................................................................................... 24
5.1.2. Voordelen en nadelen gen AI................................................................... 24
5.2. AI i.v.m. onderzoek ...................................................................................... 24
5.2.1. AI als ondersteuning bij onderzoek .......................................................... 24
5.2.2. Prompt formuleren ................................................................................ 25
5.3. De betrouwbaarheid van wetenschappelijke bronnen..................................... 25
5.3.1. Criteria om betrouwbaarheid te bepalen.................................................. 25
5.3.1.1. Externe betrouwbaarheid ................................................................. 25
5.3.1.2. Interne betrouwbaarheid .................................................................. 26
5.3.1.2.1. Aard van de bron ........................................................................ 26
5.3.1.2.2. Auteur van de bron ..................................................................... 26
5.3.1.2.3. Inhouw van de bron .................................................................... 27
5.3.1.2.4. Ouderdom van de bron ............................................................... 27
5.3.1.2.5. Opmaak van de bron .................................................................. 27
3
, 5.4. De betrouwbaarheid van andere bronnen ...................................................... 27
5.4.1. CRAAP-test ........................................................................................... 27
5.4.1.1. Currency ......................................................................................... 27
5.4.1.2. Relevance ....................................................................................... 27
5.4.1.3. Authority ......................................................................................... 28
5.4.1.4. Accuracy ......................................................................................... 28
5.4.1.5. Point of view ................................................................................... 28
5.5. Misleidende informatie ................................................................................ 29
5.5.1. Nepnieuws ............................................................................................ 29
5.5.1.1. Impact van nepnieuws ..................................................................... 29
5.5.1.2. Verspreiding van nepnieuws ............................................................. 29
5.5.1.3. Wat kunnen we doen tegen nepnieuws .............................................. 30
5.5.2. Phishing/ online oplichting ..................................................................... 31
5.6. Informatieongelijkheid ................................................................................. 33
5.6.1. Informatieongelijkheid tussen burgers en overheid ................................... 33
5.6.2. Informatieongelijkheid tussen burgers onderling ...................................... 33
Deel 6: Basisbegrippen .......................................................................................... 34
6.1. Wat is onderzoek? ....................................................................................... 34
6.2. Soorten onderzoek....................................................................................... 34
6.2.1. Onderzoek naargelang het doel ............................................................... 35
6.2.2. Onderzoek naargelang de grondvorm ...................................................... 35
6.2.3. Onderzoek naargelang het tijdsperspectief .............................................. 35
6.3. Eisen aan onderzoek .................................................................................... 36
6.3.1. Wetenschappelijke eisen ....................................................................... 36
6.3.2. Ethische eisen ....................................................................................... 38
6.3.3. Praktische eisen .................................................................................... 39
Deel 7: Onderzoeksplan......................................................................................... 40
7.1. Probleemstelling ......................................................................................... 40
7.1.1. Contextueel kader ................................................................................. 40
7.1.2. Onderzoeksvragen ................................................................................. 41
7.1.2.1. Eisen voor een goede onderzoeksvraag ............................................. 41
7.1.2.2. Soorten onderzoeksvragen ............................................................... 41
4
Vaardig met informatie
Sociale Hogeschool UCLL
,Deel 1: Kritisch denken ............................................................................................ 8
1.1. Elementen voor kritisch denken ...................................................................... 8
1.2. Normen voor kritisch denken .......................................................................... 8
Deel 2: Soorten Informatie ....................................................................................... 9
2.1. Populaire literatuur ........................................................................................ 9
2.1.1. Wat is populaire literatuur? ...................................................................... 9
2.1.2. Criteria van Populaire literatuur ................................................................ 9
2.1.3. Waar zoek je? .......................................................................................... 9
2.2. Vakliteratuur ................................................................................................. 9
2.2.1. Wat is Vakliteratuur? ................................................................................ 9
2.2.2. Criteria van vakliteratuur ........................................................................ 10
2.2.3. Waar zoek je? ........................................................................................ 10
2.3. Wetenschappelijke literatuur........................................................................ 10
2.3.1. Wat is wetenschappelijke literatuur? ....................................................... 10
2.3.2. Criteria van wetenschappelijke literatuur................................................. 10
2.3.2.1. Verschillende soorten peer review:.................................................... 10
2.3.3. Waar zoek je? ........................................................................................ 11
2.3.4. Geen zwart-wit verhaal ........................................................................... 11
Deel 3: Opzoeken van informatie ............................................................................ 11
3.1. Algemeen .................................................................................................... 11
3.2. Waar zoeken? .............................................................................................. 12
3.2.1. Internet ................................................................................................. 12
3.2.2. Bibliotheek ............................................................................................ 12
3.2.3. Probleem = betaalmuur .......................................................................... 12
3.2.4. Tegenbeweging: Open access ................................................................. 12
3.2.5. AI gebruiken bij opzoeken ....................................................................... 13
3.3. Soorten (informatie) bronnen ........................................................................ 13
3.3.1. Naslagwerk ........................................................................................... 13
3.3.2. Catalogus ............................................................................................. 13
3.3.3. Databank .............................................................................................. 14
3.3.4. Handboek ............................................................................................. 14
3.3.5. Tijdschrift .............................................................................................. 14
2
, 3.3.6. Grijze literatuur ...................................................................................... 14
3.3.7. Eindwerk ............................................................................................... 14
3.4. Hoe zoeken naar informatie? ........................................................................ 15
3.4.1. Kernwoorden en zoektermen bepalen ..................................................... 15
3.4.1.1. Kernwoorden vertalen naar zoektermen ............................................ 15
3.4.2. De juiste databanken raadplegen ............................................................ 16
3.4.3. De juiste technieken toepassen .............................................................. 16
3.4.4. De juiste zoekstrategieën toepassen ....................................................... 17
3.4.5. Problemen oplossen .............................................................................. 17
Deel 4: refereren naar je informatie ......................................................................... 18
4.1. Wat is verwijzen? ......................................................................................... 18
4.1.1. Verwijsstijl............................................................................................. 18
4.2. Verwijzen in de tekst .................................................................................... 18
4.2.1. Parafraseren ......................................................................................... 18
4.2.2. Citeren.................................................................................................. 20
4.3. Verwijzen achteraan .................................................................................... 20
Deel 5: Beoordelen van informatie .......................................................................... 24
5.1. AI................................................................................................................ 24
5.1.1. Wat is Gen AI? ....................................................................................... 24
5.1.2. Voordelen en nadelen gen AI................................................................... 24
5.2. AI i.v.m. onderzoek ...................................................................................... 24
5.2.1. AI als ondersteuning bij onderzoek .......................................................... 24
5.2.2. Prompt formuleren ................................................................................ 25
5.3. De betrouwbaarheid van wetenschappelijke bronnen..................................... 25
5.3.1. Criteria om betrouwbaarheid te bepalen.................................................. 25
5.3.1.1. Externe betrouwbaarheid ................................................................. 25
5.3.1.2. Interne betrouwbaarheid .................................................................. 26
5.3.1.2.1. Aard van de bron ........................................................................ 26
5.3.1.2.2. Auteur van de bron ..................................................................... 26
5.3.1.2.3. Inhouw van de bron .................................................................... 27
5.3.1.2.4. Ouderdom van de bron ............................................................... 27
5.3.1.2.5. Opmaak van de bron .................................................................. 27
3
, 5.4. De betrouwbaarheid van andere bronnen ...................................................... 27
5.4.1. CRAAP-test ........................................................................................... 27
5.4.1.1. Currency ......................................................................................... 27
5.4.1.2. Relevance ....................................................................................... 27
5.4.1.3. Authority ......................................................................................... 28
5.4.1.4. Accuracy ......................................................................................... 28
5.4.1.5. Point of view ................................................................................... 28
5.5. Misleidende informatie ................................................................................ 29
5.5.1. Nepnieuws ............................................................................................ 29
5.5.1.1. Impact van nepnieuws ..................................................................... 29
5.5.1.2. Verspreiding van nepnieuws ............................................................. 29
5.5.1.3. Wat kunnen we doen tegen nepnieuws .............................................. 30
5.5.2. Phishing/ online oplichting ..................................................................... 31
5.6. Informatieongelijkheid ................................................................................. 33
5.6.1. Informatieongelijkheid tussen burgers en overheid ................................... 33
5.6.2. Informatieongelijkheid tussen burgers onderling ...................................... 33
Deel 6: Basisbegrippen .......................................................................................... 34
6.1. Wat is onderzoek? ....................................................................................... 34
6.2. Soorten onderzoek....................................................................................... 34
6.2.1. Onderzoek naargelang het doel ............................................................... 35
6.2.2. Onderzoek naargelang de grondvorm ...................................................... 35
6.2.3. Onderzoek naargelang het tijdsperspectief .............................................. 35
6.3. Eisen aan onderzoek .................................................................................... 36
6.3.1. Wetenschappelijke eisen ....................................................................... 36
6.3.2. Ethische eisen ....................................................................................... 38
6.3.3. Praktische eisen .................................................................................... 39
Deel 7: Onderzoeksplan......................................................................................... 40
7.1. Probleemstelling ......................................................................................... 40
7.1.1. Contextueel kader ................................................................................. 40
7.1.2. Onderzoeksvragen ................................................................................. 41
7.1.2.1. Eisen voor een goede onderzoeksvraag ............................................. 41
7.1.2.2. Soorten onderzoeksvragen ............................................................... 41
4
