NB: Als het arrest terug te vinden is in het voorgeschreven boek van F. Amtenbrink &
H.H.B. Vedder ‘Recht van de Europese Unie’ (zevende druk) is er verwezen naar de
juiste pagina(’s).
1
,Leereenheid 1: Europese (markt)integratie 4
C-106/77, Simmenthal II, ECLI:EU:C:1978:49 4
C-57/65, Lutticke II, ECLI:EU:C:1966:34 4
C-144/04, Mangold, ECLI:EU:C:2005:709 5
C-8/81, Becker, ECLI:EU:C:1982:7 6
C-91/92, Faccini Dori, ECLI:EU:C:1994:292 7
C-201/02, Wells, ECLI:EU:C:2004:12 8
C-212/04, Adeneler, ECLI:EU:C:2006:443 8
C-555/07, Kücükdeveci, ECLI:EU:C:2010:21 9
C-33/76, Rewe, ECLI:EU:C:1976:188 en C-45/76, Comet, ECLI:EU:C:1976:191 9
C-4/73, Nold II, ECLI:EU:C:1974:51 10
C-399/11, Melloni, ECLI:EU:C:2013:107 10
C-617/10, Åkerberg Fransson, ECLI:EU:C:2013:105 11
Leereenheid 2: Non-discriminatie en vrij verkeer van goederen 12
C-186/87, Cowan, ECLI:EU:C:1989:47 12
C-302/86, Commissie T. Denemarken (Deense flessen), ECLI:EU:C:1988:421 12
C-8/74, Dassonville, ECLI:EU:C:1974:82 13
C-142/05, Mickelsson en Roos, ECLI:EU:C:2009:336 14
C-267/91 en C268/91, Keck en Mithouard, ECLI:EU:C:1993:905 15
C-120/78, Cassis de Dijon, ECLI:EU:C:1979:42 15
Leereenheid 3: Vrij verkeer van personen (EU-burgerschap) en diensten 17
C-415/93, Bosman, ECLI:EU:C:1995:463 17
C-55/94, Gebhard, ECLI:EU:C:1995:411 17
C-357/89, Raulin, ECLI:EU:C:1992:87 18
C-341/05, Laval un partneri, ECLI:EU:C:2007:809 19
C-34/09, Zambrano, ECLI:EU:C:2011:124 20
C-184/99, Grzelczyk, ECLI:EU:C:2001:458 20
C-333/13, Dano, ECLI:EU:C:2014:2358 21
Leereenheid 4: Vrij verkeer van kapitaal en de Economische en Monetaire Unie 22
C-452/04, Fidium Finanz, ECLI:EU:C:2006:631 22
C-370/12, Pringle, ECLI:EU:C:2012:756 22
C-62/14, Gauweiler e.a., ECLI:EU:C:2015:400 23
Leereenheid 5: Rechtsbescherming 24
C-25/62, Plaumann, ECLI:EU:C:1963:17 24
C-352/98, Bergaderm, ECLI:EU:C:2000:361 24
C-123/22, Commissie t. Hongarije, ECLI:EU:C:2024:493 25
C-283/81, CILFIT, ECLI:EU:C:1982:335 25
C-188/92, Deggendorf, ECLI:EU:C:1994:90 26
C-6/90 en C-9/90, Francovich, ECLI:EU:C:1991:428 27
C-224/01, Köbler, ECLI:EU:C:2003:513 27
2
,Gevoegde zaken C-178/94, C-179/94, C-188/94, C-189/94 en C-190/94, Dillenkofer,
ECLI:EU:C:1996:375 28
Leereenheid 6: Mededinging 29
Gevoegde zaken C-56/64 en C-58/64, Consten & Grundig, ECLI:EU:C:1965:60 29
C-27/76, United Brands, ECLI:EU:C:1978:22 29
C-41/90, Höfner & Elser, ECLI:EU:C:1991:161 30
C-320/91, Corbeau, ECLI:EU:C:1993:198 30
C-26/76, Metro I, ECLI:EU:C:1977:167 31
Leereenheid 7: Extern beleid 32
C-22/70, Commissie t. Raad (AETR), ECLI:EU:C:1971:32 32
3
, Leereenheid 1: Europese (markt)integratie
C-106/77, Simmenthal II, ECLI:EU:C:1978:49
Soort procedure: prejudiciële beslissing
Feiten:
De procedure speelt zich af in Italië tussen ‘administratie van de Staatsfinanciën’ en N.V.
Simmenthal. N.V. Simmenthal importeert rundvlees vanuit Frankrijk en moet voor een
keuring aan de grens betalen. Deze controles zijn gebaseerd op Italiaanse wetgeving en
in strijd met een verdrag. N.V. Simmenthal vordert voor de Italiaanse rechter
terugbetaling van de onterecht geheven heffing, omdat het een belemmering van het vrij
verkeer van goederen zou zijn.
Rechtsvragen:
1. Kan er sprake zijn van tussenkomst door wetgever of constitutioneel orgaan voordat
toepassing van het EU-recht of dienst de nationale rechter altijd direct EU-recht
voorrang te geven en strijdige nationale bepalingen buiten toepassing te laten?
2. Wat als tussenkomst mag, moet er dan sprake zijn van terugwerkende kracht?
Antwoord HvJEU:
De nationale rechter moet volle werking van het EU-recht verzekeren. Iedere strijdige
regel buiten toepassing laten (ongeacht eerdere of latere datum) zonder tussenkomst van
ander nationaal orgaan. De tweede vraag is niet meer relevant.
C-57/65, Lutticke II, ECLI:EU:C:1966:341
Soort procedure: prejudiciële beslissing
Feiten:
Alfons Lütticke GmbH importeerde volle melkpoeder uit andere lidstaten. Duitsland hief
een binnenlandse belasting op melkproducten, die in feite zwaarder uitviel voor
ingevoerde producten dan voor nationale producten. Alfons Lütticke GmbH stelde dat dit
in strijd was met art. 95 EEG-verdrag (nu art. 110 VWEU) dat discriminatie tussen
nationale en ingevoerde producten via binnenlandse belastingen verbiedt.
Rechtsvraag:
Wanneer bepaalt het HvJEU of een bepaling van het EU-recht al dan niet rechtstreekse
werking heeft en wanneer wordt deze toegepast door een nationale rechter?
Antwoord HvJEU:
1. Directe werking van het EU-recht: Het HvJEU bevestigde dat bepaalde bepalingen
van het EU-recht directe werking kunnen hebben. Dit betekent dat individuen deze
1 Amtenbrink & Vedder 2022, p. 72 en 73.
4