Inleiding Psychologische Dienstverlening: Leerdoelstellingen met antwoorden
Academiejaar 2025-2026
Welkom! Als onderdeel van het studeren, formuleerde ik een antwoord op de
leerdoelstellingen zoals die weergegeven worden op de ECTS-fiche. De vragen zijn met
zorg opgesteld. Mocht er toch een fout instaan of mochten er zaken ontbreken, dan
mag je dit altijd laten weten. Veel succes!
Contact: Ellen Vandenbroeck -
Leerdoelstellingen 2025-2026 (ECTS-fiche)
De student…
1. Begrijpt en legt uit wat een handelingsplan is (DLR 7) ........................................................... 2
2. Begrijpt en legt uit wat een preventieplan is (DLR 7) .............................................................. 3
3. Begrijpt en legt uit wat het dynamisch counseling model is (DLR 7) ....................................... 4
4. Beschrijft en legt uit wat Intervention Mapping is (DLR 7) ...................................................... 5
5. Beschrijft en legt de onderdelen uit van een dienstverleningsproces (DLR 7) .......................... 6
6. Begrijpt en legt uit wat doelgericht werken is (vb. SMART, PRISMAT, ...) (DLR 7) ....................... 7
7. Past de principes van doelgericht werken toe (DLR 7) ........................................................... 8
8. Begrijpt en legt uit wat cliëntprocessen inhouden (DLR 8) ..................................................... 9
9. Begrijpt en legt uit wat psychologische verklarings- en veranderingsmodellen zijn (DLR 8) .....10
10. Somt of zoekt verschillende methodieken op (DLR 8) ........................................................12
11. Begrijpt en legt uit wat counseling is+wat het verschil is met therapie (DLR 9) .....................14
12. Somt de verschillende counselingmodellen op en licht deze toe (verschillende stromingen,
ook nieuwste generatie) (DLR 9) ............................................................................................15
13. Begrijpt en legt uit wat zelfregulatie is (DLR 9) ...................................................................16
14. Begrijpt en legt uit wat het biopsychosociaal perspectief inhoudt (ook relationeel) (DLR 9) ..17
15. Somt mogelijkheden/belemmeringen op die komen kijken bij specifieke uitdagingen van de
cliënt en context (individueel en/of op team- en organisatieniveau). (DLR 9) .............................18
16. Heeft kennis over biologische, psychologische, sociale, relationele factoren (en de interactie
tussen deze factoren) die het welbevinden beïnvloeden. (DLR 9) .............................................19
17. Beschrijft het verschil tussen ondersteunen, verhelderen, trainen en coachen (DLR 11) ......20
18. Benoemt faciliterende en belemmerende factoren bij het behalen van gestelde doelen (DLR
11) ......................................................................................................................................21
19. Begrijpt en legt uit wat motivationele/motiverende gespreksvoering inhoudt (DLR 11) ..........22
Extra: Als metafoor om de complexiteit van de leerdoelen te onthouden: .................................23
1
,1. Begrijpt en legt uit wat een handelingsplan is (DLR 7)
Een handelingsplan (HP) voor psychologische dienstverlening is een methodisch en procesmatig
kader dat de psychologisch consulent gebruikt om de begeleiding op een degelijke manier vorm te
geven.
Doel en Karakteristieken:
Het voorgestelde handelingsplan in de cursus is ontworpen om een richtgevend kader te bieden
voor de psychologisch consulent in diverse contexten (Klinische, School-, en Arbeids- &
Organisatiepsychologie).
1. Methodisch Werken: Het HP is systematisch en planmatig. Het wordt gekenmerkt door
handelingsgericht onderzoek, een doelgerichte aanpak, een procesvisie,
wetenschappelijke fundering en aandacht voor effectiviteit.
2. Procesmatig Werken: De stappen in het HP volgen elkaar logisch op (gesymboliseerd door
een blauwe stippellijn). De selectie van methoden hangt bijvoorbeeld af van de vooraf
gestelde doelen, en de evaluatie van zowel het effect als het proces kan een nieuwe cyclus
initiëren.
3. Relationeel Holistisch Werken: De invulling van de stappen is altijd ondergeschikt aan de
uniciteit van de cliënt en diens context. Men gaat uit van de complexe en meerduidige
wisselwerking van biologische, sociale en psychologische factoren. Overleg, afstemming
en samenwerking met de cliënt zijn cruciaal.
4. Integratief Werken: In elke stap van het HP gaan de psychologische dienstverlening, de
handelingsgerichte psychodiagnostiek en de psychologische grondhouding hand in hand.
De Zes Stappen van het Handelingsplan:
Hoewel er vele methodieken zijn (zoals GROW of IMP), stelt de cursus een algemeen plan voor dat
bestaat uit zes vergelijkbare stappen:
1. Informatie verzamelen (Vraagverheldering): Helderder beeld krijgen van de vraagstelling in
relatie tot de persoon en diens context. Vereist actieve luister- en relatievaardigheden.
2. Vraagstelling analyseren: Zoeken naar achterliggende factoren en onderlinge verbanden
(lichamelijke, sociale, psychologische oorzaken, gevolgen, verwachtingen en voorwaarden).
Dit resulteert in een theoretische constructie op basis van psychologische stromingen.
3. Doelen bepalen: Gezamenlijk vaststellen waar men naartoe wil met de begeleiding.
4. Methodes selecteren: Kiezen van de juiste interventies (Ondersteunen, Verhelderen,
Coachen, Trainen of Counselen).
5. Methodes toepassen: De technieken correct en ethisch inzetten, afgestemd op de cliënt en
context.
6. Evalueren Effect & Proces: Op basis van de afgesproken doelen een stand van zaken
maken en eventueel bijsturen.
2
, 2. Begrijpt en legt uit wat een preventieplan is (DLR 7)
Een preventieplan richt zich op het voorkomen, inperken, beschermen en bevorderen van
psychosociale problemen, welbevinden en gezondheid. Het is een plan dat, net als het
handelingsplan, duidelijke doelstellingen moet bevatten.
Klassieke Indeling van Preventie:
Traditioneel wordt preventie in de gezondheidszorg ingedeeld op basis van het moment van
ingrijpen:
• Primaire preventie (A): Voorkomt dat de ziekte zich voordoet. Richt zich op de fase waarin
de patiënt géén klachten en géén ziekte ervaart. Voorbeeld: Anti-rook campagnes.
• Secundaire preventie (B): Wil de ziekte in een vroeg stadium detecteren en aanpakken.
Richt zich op de fase waarin de patiënt nog geen noemenswaardige klachten ervaart, maar
de ziekte zich al wel ontwikkelt in het lichaam. Voorbeeld: Vroegdetectie van risico op
zwangerschapsvergiftiging.
• Tertiaire preventie (C): Wil de gevolgen van de ziekte en de behandeling inperken en herval
voorkomen. Richt zich op de fase waarin de patiënt duidelijke klachten heeft die
beantwoorden aan de symptomen van een bestaande ziekte. Voorbeeld: Een crisisplan of
aangepaste arbeid.
Quaternaire Preventie:
De cursus introduceert ook quaternaire preventie (D) vanuit de relatie arts-patiënt. Dit type
preventie richt zich op situaties waarin patiënten klachten hebben die niet thuis te brengen zijn
binnen een gekend ziektebeeld. Het doel is om medicalisering of psychologisering te
voorkomen, waarbij medische ingrepen meer kwaad dan goed doen (iatrogene schade).
Planmatige Uitwerking (Intervention Mapping):
Het Intervention Mapping Protocol (IMP) is een zeer grondige methodiek die specifiek wordt
toegepast bij het opzetten van preventieve en gezondheidsbevorderende interventies. Dit
zesstappenplan zorgt ervoor dat de preventiecampagnes en interventies gebaseerd zijn op theorie
en onderzoek, en dat doelen en methoden nauwkeurig worden afgestemd op de determinanten
(zoals kennis, attitude en sociale invloed) van het gewenste gedrag.
3
Academiejaar 2025-2026
Welkom! Als onderdeel van het studeren, formuleerde ik een antwoord op de
leerdoelstellingen zoals die weergegeven worden op de ECTS-fiche. De vragen zijn met
zorg opgesteld. Mocht er toch een fout instaan of mochten er zaken ontbreken, dan
mag je dit altijd laten weten. Veel succes!
Contact: Ellen Vandenbroeck -
Leerdoelstellingen 2025-2026 (ECTS-fiche)
De student…
1. Begrijpt en legt uit wat een handelingsplan is (DLR 7) ........................................................... 2
2. Begrijpt en legt uit wat een preventieplan is (DLR 7) .............................................................. 3
3. Begrijpt en legt uit wat het dynamisch counseling model is (DLR 7) ....................................... 4
4. Beschrijft en legt uit wat Intervention Mapping is (DLR 7) ...................................................... 5
5. Beschrijft en legt de onderdelen uit van een dienstverleningsproces (DLR 7) .......................... 6
6. Begrijpt en legt uit wat doelgericht werken is (vb. SMART, PRISMAT, ...) (DLR 7) ....................... 7
7. Past de principes van doelgericht werken toe (DLR 7) ........................................................... 8
8. Begrijpt en legt uit wat cliëntprocessen inhouden (DLR 8) ..................................................... 9
9. Begrijpt en legt uit wat psychologische verklarings- en veranderingsmodellen zijn (DLR 8) .....10
10. Somt of zoekt verschillende methodieken op (DLR 8) ........................................................12
11. Begrijpt en legt uit wat counseling is+wat het verschil is met therapie (DLR 9) .....................14
12. Somt de verschillende counselingmodellen op en licht deze toe (verschillende stromingen,
ook nieuwste generatie) (DLR 9) ............................................................................................15
13. Begrijpt en legt uit wat zelfregulatie is (DLR 9) ...................................................................16
14. Begrijpt en legt uit wat het biopsychosociaal perspectief inhoudt (ook relationeel) (DLR 9) ..17
15. Somt mogelijkheden/belemmeringen op die komen kijken bij specifieke uitdagingen van de
cliënt en context (individueel en/of op team- en organisatieniveau). (DLR 9) .............................18
16. Heeft kennis over biologische, psychologische, sociale, relationele factoren (en de interactie
tussen deze factoren) die het welbevinden beïnvloeden. (DLR 9) .............................................19
17. Beschrijft het verschil tussen ondersteunen, verhelderen, trainen en coachen (DLR 11) ......20
18. Benoemt faciliterende en belemmerende factoren bij het behalen van gestelde doelen (DLR
11) ......................................................................................................................................21
19. Begrijpt en legt uit wat motivationele/motiverende gespreksvoering inhoudt (DLR 11) ..........22
Extra: Als metafoor om de complexiteit van de leerdoelen te onthouden: .................................23
1
,1. Begrijpt en legt uit wat een handelingsplan is (DLR 7)
Een handelingsplan (HP) voor psychologische dienstverlening is een methodisch en procesmatig
kader dat de psychologisch consulent gebruikt om de begeleiding op een degelijke manier vorm te
geven.
Doel en Karakteristieken:
Het voorgestelde handelingsplan in de cursus is ontworpen om een richtgevend kader te bieden
voor de psychologisch consulent in diverse contexten (Klinische, School-, en Arbeids- &
Organisatiepsychologie).
1. Methodisch Werken: Het HP is systematisch en planmatig. Het wordt gekenmerkt door
handelingsgericht onderzoek, een doelgerichte aanpak, een procesvisie,
wetenschappelijke fundering en aandacht voor effectiviteit.
2. Procesmatig Werken: De stappen in het HP volgen elkaar logisch op (gesymboliseerd door
een blauwe stippellijn). De selectie van methoden hangt bijvoorbeeld af van de vooraf
gestelde doelen, en de evaluatie van zowel het effect als het proces kan een nieuwe cyclus
initiëren.
3. Relationeel Holistisch Werken: De invulling van de stappen is altijd ondergeschikt aan de
uniciteit van de cliënt en diens context. Men gaat uit van de complexe en meerduidige
wisselwerking van biologische, sociale en psychologische factoren. Overleg, afstemming
en samenwerking met de cliënt zijn cruciaal.
4. Integratief Werken: In elke stap van het HP gaan de psychologische dienstverlening, de
handelingsgerichte psychodiagnostiek en de psychologische grondhouding hand in hand.
De Zes Stappen van het Handelingsplan:
Hoewel er vele methodieken zijn (zoals GROW of IMP), stelt de cursus een algemeen plan voor dat
bestaat uit zes vergelijkbare stappen:
1. Informatie verzamelen (Vraagverheldering): Helderder beeld krijgen van de vraagstelling in
relatie tot de persoon en diens context. Vereist actieve luister- en relatievaardigheden.
2. Vraagstelling analyseren: Zoeken naar achterliggende factoren en onderlinge verbanden
(lichamelijke, sociale, psychologische oorzaken, gevolgen, verwachtingen en voorwaarden).
Dit resulteert in een theoretische constructie op basis van psychologische stromingen.
3. Doelen bepalen: Gezamenlijk vaststellen waar men naartoe wil met de begeleiding.
4. Methodes selecteren: Kiezen van de juiste interventies (Ondersteunen, Verhelderen,
Coachen, Trainen of Counselen).
5. Methodes toepassen: De technieken correct en ethisch inzetten, afgestemd op de cliënt en
context.
6. Evalueren Effect & Proces: Op basis van de afgesproken doelen een stand van zaken
maken en eventueel bijsturen.
2
, 2. Begrijpt en legt uit wat een preventieplan is (DLR 7)
Een preventieplan richt zich op het voorkomen, inperken, beschermen en bevorderen van
psychosociale problemen, welbevinden en gezondheid. Het is een plan dat, net als het
handelingsplan, duidelijke doelstellingen moet bevatten.
Klassieke Indeling van Preventie:
Traditioneel wordt preventie in de gezondheidszorg ingedeeld op basis van het moment van
ingrijpen:
• Primaire preventie (A): Voorkomt dat de ziekte zich voordoet. Richt zich op de fase waarin
de patiënt géén klachten en géén ziekte ervaart. Voorbeeld: Anti-rook campagnes.
• Secundaire preventie (B): Wil de ziekte in een vroeg stadium detecteren en aanpakken.
Richt zich op de fase waarin de patiënt nog geen noemenswaardige klachten ervaart, maar
de ziekte zich al wel ontwikkelt in het lichaam. Voorbeeld: Vroegdetectie van risico op
zwangerschapsvergiftiging.
• Tertiaire preventie (C): Wil de gevolgen van de ziekte en de behandeling inperken en herval
voorkomen. Richt zich op de fase waarin de patiënt duidelijke klachten heeft die
beantwoorden aan de symptomen van een bestaande ziekte. Voorbeeld: Een crisisplan of
aangepaste arbeid.
Quaternaire Preventie:
De cursus introduceert ook quaternaire preventie (D) vanuit de relatie arts-patiënt. Dit type
preventie richt zich op situaties waarin patiënten klachten hebben die niet thuis te brengen zijn
binnen een gekend ziektebeeld. Het doel is om medicalisering of psychologisering te
voorkomen, waarbij medische ingrepen meer kwaad dan goed doen (iatrogene schade).
Planmatige Uitwerking (Intervention Mapping):
Het Intervention Mapping Protocol (IMP) is een zeer grondige methodiek die specifiek wordt
toegepast bij het opzetten van preventieve en gezondheidsbevorderende interventies. Dit
zesstappenplan zorgt ervoor dat de preventiecampagnes en interventies gebaseerd zijn op theorie
en onderzoek, en dat doelen en methoden nauwkeurig worden afgestemd op de determinanten
(zoals kennis, attitude en sociale invloed) van het gewenste gedrag.
3
