Financiële markten: geld & kapitaal
H6: Geld en financiële activa
* Financiële crisis 2007-2008
Financiële crisis is begonnen in de VS en het heeft te maken met de
hypothekenmarkt daar
Als je een huis koopt met ene hypotheeklening in België en je kan het niet meer
afbetalen dan gaat de bank gwn dat huis verkopen
In Amerika als je niet meer kan betalen dan kunnen de inwoners gwn het huis
teruggeven aan de bank
In de tijd van die crisis konden heel veel mensen hun leningen niet meer betalen
In die tijd kregen veel mensen een krediet die dat eigenlijk niet mochten krijgen
omdat zij niet genoeg middelen hebben om dat terug te betalen
Dit is 1 van de redenen wrm de crisis toen zo erg was
Lehman Brothers is het eerste bedrijf dat failliet ging door die crisis, het was een
internationaal bedrijf waardoor er een domino-effect ontstond en de crisis tot bij ons
terecht kwam
In België is Dexia gered moeten worden door de overheid na de financiële crisis (nu
Belfius
Credit Default Swap/CDS: is een swap, je gata je kredietrisico doorverkopen (bij elke
lening heb je de kans dat tegenpartij je niet terugbetaald)
Op financiële markt kan je een contract kopen (meestal niet voor particulieren)
waarbij een derde aangesteld wordt en vanaf het moment dat een partij niet betaald
moet de derde inspringen
Main refinancing operations: hvl kost de bank om geld te lenen
Hoe lager de rente voor banken, hoe lager de rente zal bedragen
Tot 2016 stond de fixed rate op 0%
Als er inflatie is dan worden de rentes verhoogd, zo gaan mensen beleggen en op die
manier krijgen banken weer geld
ECB-bazin Christine Lagarde
Marginal lending facility: als de bank dringend geld nodig heeft, dan moeten ze
0,25% marge betalen
Main refinancing operations: een bank leent geld
Deposit facility: als de bank geld wil sparen bij hun bank (ECB), -0,50%, banken
worden niet aangemoedigd om geld aan de kant te leggen (ze verliezen hiermee)
* Artikel De Tijd
In coronatijden heeft de overheid veel geld gepompt in de economie ze probeerden zo
bedrijven te helpen om faillissement tegen te gaan. Dit is iets dat bijna over heel Europa
gedaan werd
, * Ontwikkeling van het financiewezen en economisch groei
Economische groei gaat gepaard met monetarisering v/d economie en uitbreiding &
verdieping van het financiewezen
Monetarisering: gebruik van geld in de economie
Economie kan pas groeien als de financiële sector goed marcheert
Er zijn constant innovaties binnen de financiële markten
Afgeleide producten = derivaten nieuwe instrumenten die werden geïntroduceerd
in 1981
20 jaar geleden: opties en futures
Optie: een contract dat je het recht geeft, maar niet de verplichting, om een
onderliggende waarde (zoals een aandeel) te kopen of verkopen tegen een vooraf
afgesproken prijs, binnen een bepaalde periode
Future: een contract dat je verplicht om een onderliggende waarde te kopen of
verkopen op een toekomstige datum tegen een vooraf bepaalde prijs
Daarna: collateralized debt obligations (CDO) en credit default swaps (CDS)
Collateralized Debt Obligation/ CDO: een financieel product dat bestaat uit een
bundel van leningen of schulden (zoals hypotheken, bedrijfsobligaties, autoleningen,
enz.) die samen verpakt worden en vervolgens opnieuw verkocht aan beleggers.
Financieel riskant product (derivaat), kan opgesplitst worden in 3 vakken
Safe: Goede rating, AAA, 4% opbrengst
Okay: BBB, 7% opbrengst
Risky: zonder rating, hogere return 10%, groot risico voor niet-
terugbetaling!
Risico: Niet-terugbetaling door gezinnen van hun hyp krediet, daardoor worden
veel huizen te koop geplaatst, aanbod stijgt dus prijs huizen daalt!
Uiteindelijk bestaat CDO uit enkele waardeloze huizen onderliggende waarde
Credit Default Swaps (CDS): een soort verzekering tegen wanbetaling van een lening
of obligatie. Het is een contract tussen 2 partijen
risico van niet-betaling overdragen aan een derde partij door een (riskant)
financieel/verzekeringsproduct, “herverzekeren”
Dankzij technologische vooruitgang van voorbije jaren is het gemakkelijker om te
starten in de financiële sector
De financiële sector is toegankelijker voor mensen
Concurrentie aandeel is enorm gestegen
Je kan met fintech verschillende dingen doen
Transacties + communicatie
Risicomanagement
Kwaliteit diensten
Rapportering & analyse
Volatiliteit meten en analyseren
Artikel Hollywood ontdekt waanzin flitshandelaars
Flash crashes: scherpe daling van de aandelenkoersen op de financiële markten die
slechts enkele minuten duurt
à Er wordt opeens gigantisch veel aangekocht
à Het kan ontstaan door menselijke fouten
à Het kan ook zijn dat andere systemen ervoor zorgen dat flash crashes ontstaan
, Leverage: hefboomwerking, geld lenen om het resultaat v/d deal te versterken
Bv: Iets inkopen voor 10000 USD en verkopen voor 11000, 1000 USD winst voor
eerste partij
Daarna in massa opkopen en doorverkopen -> nog grotere winsten,
investeerders worden nog rijker
* Functies van het geld
— Geld als betaal- en ruilmiddel: om iets te kopen
— Geld als rekeneenheid (waarde meten, vergelijken): om aan te tonen hvl iets waard i
— Geld als opslag van waarde (tijdelijk bewaren, sparen): om later uit te geven
Is Bitcoin geld?
à Hangt af
à Bitcoin is zeer volatiel, het verandert telkens van waarde
à In feite is het momenteel geen geld (het wordt nog niet echt zo beschouwd)
* Financiële activa en liquiditeit
Financiële activa in het algemeen
à Geld, aandelen, obligaties, schatkistcertificaten, afgeleide producten, …
à Liquiditeit fin activa = hoe omzetbaar is iets naar geld?
à Liquiditeit van financiële activa > reële activa
* Liquiditeit
Liquiditeit: hoe snel is iets omzetbaar in geld
Omzetting naar contant geld
Omvang van de handel in bv. aandelen (veel handel = liquide)
Liquiditeitsbeheer: onderdeel van het beleid van ondernemingen en financiële
instellingen in het bijzonder (toegang tot deposito's = voeding)
Liquiditeit van een onderneming: hoe goed slaagt een ond erin om op KT haar
schulden terug te betalen?= fin. analyse, ratio-analyse bv. “current ratio”
* De geldvoorraad of geldmassa in enge en in ruime zin
ESCB <-> Eurosysteem = ECB en NCB
EU Eurogebied
M1 = chartaal geld en zichtrekeningen
M2 = M1 + termijnrekeningen + spaarinlagen
M3 = Nog ruimer begrip
* Verschil tussen Keynes en Friedman
— J.M. Keynes: overheid moet stimuleren om economie op het juiste pad te krijgen
(geen schrik hebben van inflatie) (vanaf 1930)
— M. Friedman: pleit voor minder overheid inmenging, vrije markt, strijd tegen inflatie
(vanaf 1970)
, * Financiële markten
Plaats waar financiële activa verhandeld worden
2 marktpartijen: koper en verkoper
Je geraakt op de financiële markt via een broker
Broker: financiële tussenpersoon
Indeling in markttypes
Primaire en secundaire markten
Georganiseerde en informele markten
Concrete en abstracte markten
Geld- en kapitaalmarkten
Fixing- en continumarkten
Prijs- of ordergedreven markten
Contant- en termijnmarkten
Open en gesloten markten
* Primaire markt
— Emissiemarkt
— Ontstaan en in omloop brengen van financiële activa
— Belegger/ investeerder die intekent op uitgifte v. aandeelkapitaal/ bedrijfsobligatie
verwerft een financieel actiief, voor bedrijf vormt dit een financieel passiva
— Directe relatie tussen ontlener en belegger
— Primaire markt is een beetje afgeschermd, vaak professionelere markten
— Er zijn uitzonderingen bv staatsbon, overheid geeft dat uit en is gericht op
particulieren (dit is op de primaire markt) dit is 1 van de enige uitzonderingen
* Secundaire markt
— Secundaire = tweedehands
— Verhandelingsmarkt voor bestaande effecten
— Doorverkoop van bestaande effecten: voor voorziene vervaldag
— Veel V en A
— De koers (=prijs) die op de secundaire markt tot stand komst, is meestal verschillend
v/d oorspronkelijke uitgifteprijs
— Overheid en broker verdient hier geld aan
— Wij zitten vooral op de secundaire markt
* Geldmarkten
— Money markets
— Fin activa met een looptijd van max. 1 jaar
— Ondergaat heel snel de impact van monetaire overheidsmaatregelen -> invloed
centrale banken: inkomens en productie INDIRECT beïnvloeden
* Kapitaalmarkt: producten die langer dan een jaar leven
— Financial/ Capital Markets
— Fin activa met langere looptijd
Alles onder een jaar is op een korte termijn, alles langer dan een jaar is lange termijn
(dit is voor de boekhouding)
Een aandeel valt niet onder geldmarkt (je hebt het meestal langer dan een jaar)
Aandelenmarkt is per definitie een kapitaalmarkt
H6: Geld en financiële activa
* Financiële crisis 2007-2008
Financiële crisis is begonnen in de VS en het heeft te maken met de
hypothekenmarkt daar
Als je een huis koopt met ene hypotheeklening in België en je kan het niet meer
afbetalen dan gaat de bank gwn dat huis verkopen
In Amerika als je niet meer kan betalen dan kunnen de inwoners gwn het huis
teruggeven aan de bank
In de tijd van die crisis konden heel veel mensen hun leningen niet meer betalen
In die tijd kregen veel mensen een krediet die dat eigenlijk niet mochten krijgen
omdat zij niet genoeg middelen hebben om dat terug te betalen
Dit is 1 van de redenen wrm de crisis toen zo erg was
Lehman Brothers is het eerste bedrijf dat failliet ging door die crisis, het was een
internationaal bedrijf waardoor er een domino-effect ontstond en de crisis tot bij ons
terecht kwam
In België is Dexia gered moeten worden door de overheid na de financiële crisis (nu
Belfius
Credit Default Swap/CDS: is een swap, je gata je kredietrisico doorverkopen (bij elke
lening heb je de kans dat tegenpartij je niet terugbetaald)
Op financiële markt kan je een contract kopen (meestal niet voor particulieren)
waarbij een derde aangesteld wordt en vanaf het moment dat een partij niet betaald
moet de derde inspringen
Main refinancing operations: hvl kost de bank om geld te lenen
Hoe lager de rente voor banken, hoe lager de rente zal bedragen
Tot 2016 stond de fixed rate op 0%
Als er inflatie is dan worden de rentes verhoogd, zo gaan mensen beleggen en op die
manier krijgen banken weer geld
ECB-bazin Christine Lagarde
Marginal lending facility: als de bank dringend geld nodig heeft, dan moeten ze
0,25% marge betalen
Main refinancing operations: een bank leent geld
Deposit facility: als de bank geld wil sparen bij hun bank (ECB), -0,50%, banken
worden niet aangemoedigd om geld aan de kant te leggen (ze verliezen hiermee)
* Artikel De Tijd
In coronatijden heeft de overheid veel geld gepompt in de economie ze probeerden zo
bedrijven te helpen om faillissement tegen te gaan. Dit is iets dat bijna over heel Europa
gedaan werd
, * Ontwikkeling van het financiewezen en economisch groei
Economische groei gaat gepaard met monetarisering v/d economie en uitbreiding &
verdieping van het financiewezen
Monetarisering: gebruik van geld in de economie
Economie kan pas groeien als de financiële sector goed marcheert
Er zijn constant innovaties binnen de financiële markten
Afgeleide producten = derivaten nieuwe instrumenten die werden geïntroduceerd
in 1981
20 jaar geleden: opties en futures
Optie: een contract dat je het recht geeft, maar niet de verplichting, om een
onderliggende waarde (zoals een aandeel) te kopen of verkopen tegen een vooraf
afgesproken prijs, binnen een bepaalde periode
Future: een contract dat je verplicht om een onderliggende waarde te kopen of
verkopen op een toekomstige datum tegen een vooraf bepaalde prijs
Daarna: collateralized debt obligations (CDO) en credit default swaps (CDS)
Collateralized Debt Obligation/ CDO: een financieel product dat bestaat uit een
bundel van leningen of schulden (zoals hypotheken, bedrijfsobligaties, autoleningen,
enz.) die samen verpakt worden en vervolgens opnieuw verkocht aan beleggers.
Financieel riskant product (derivaat), kan opgesplitst worden in 3 vakken
Safe: Goede rating, AAA, 4% opbrengst
Okay: BBB, 7% opbrengst
Risky: zonder rating, hogere return 10%, groot risico voor niet-
terugbetaling!
Risico: Niet-terugbetaling door gezinnen van hun hyp krediet, daardoor worden
veel huizen te koop geplaatst, aanbod stijgt dus prijs huizen daalt!
Uiteindelijk bestaat CDO uit enkele waardeloze huizen onderliggende waarde
Credit Default Swaps (CDS): een soort verzekering tegen wanbetaling van een lening
of obligatie. Het is een contract tussen 2 partijen
risico van niet-betaling overdragen aan een derde partij door een (riskant)
financieel/verzekeringsproduct, “herverzekeren”
Dankzij technologische vooruitgang van voorbije jaren is het gemakkelijker om te
starten in de financiële sector
De financiële sector is toegankelijker voor mensen
Concurrentie aandeel is enorm gestegen
Je kan met fintech verschillende dingen doen
Transacties + communicatie
Risicomanagement
Kwaliteit diensten
Rapportering & analyse
Volatiliteit meten en analyseren
Artikel Hollywood ontdekt waanzin flitshandelaars
Flash crashes: scherpe daling van de aandelenkoersen op de financiële markten die
slechts enkele minuten duurt
à Er wordt opeens gigantisch veel aangekocht
à Het kan ontstaan door menselijke fouten
à Het kan ook zijn dat andere systemen ervoor zorgen dat flash crashes ontstaan
, Leverage: hefboomwerking, geld lenen om het resultaat v/d deal te versterken
Bv: Iets inkopen voor 10000 USD en verkopen voor 11000, 1000 USD winst voor
eerste partij
Daarna in massa opkopen en doorverkopen -> nog grotere winsten,
investeerders worden nog rijker
* Functies van het geld
— Geld als betaal- en ruilmiddel: om iets te kopen
— Geld als rekeneenheid (waarde meten, vergelijken): om aan te tonen hvl iets waard i
— Geld als opslag van waarde (tijdelijk bewaren, sparen): om later uit te geven
Is Bitcoin geld?
à Hangt af
à Bitcoin is zeer volatiel, het verandert telkens van waarde
à In feite is het momenteel geen geld (het wordt nog niet echt zo beschouwd)
* Financiële activa en liquiditeit
Financiële activa in het algemeen
à Geld, aandelen, obligaties, schatkistcertificaten, afgeleide producten, …
à Liquiditeit fin activa = hoe omzetbaar is iets naar geld?
à Liquiditeit van financiële activa > reële activa
* Liquiditeit
Liquiditeit: hoe snel is iets omzetbaar in geld
Omzetting naar contant geld
Omvang van de handel in bv. aandelen (veel handel = liquide)
Liquiditeitsbeheer: onderdeel van het beleid van ondernemingen en financiële
instellingen in het bijzonder (toegang tot deposito's = voeding)
Liquiditeit van een onderneming: hoe goed slaagt een ond erin om op KT haar
schulden terug te betalen?= fin. analyse, ratio-analyse bv. “current ratio”
* De geldvoorraad of geldmassa in enge en in ruime zin
ESCB <-> Eurosysteem = ECB en NCB
EU Eurogebied
M1 = chartaal geld en zichtrekeningen
M2 = M1 + termijnrekeningen + spaarinlagen
M3 = Nog ruimer begrip
* Verschil tussen Keynes en Friedman
— J.M. Keynes: overheid moet stimuleren om economie op het juiste pad te krijgen
(geen schrik hebben van inflatie) (vanaf 1930)
— M. Friedman: pleit voor minder overheid inmenging, vrije markt, strijd tegen inflatie
(vanaf 1970)
, * Financiële markten
Plaats waar financiële activa verhandeld worden
2 marktpartijen: koper en verkoper
Je geraakt op de financiële markt via een broker
Broker: financiële tussenpersoon
Indeling in markttypes
Primaire en secundaire markten
Georganiseerde en informele markten
Concrete en abstracte markten
Geld- en kapitaalmarkten
Fixing- en continumarkten
Prijs- of ordergedreven markten
Contant- en termijnmarkten
Open en gesloten markten
* Primaire markt
— Emissiemarkt
— Ontstaan en in omloop brengen van financiële activa
— Belegger/ investeerder die intekent op uitgifte v. aandeelkapitaal/ bedrijfsobligatie
verwerft een financieel actiief, voor bedrijf vormt dit een financieel passiva
— Directe relatie tussen ontlener en belegger
— Primaire markt is een beetje afgeschermd, vaak professionelere markten
— Er zijn uitzonderingen bv staatsbon, overheid geeft dat uit en is gericht op
particulieren (dit is op de primaire markt) dit is 1 van de enige uitzonderingen
* Secundaire markt
— Secundaire = tweedehands
— Verhandelingsmarkt voor bestaande effecten
— Doorverkoop van bestaande effecten: voor voorziene vervaldag
— Veel V en A
— De koers (=prijs) die op de secundaire markt tot stand komst, is meestal verschillend
v/d oorspronkelijke uitgifteprijs
— Overheid en broker verdient hier geld aan
— Wij zitten vooral op de secundaire markt
* Geldmarkten
— Money markets
— Fin activa met een looptijd van max. 1 jaar
— Ondergaat heel snel de impact van monetaire overheidsmaatregelen -> invloed
centrale banken: inkomens en productie INDIRECT beïnvloeden
* Kapitaalmarkt: producten die langer dan een jaar leven
— Financial/ Capital Markets
— Fin activa met langere looptijd
Alles onder een jaar is op een korte termijn, alles langer dan een jaar is lange termijn
(dit is voor de boekhouding)
Een aandeel valt niet onder geldmarkt (je hebt het meestal langer dan een jaar)
Aandelenmarkt is per definitie een kapitaalmarkt
