Samenvatting VZOM Medicatie: voeding

Voeding

1. Essentiële begrippen: voeding & invasief
1.1 Voeding
 Gewonde voeding = gewonde voedingsmiddelen, maar anders (evenwichtiger)
samengesteld; of in aangepaste consistentie, smaakversterkers, selectieve samaaksturing
 Smaken kunnen onderscheiden door 3 systeemen
o Gustatorisch systeem: 5 basissmaken kunnen onderscheiden
o Olfactorisch systeem: geuren via de neus “proeft de geur”
o Ttigiminaal systeem: nervus trichedicus: bezenuwt de mondholte

1.2 Klinische voeding
 Aangepaste voeding (geen gewone voedingsmiddelen  bv. eiwitrijke supplement,
sondevoeding of TPN)

1.3 Toedieningswegen
 Per os
 Enteraal
 Parenteraal Invasief = het doorbreken van de huidbariare.

1.4
Waarom klinische voeding?
 Wordt gegeven omwille van
o Klinische problemen (kauw, slik, smaak, bewustzijn)
o Ter aanvulling (bij onvoldoende inname of absorptie)
o Vervanging van gewone maaltijd
 Per os: normale manier eten & drinken
 Enteraal: maagsonde/PEG (percutane endoscopische gastrostomie)
 Parenteraal: IV (=supplement bij enteraal)
 Totale parenterale: IV (vervangt enteraal) Alleen als voeding via het maag-darmkanaal
 PEG-sonde niet mogelijk is
o = sonde dat rechtstreeks in de maag
wordt geplaats
o Voor mensen die een lange tijd via een sonde voeding moet krijgen
o Voor coma patiënten
 TPN mag je nooit via een perifere venen toedienen maar via een centrale katheder omdat dit
zeer schadelijk voor de bloedvat. De meeste gebruikte zijn vena sub clavia (complicatie
klaplong = pneumotorax) en vana jugulairis.

1.5 Ziekte specifieke drinkvoeding
 Zijn aangepast aan specifieke ziektebeelden
 Bv
o Cubitan = is ideaal ter preventie van decubitus
o Respifor = is ideaal voor mensen met longaandoeningen
o Renilon = is ideaal voor mensen die nierproblemen hebben

1.6 VPK diagnostiek
 Risico op infectie

,  Risico op huidletsel
 Risico op over- of ondervoeding
 Risico op verstoorde vochtbalans
 Risico op verstoorde uitscheiding
 Ongemak (ook nausea)
 Risico op pijn



2. Opname & werking van geneesmiddelen
 Medicijnen beïnvloeden elkaar bij gelijktijdige inname
 Maar ook bepaalde voedingsmiddelen hebben invloed op de werking van een aantal
medicijn. Zelf voeding die op zichzelf heel gezond is, kan een nadelige effect hebben op
bepaalde medicijnen.
 Farmacokinetiek beschrijft drie processen waaraan een werkzame stof in het lichaam wordt
onderworpen
o Absorptie
o Distributie
o Eliminatie
 De farmacokinetiek legt verbaden tussen deze 3 processen en de tijd, en geeft met behulp
van wiskundige formules het gedrag van een geneesmiddelen in het lichaam weer.
 Farmacokinetiek  kwaliteit van de medicamenteuze therapie toetsen
 Farmacokinetiek  voorspelt hoe het effect van het geneesmiddel zal zijn nat het toediening
van :
o Een bepaalde dosis
o In een bepaalde toetsingsvorm en
o Bij een bepaalde doseerfrequentie
 En dit in afhankelijkheid van de conditie van het lichaam (bv. functiestoornis of ziekte bij de
patiënt).
 Toedieningsvormen
o Per os
o SC
o IM
o IV
o Infuus
o Rectaal
o Lokaal (huis, inhalatie)
 Meeste interactie met voeding bij medicatie per os
 Voor de werking van medicatie = concentratie in het bloed belangrijk: therapeutische dosis
 Dosisbepaling hangt af van biologische beschikbaarheid: -% per os ingenomen hoeveelheid
geneesmiddelen dat uiteindelijk in het bloed terecht komt.
 Bio-beschikbaarheid wordt mede bepaald door de absorptie in de dunne darm
o = first-passe effect
 Slikken
 Afbraak
 Tablet zwelt op
 Breekt
 Oplossen