Samenvatting VZOM Uitscheiding: voeding

Voeding
Enkele belangrijke begrippen
Spijsverteringsstelsel
Bestaat uit:
 Cavitas oris (mondholte)
 Os (mond) met lingua (tong) en speeksleklieren
 Farynx (keelholte) met epiglottis (strotklepje)
 Oesophagus (slokdarm)
 Gaster (maag)
 Dunne darm (duodenum, jejunum, ileum)
 Colon (dikke darm)
 Anus

Resorptie dunne darm:
 Epitheel is in hoge mate permeabel
 Passief en actief transport
o Actief door middel van ATP
o Passief door middel van diffusie (hoge naar lage concentratie)
 Grote hoeveelheid wateruitwisseling van en naar het darmlumen
 Vetzuren en glycerol worden grotendeels via de lymfe opgenomen (chylvat)
 Grootste deel absorbeert in duodenum en jejunum
 Terugresorptie van water in ileum
 Geresorbeerde galzouten komen via de yena protae terug in de lever (enterohepatische
kringloop)




 Tekort aan galzouten  weinig tot geen absorptie van vetten

Uitwisseling stoffen:
Stoffen worden van uit de bloedbaan gemigreerd naar organen waar ze wel nuttig/nodig zijn.
Water:
Ons lichaam bestaat grotendeels uit water. Op 3 verschillende plaatsen in het lichaam. (Nr 1 = meest)
1. In de cellen (intracellulair)
2. Tussen de cellen (extracellulair)
3. In de bloedbaan of lymfevaten (in het plasma)

, Bij baby’s is vochtverlies veel erger omdat een baby meer water bevat en dus sneller bij diarree
gehydrateerd moet worden dan wij volwassen mens.

Vochtbalans:
Metabolisme = water dat door het lichaam zelf wordt aangemaakt
Zoet  als je veel zoet eet krijg je een verhoogde vocht)

Diëten bij ziekte van de maag-darmkanaal
 Doel
o Voedingsadvies/dieet = voorkomen van een slechte voedingstoestand
 Die ontstaat door:
o Verterings- en resorptiestoornissen
o Eenzijdig voedingspatroon
 Beperken of elimineren van bepaalde voedingsstoffen kunnen klachten doen verdwijnen (in
beperkt aantal gevallen)
Ziekten maag-darmkanaal
Mond- en slokdarmaandoening
Kauwproblemen
Er zijn vele omstandigheden of ziekten die kauwen (tijdelijk) moeilijk of onmogelijk maken:
 Extractie tanten/kiezen
 Kaak- of oogoperatie (pijn tijdens het kauwen door operatie)
 Parotitis
 Ernstige cariës of parodontitis
 Slecht passend gebitsprothese
 Verbranding mondholte
 Gestoorde mond- en tongmotoriek (CVA)
 Ontstekingen (schimmelinfecties door radiotherapie, cytostatica en corticosteroïden)

Adviezen en aandachtspunten
 Dysfagie (slikproblemen)
o Orofaryngeale dysfagie = problemen overgang mondholte naar slokdarm
o Oesofagale dysfagie = passageproblemen in slokdarm
o Ethiologie gestoorde slikreflex of verlamming:
 Ernstig verstandelijke gehandicapten
 MS
 Parkinson
 Dementie
 CVA
 Gevaar = verslikken (slikpneumonie)

Slikproblemen
 Slokdarmtumor
 Slokdarmvarices
o Spataders in de slokdarm. Deze kan beschadigd worden door voedsel dat door de
slokdarm verplaats. Ze kunnen scheuren en dan geven deze mensen bloed over.

Maagaandoening