Hart en vaten
Inleiding
Waarom is er een cardiovasculair systeem?
Elk organisme is opgebouwd uit cellen, deze bevatten een celwand.
Unicellulair organisme: een organisme die maar 1 cel bevat.
- Bevat geen hartvatensysteem.
De stof heeft nood aan energie en bouwstoffen, en deze zijn afkomstig van de
buitenwereld. Aan de binnenkant van de cel is er metabolisme (hier worden stoffen
zoals CO2 aangemaakt). De stoffen komen naar binnen en buiten de cel door diffusie.
Multicellulair organisme: organisme met meerdere cellen.
De cellen die meer aan de binnenkant liggen, liggen verder van de omgeving ->
moeilijker afgeven van afvalstoffen.
Oplossing: buizensysteem. De cellen geven hun afvalstoffen af aan het
buizensysteem -> deze afvalstoffen gaan via het buizensysteem naar de
buitenwereld.
Rechter boven afbeelding = komt voor bij de mens: er zijn 2
pompen bij het cardiovasculair systeem:
- Een pomp die bloed stroomt = longcirculatie = kleine
circulatie: hierbij is er gasuitwisseling
- Een pomp die doorheen het lichaam en de
buitenwereld stroomt = systeem circulatie = grote circualtie:
aangedreven door het linker hart.
Rechter hart zorgt voor een kleine circulatie = pulmonaal systeem. Linker hart zorgt voor
de grote ciruclatie = Systemische circulatie.
In het rechter atrium komt het bloed afkomstig van het lichaam en het linker atrium
ontwent het bloed van de longen.
,De capillairen komen over voor in het lichaam: de huid, de longen, organen,…
(Hoe klein de vaten ook zijn, ze hebben toch een grote functie).
Het lymfevatensysteem: dit is het overloopsysteem. Deze vertrekt in de organen, waar
het vertakkingen bevat.
- Bevat geen eigen pomp, maar gebruikt de spieren voor beweging. Deze persen de
vocht in de lymfevaten vooruit.
- Transport van vocht opgestapeld in de organen
De 2 systemen (pulmonaal en systemisch) werken in serie: wat er doorheen het
pulmonaal stroomt, stroomt ook doorheen het systeem.
➔ Er zijn processen nodig waardoor deze op elkaar afstemmen en communiceren.
Deze pompen moet perfect op elkaar afgestemd zijn.
Vanuit het systeem circulatie is er transport naar de hersenen, armen, lever, GI, nieren,
benen. Deze orgaansystemen staan parallel: als de ciruclatie in 1 orgaan problemen
ervaart, maar dan hebben de andere organen hier geen last van.
De doorstromingsweerstand geeft een totale weerstand; dit verschilt tussen serie en
parallel.
UITZONDERING: gastro-intestinaal systeem. Systeem dat uit de dunne darm, dikker
darm stroomt niet rechtstreeks naar het hart, maar eerst naar de lever en dan naar het
hart. Naar de lever gebeurt via de vena portae. Daarna komt het in de Kroatische venen
en dan gaat het bloed naar het hart.
De lever krijgt ook apart bleod via de arteriële circulatie, A. Heparine.
De vena cava superior (vanuit nek, hoofd) en de vena cava inferior
(benen, onderlichaam) komen samen uit in de RA. Hier twist al het
bloed gecollecteerd.
Er is nog een 3e bloedvat: brengt het bloed terug afkomstig van de
hartspier zelf. Dit is de sinus coronarius.
,Vanuit RA -> RV: dit is de pomp voor de kleine circulatie. Deze duwt het bloed doorheen
vena pulmonalis. Deze vertakt in eeen rechter en linker vena pulmonalis.
Het bloed komt vanuit de longen terugbrengen in de LA (zuurstofrijk bloed): hier komen 4
pulmonale benen terecht. 2 van de linkerkant en 2 van de rechterkant.
Het bloed stroomt door tot de LV (dit is de grote pomp, en bevat de dikste wand). Deze
pompt bloed in de aorta met veel kracht -> al het bloed dat in de aorta kurk gaat naar het
hele lichaam.
De arteriën en ventrikels worden van elkaar gescheiden door kleppen.
De pomp creëert de druk (= bloeddruk)
Bloeddruk: een centraal fysiologisch begrip en bepaalt de kracht van de
doorbloeding tussen de verschillende weefsels.
In de weefsels zijn er mechanisme om op de haarvaatysteem meer of minder druk uit te
oefenen.
Bij het draaien aan het haarvaatsysteem -> meer/minder druk.
Er kunnen problemen ontstaan door:
- Probleem met microcirculatie: Verkalking -> doorbleodingsproblemen
- Perifeer functioneer alles goed, maar er is een te lage druk in het systeem. –> er
stroomt te weinig door systeem => shock: dit is een toestand waarbij de weefsels
onvoeldoende worden doorstroomt.
Preload van het hart = opvulling
Het hart kan maar zo goed functioneren als dat deze gevuld is. Het hart moet altijd
gevuld zijn, deze is afhankelijk van een eigen passieve druk (= Veneuze druk).
Debiet = doorstroming van het bloed. Deze is afhankelijk van de druk en weerstand.
- Het hartdebiet is hetzelfde in de longen, omdat deze in serie staan.
- Bevat 2 factoren:
• Het slagvolume (SV): hoeveelheid bloed dat door het hart wordt
uitgepompt
• Hartfrequentie (HR): hoeveel bleod het hart per minuut pompt.
Het hart is geen continu systeem, het trekt zoveel keer per minuut samen.
FORMULE: F = P/R. Debiet = druk/weerstand
o Hoog hartdebiet en lage weerstand -> lage bloeddruk
Hoe meer variabiliteit in het lichaam -> hoe stuurt de kans op overleven.
, 70% van het bloed zit in het veneuze systeem, dit is een enorm regelcompartiment om
het hartvaatsysteem te vullen.
Er is een musculaire wand van gladde spiercellen op meer/minder druk te creëren op de
venen zodat er bloed naar het hart kan en deze kan pompen.
Vasculair systeem
= Endocrien systeem: het gaat stoffen vrijzetten die een effect hebben op bepaalde
gedeelten
Functies:
- Verdeelt de bloedstroom doorheen het lichaam
- Regelt de arteriële bloeddruk via vasodilatatie en vasoconstrictie
- Regelt de doorbloeding van organen: de bevloeiing van het orgaan is afhankelijk
van de functie van het orgaan. Hoe meer nood een orgaan aan het metabole
systeem heeft -> meer bevloeiing van bloed door het cardiovasculair systeem.
- Maakt uitwisseling met de verguld mogelijk
- Vrijzetting van vaso-actieve en andere substantie: regeling van de vaattonus,
hemostasis, inflammatoire functie.
De humorale regeling: stofjes die worden vrijgezet in de bloedbaan die op
andere gebieden in het lichaam een functie gaan hebben.
Neurale regeling: het autonoom zenuwstelsel regeling (hersenen en
ruggenmerg). Deze bevat een parasympatische (rest and digest) en
orthosympathsiche regeling. Het hersensysteem kan het zenuwstelsel
opjagen, dit is het orthosympatisch gebied (stress, actie).
• 90% van de hersenen zijn niet bewust van wat ze doen. Het
hartvaatsysteem wordt ook door de hersenen geregeld.
Vanuit heel vele organen gaat er heel vele informatie naar het CZS. Hierbij zijn er 2
systemen:
- De afferente banen: informatie naar de hersenen
- Efferente banen: naar het hart, naar het vaatsysteem (veneuze kant als
haarvaten).
Regeling van de arteriële bloeddruk: feedback via autonoom
zenuwstelsel en nieren
Verandering in het hartvaatsysteem: bloeddruk daalt -> probleem voor
de doorbloeding van de lichaamsfuncties/organen.
Inleiding
Waarom is er een cardiovasculair systeem?
Elk organisme is opgebouwd uit cellen, deze bevatten een celwand.
Unicellulair organisme: een organisme die maar 1 cel bevat.
- Bevat geen hartvatensysteem.
De stof heeft nood aan energie en bouwstoffen, en deze zijn afkomstig van de
buitenwereld. Aan de binnenkant van de cel is er metabolisme (hier worden stoffen
zoals CO2 aangemaakt). De stoffen komen naar binnen en buiten de cel door diffusie.
Multicellulair organisme: organisme met meerdere cellen.
De cellen die meer aan de binnenkant liggen, liggen verder van de omgeving ->
moeilijker afgeven van afvalstoffen.
Oplossing: buizensysteem. De cellen geven hun afvalstoffen af aan het
buizensysteem -> deze afvalstoffen gaan via het buizensysteem naar de
buitenwereld.
Rechter boven afbeelding = komt voor bij de mens: er zijn 2
pompen bij het cardiovasculair systeem:
- Een pomp die bloed stroomt = longcirculatie = kleine
circulatie: hierbij is er gasuitwisseling
- Een pomp die doorheen het lichaam en de
buitenwereld stroomt = systeem circulatie = grote circualtie:
aangedreven door het linker hart.
Rechter hart zorgt voor een kleine circulatie = pulmonaal systeem. Linker hart zorgt voor
de grote ciruclatie = Systemische circulatie.
In het rechter atrium komt het bloed afkomstig van het lichaam en het linker atrium
ontwent het bloed van de longen.
,De capillairen komen over voor in het lichaam: de huid, de longen, organen,…
(Hoe klein de vaten ook zijn, ze hebben toch een grote functie).
Het lymfevatensysteem: dit is het overloopsysteem. Deze vertrekt in de organen, waar
het vertakkingen bevat.
- Bevat geen eigen pomp, maar gebruikt de spieren voor beweging. Deze persen de
vocht in de lymfevaten vooruit.
- Transport van vocht opgestapeld in de organen
De 2 systemen (pulmonaal en systemisch) werken in serie: wat er doorheen het
pulmonaal stroomt, stroomt ook doorheen het systeem.
➔ Er zijn processen nodig waardoor deze op elkaar afstemmen en communiceren.
Deze pompen moet perfect op elkaar afgestemd zijn.
Vanuit het systeem circulatie is er transport naar de hersenen, armen, lever, GI, nieren,
benen. Deze orgaansystemen staan parallel: als de ciruclatie in 1 orgaan problemen
ervaart, maar dan hebben de andere organen hier geen last van.
De doorstromingsweerstand geeft een totale weerstand; dit verschilt tussen serie en
parallel.
UITZONDERING: gastro-intestinaal systeem. Systeem dat uit de dunne darm, dikker
darm stroomt niet rechtstreeks naar het hart, maar eerst naar de lever en dan naar het
hart. Naar de lever gebeurt via de vena portae. Daarna komt het in de Kroatische venen
en dan gaat het bloed naar het hart.
De lever krijgt ook apart bleod via de arteriële circulatie, A. Heparine.
De vena cava superior (vanuit nek, hoofd) en de vena cava inferior
(benen, onderlichaam) komen samen uit in de RA. Hier twist al het
bloed gecollecteerd.
Er is nog een 3e bloedvat: brengt het bloed terug afkomstig van de
hartspier zelf. Dit is de sinus coronarius.
,Vanuit RA -> RV: dit is de pomp voor de kleine circulatie. Deze duwt het bloed doorheen
vena pulmonalis. Deze vertakt in eeen rechter en linker vena pulmonalis.
Het bloed komt vanuit de longen terugbrengen in de LA (zuurstofrijk bloed): hier komen 4
pulmonale benen terecht. 2 van de linkerkant en 2 van de rechterkant.
Het bloed stroomt door tot de LV (dit is de grote pomp, en bevat de dikste wand). Deze
pompt bloed in de aorta met veel kracht -> al het bloed dat in de aorta kurk gaat naar het
hele lichaam.
De arteriën en ventrikels worden van elkaar gescheiden door kleppen.
De pomp creëert de druk (= bloeddruk)
Bloeddruk: een centraal fysiologisch begrip en bepaalt de kracht van de
doorbloeding tussen de verschillende weefsels.
In de weefsels zijn er mechanisme om op de haarvaatysteem meer of minder druk uit te
oefenen.
Bij het draaien aan het haarvaatsysteem -> meer/minder druk.
Er kunnen problemen ontstaan door:
- Probleem met microcirculatie: Verkalking -> doorbleodingsproblemen
- Perifeer functioneer alles goed, maar er is een te lage druk in het systeem. –> er
stroomt te weinig door systeem => shock: dit is een toestand waarbij de weefsels
onvoeldoende worden doorstroomt.
Preload van het hart = opvulling
Het hart kan maar zo goed functioneren als dat deze gevuld is. Het hart moet altijd
gevuld zijn, deze is afhankelijk van een eigen passieve druk (= Veneuze druk).
Debiet = doorstroming van het bloed. Deze is afhankelijk van de druk en weerstand.
- Het hartdebiet is hetzelfde in de longen, omdat deze in serie staan.
- Bevat 2 factoren:
• Het slagvolume (SV): hoeveelheid bloed dat door het hart wordt
uitgepompt
• Hartfrequentie (HR): hoeveel bleod het hart per minuut pompt.
Het hart is geen continu systeem, het trekt zoveel keer per minuut samen.
FORMULE: F = P/R. Debiet = druk/weerstand
o Hoog hartdebiet en lage weerstand -> lage bloeddruk
Hoe meer variabiliteit in het lichaam -> hoe stuurt de kans op overleven.
, 70% van het bloed zit in het veneuze systeem, dit is een enorm regelcompartiment om
het hartvaatsysteem te vullen.
Er is een musculaire wand van gladde spiercellen op meer/minder druk te creëren op de
venen zodat er bloed naar het hart kan en deze kan pompen.
Vasculair systeem
= Endocrien systeem: het gaat stoffen vrijzetten die een effect hebben op bepaalde
gedeelten
Functies:
- Verdeelt de bloedstroom doorheen het lichaam
- Regelt de arteriële bloeddruk via vasodilatatie en vasoconstrictie
- Regelt de doorbloeding van organen: de bevloeiing van het orgaan is afhankelijk
van de functie van het orgaan. Hoe meer nood een orgaan aan het metabole
systeem heeft -> meer bevloeiing van bloed door het cardiovasculair systeem.
- Maakt uitwisseling met de verguld mogelijk
- Vrijzetting van vaso-actieve en andere substantie: regeling van de vaattonus,
hemostasis, inflammatoire functie.
De humorale regeling: stofjes die worden vrijgezet in de bloedbaan die op
andere gebieden in het lichaam een functie gaan hebben.
Neurale regeling: het autonoom zenuwstelsel regeling (hersenen en
ruggenmerg). Deze bevat een parasympatische (rest and digest) en
orthosympathsiche regeling. Het hersensysteem kan het zenuwstelsel
opjagen, dit is het orthosympatisch gebied (stress, actie).
• 90% van de hersenen zijn niet bewust van wat ze doen. Het
hartvaatsysteem wordt ook door de hersenen geregeld.
Vanuit heel vele organen gaat er heel vele informatie naar het CZS. Hierbij zijn er 2
systemen:
- De afferente banen: informatie naar de hersenen
- Efferente banen: naar het hart, naar het vaatsysteem (veneuze kant als
haarvaten).
Regeling van de arteriële bloeddruk: feedback via autonoom
zenuwstelsel en nieren
Verandering in het hartvaatsysteem: bloeddruk daalt -> probleem voor
de doorbloeding van de lichaamsfuncties/organen.
