Samenvatting Interne communicatie

INTERNE COMMUNICATIE
Vooraf:
Geschiedenis van interne communicatie
 Interne communicatie is een academische specialisatie sinds
1950.
 Interne communicatie is een beroep sinds 1960.
 Personeelsfeesten en teambuilding worden steeds belangrijker.
(burn-outs, verhoogde werklast…)
- Werkomgeving aangenamer werken en collega’s op een andere
manier leren kennen (dan op een hiërarchische manier). 
Verbinding met bedrijf verbeteren.
 Oorspronkelijk werd de rol voornamelijk vervuld door:
1. De personeelschef: informatie over sociale aangelegenheden en
tewerkstelling
2. Managers: informatie gerelateerd aan de taak/plichten van de
werknemers

Trendonderzoek Interne Communicatie 2017: Rapportage
kwantitatieve resultaten
 Monitoren welke trends zich afspelen op het vlak van interne
communicatie, waarbij het onderzoeksbureau gaat kijken naar
opmerkelijke trendverschuivingen.
- Heel wat bedrijven hebben een ander begrip van wat interne
communicatie inhoudt.
- Bijna de helft vindt dat het management niet het goede
voorbeeld geeft wat betreft interne communicatie.
- Inhoud van takenpakket:
1. Schrijven van teksten en ontwikkelen van
communicatiemiddelen.
2. Adviseren over communicatie bij organisatiethema’s en
veranderingen.
 Verschuiving van actievisie naar interactievisie
 Verleden: juiste boodschap op het juiste moment naar de juiste
ontvanger
 Heden: interne communicatie stopt nooit, blijft altijd bezig. Minstens
even belangrijk hoe een ontvanger kijkt naar een boodschap, dan
enkel de vraag of die ontvanger de boodschap ontvangen heeft.




1

,Belang van interne communicatie
 Sinds 1980: Veel organisaties met +100 werknemers realiseren
zich belang en relevantie van interne communicatie…
- Vandaar: verdere professionalisering van het beroep, waarbij
de secretaresses vervangen worden door ‘bedrijfsjournalisten’ of
‘interne communicatie’-medewerkers.
o Bedrijfsjournalisten ontwikkelden boodschappen op een
manier zodat de werknemers deze hoogstwaarschijnlijk
zouden ontvangen.
o Interne communicatie-medewerkers doen veel meer:
personeel trainen om goede vergaderingen te houden,
goede mails te sturen… een meer participatieve
ondernemingscultuur ontwikkelen.
 Vandaag:
- Grote organisaties hebben (meer dan) 1 interne communicatie-
medewerker
- Middelgrote ondernemingen hebben een externe
communicatie-medewerker met een deeltijdse interne
communicatie-functie
- Kleine bedrijven hebben geen interne communicatie-
medewerker
 Vonk (vroegere BVIC): vereniging met uitwisseling van good
practices.

Definitie van interne communicatie
Breed pallet van definities in wetenschappelijke literatuur:
“Het doelbewuste gebruik van communicatie-activiteiten om op
systematische wijze de (a) kennis, (b) attitudes en (c) gedragingen
van huidige werknemers te beïnvloeden” (Stauss & Hoffmann,
2000).
 Hier gaat het echt om een asymmetrische relatie tussen
werkgever en werknemer. Weinig wisselwerking.
2

, Bowen (2006) definieert interne communicatie als “het opbouwen en
onderhouden van relaties met de publieke binnenkant (‘inside’) van
de organisatie, en dit gaande van lager ondersteunend personeel tot
het top management.”
Reijnders (2005): “Een proces dat de continue uitwisseling behelst
van boodschappen en de interpretatie van deze boodschappen
tussen mensen die professioneel betrokken zijn in een organisatie.”
 Sterkte van de definitie van Reijnders is dat deze voorziet in vier
criteria waaraan interne communicatie dient te voldoen:
- Een proces: interne communicatie is geen éénmalige inspanning
o Het stopt niet op het moment dat er een mail is verstuurd,
vergadering is afgelopen…
- Een uitwisseling: interne communicatie is geen
éénrichtingsverkeer, maar dialoog/interactie
- Interpretatie van deze boodschappen: de rol van de
ontvanger is even belangrijk als die van de zender
- Professioneel: de zender en ontvanger staan (on)rechtstreeks in
loondienst bij de organisatie (moeilijkste criterium:
onderaannemers/leveranciers/catering er al dan niet bij?)

12 fouten die interne communicatiespecialisten kunnen
voorkomen




De realiteit in de meeste organisaties
 Aantal externe communicatie FTE > aantal interne communicatie
FTE
 Belang externe communicatie (want rechtstreeks invloed op omzet)
> belang interne communicatie (want onrechtstreekse invloed op
omzet)
 Het loon en het prestige van de interne communicatie-
medewerker wordt gewoonlijk lager ingeschat dan dat van de
externe communicatie-medewerker

3

, - … maar aanbod van goede interne communicatiespecialisten is
veel beperkter dan externe communicatiespecialisten = dus
opportuniteit
 Budget voor interne communicatie is veel lager dan budget voor
externe communicatie (bv. kost voor reclamefilmpjes op tv)

Deel 1: de context van interne communicatie
Organisaties
 Organisaties:
- Iedereen krijgt ermee te maken
- Van wieg tot graf: ons leven is ingebed in organisaties
- Historisch gezien: vandaag meer organisaties dan ooit tevoren
 Definitie van organisatie: “doel-georiënteerde samenwerkingen
tussen mensen” (Keuning & Eppink, 1987)

1.1 Zes variabelen van de organisatie
 Elke organisatie kan beschreven worden door middel van 6
variabelen (Van der Vlist, 1996)
1. Organisatiedoelen
2. Organisatiestrategieën
3. Organisatiestructuren
4. Organisatiecultuur
5. Organisatie-infrastructuur
6. Mensen in de organisatie

1) Organisatiedoelen omvatten:
 Raison-d’être/dé bestaansredenen van de organisatie
- Van der Jagt (2004): organisatiedoelen worden vaak gereflecteerd
in de corporate Mission Statement (die min of meer de ‘ziel’
van de organisatie vertolkt)
- Onderscheid tussen Mission statement en Vision statement
o Mission statement: “What the company wants to do
NOW” (bv. Coca Cola: het beste drankje van de wereld
produceren)
o Vision statement: “What the company wants to do in the
FUTURE” (bv. zero emission worden, CO² neutraal)
- Typisch: organisaties hebben meer dan één doel (bijvoorbeeld,
naast winstgevend zijn voor aandeelhouders, ook een rol van
betekenis spelen voor de samenleving)
(bv. ING heeft enkele jaren geleden de kosten van de restauratie
van een schilderij van Rembrandt op zich genomen; Belfius
betrokken bij Rode Neuzenactie)

2) Organisatiestrategieën omvatten:
 “De manier waarop de organisatiedoelen bereikt worden door het
inzetten van:
1. Mensen

4