HC 1 Pragmatiek in de praktijk
Pleuntje van Wijck
Indeling pragmatiek voor diagnostiek en behandeling:
1. Communicatieve functies/communicatieve intenties
2. Conversatievaardigheden/presuppositie en organisatie gesprek en context
3. Verhaalopbouw
Stoornissen in de pragmatiek zijn er niet alleen bij ASS maar zeker ook bij TOS!
Pragmatische problemen bij TOS door:
- Een te geringe syntax en semantiek
- Teveel negatieve ervaring bij spreken en
luisteren
- Te weinig contact met taalvaardige kinderen
1. Communicatieve functies
De bedoeling die een spreker wilt overdragen. Je hebt
vijf hoofdcategorieën:
- Representatiefuncties:
Vragen en het geven van informatie
- Controlefuncties:
Controleren gedrag van de gesprekspartner
- Expressiefuncties:
Uitdrukken van gevoelens
- Regulatiefuncties:
Onderhouden van sociale contacten
- Sociale functies:
Regelen van de interactie.
Autisten laten veel uitingen op representatieniveau zien.
Ontwikkeling taalfuncties/communicatieve functies
De ontwikkeling begint in de prelinguale fase.
Na het tweede levensjaar begint de verfijning van de verworven functies. Kind huilt -> honger. Dit is
controlefunctie. Het kind controleert het gedrag van papa/mama.
Communicatieve functies bij tieners en volwassenen
Denk hierbij aan een leugentje om bestwil (controlefunctie), het vertellen van een mop
(expressiefunctie of sociale functie) en gebruik van ironie (kan meerdere boodschappen hebben).
Non-verbale vs. Verbale communicatieve functies
Dit is belangrijk ter observatie: is er wel behoefte aan communicatieve intenties of helemaal niet?
Dit is belangrijk voor behandeling: de functie is er wel maar de woorden niet.
Pleuntje van Wijck
Indeling pragmatiek voor diagnostiek en behandeling:
1. Communicatieve functies/communicatieve intenties
2. Conversatievaardigheden/presuppositie en organisatie gesprek en context
3. Verhaalopbouw
Stoornissen in de pragmatiek zijn er niet alleen bij ASS maar zeker ook bij TOS!
Pragmatische problemen bij TOS door:
- Een te geringe syntax en semantiek
- Teveel negatieve ervaring bij spreken en
luisteren
- Te weinig contact met taalvaardige kinderen
1. Communicatieve functies
De bedoeling die een spreker wilt overdragen. Je hebt
vijf hoofdcategorieën:
- Representatiefuncties:
Vragen en het geven van informatie
- Controlefuncties:
Controleren gedrag van de gesprekspartner
- Expressiefuncties:
Uitdrukken van gevoelens
- Regulatiefuncties:
Onderhouden van sociale contacten
- Sociale functies:
Regelen van de interactie.
Autisten laten veel uitingen op representatieniveau zien.
Ontwikkeling taalfuncties/communicatieve functies
De ontwikkeling begint in de prelinguale fase.
Na het tweede levensjaar begint de verfijning van de verworven functies. Kind huilt -> honger. Dit is
controlefunctie. Het kind controleert het gedrag van papa/mama.
Communicatieve functies bij tieners en volwassenen
Denk hierbij aan een leugentje om bestwil (controlefunctie), het vertellen van een mop
(expressiefunctie of sociale functie) en gebruik van ironie (kan meerdere boodschappen hebben).
Non-verbale vs. Verbale communicatieve functies
Dit is belangrijk ter observatie: is er wel behoefte aan communicatieve intenties of helemaal niet?
Dit is belangrijk voor behandeling: de functie is er wel maar de woorden niet.
