Volledige samenvatting STRUCTUUR EN CONFLICT IN HET GLOBALE ZUIDEN

Structuur & Conflict in het
Globale Zuiden

LES 1: ALGEMENE INLEIDING

Filmpje Gaza (dia 2)
- Noorden Gazastrook: volledig verwoest
- Rafah = leek een ‘veilige haven voor Palestijnen’, MAAR toch ook verwoest

- Er is wetenschappelijke consensus over het feit dat het over genocide
gaat, MAAR toch is het moeilijk om daarover te praten in het Westen
o Al van in oktober 2023 waren er waarschuwingen voor die genocide

- Cijfers
o Meer dan 60.000 doden
 OOK doden op Westelijke Jordaanoever
 OOK doden NA staakt-het-vuren

o Meer dan 100.000 gewonden

o 90% van de huizen zijn vernietigd
o 80% van de scholen zijn vernietigd,
o 50% van de ziekenhuizen zijn vernietigd,…


MAAR: er zijn toch Conventies die genocide moeten tegengaan??
- Conventie van Genève

- Genocideverdrag (artikel 2 en 3  zie ppt)
o Artikel 2: er zijn 5 criteria die wijzen op mogelijke genocide (zie ppt)
 1: Het uitroeien/doden van een bepaalde groep mensen
  duidelijk aanwezig in de oorlog in Gaza

 Men neemt vaak de Holocaust als voorbeeld van
genocide, maar er zijn nog voorbeelden van genocide
o Bv. Het gebruik van hongersnoden om mensen
uit te roeien
o Bv. Rwanda-genocide

 Omwille van die verschillende vormen: verdrag
opgesteld om te voorkomen dat die genocides nog
voorkomen

,  2: Het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel
aan leden van de groep

 3: Het opzettelijk aan de groep opleggen van
levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of
gedeeltelijke lichamelijke vernietiging;
 Genocide gaat niet enkel over doden, OOK over het
vernietigen van de volledige levensinfrastructuur
o Als we vandaag kijken naar Gaza: daar kan men
niet overleven, omdat alles zodanig vernield is

 4: Het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten
binnen de groep te voorkomen

 5: Het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep
naar een andere groep

o Artikel 3: daaraan worden strafbare handelingen gekoppeld
 Het plan smeden om genocide uit te voeren = strafbaar
 Aanzetten tot genocide = strafbaar
 Poging tot genocide = strafbaar
 Medeplichtigheid aan genocide = strafbaar


 DUS: genocide = heel breed begrip
o Veel meer dan enkel het vermoorden van strijders!

o Belangrijk: de intentie moet er zijn
 Die intentie was van in het begin al duidelijk (zie quotes dia 7)
 Gebruik van het woord ‘barbaars’
 Gebruik van de Bijbel
 Verwijzing naar Amalek
o = Amalek is een bijbelse figuur die) wordt
voorgesteld als een vijand van Israël
o Hij wordt beschouwd als de stamvader van de
Amalekieten, een volk dat herhaaldelijk in
conflict kwam met de Israëlieten.

o Niet enkel de Palestijnse levens waren in gevaar, OOK Palestijnse
kennis, archieven,…


Verenigde Staten
- 15 maanden lang ging Amerika NIET uitspreken dat Israël oorlogsmisdaden
pleegde
o Zij houden altijd de hand boven het hoofd van Israël, wat ze ook
doen

- Trump: zegt duidelijk dat hij de Israëli’s gaat helpen en Gaza zal opkuisen

,  De structuren die werden opgericht om te vermijden dat er GEEN genocide
meer zou plaatsvinden: werden irrelevant verklaard




TOCH: veel verzet tegen wat er in Gaza gebeurde
- Vooral in het Westen

- MAAR dit wil NIET zeggen dat landen in het Zuiden zelf niets willen doen
o Zuid-Afrika wil Israël aanklagen bij het Internationaal gerechtshof in
Den Haag voor het plegen van genocide
 Deze aanklacht werd ontvankelijk verklaard + het Hof nam
enkele maatregelen!

 Probleem: IGH heeft GEEN politieke beslissingsmacht


Is Gaza een sleutelmoment in de geschiedenis?
- We kennen heel wat sleutelmomenten in onze geschiedenis
o Bv. 2007: bankencrisis
o Bv. 2020: coronapandemie

- Is Gaza ook zo’n sleutelmoment?
= Is de wereld aan het veranderen?
o Heel lange tijd  Westen kijkt toe en doet niets
 TERWIJL: zij staan staat symbool voor een aantal normen en
waarden

o Nu: omgekeerd
 Globale Zuiden gaat het morele kompas gaan
vertegenwoordigen


Wat is dat Globale Zuiden? (= Global South)
- = Term die verwijst naar een collectief van heel diverse landen

- Vroeger gebruikten we andere termen
o Derde wereld
 = Armere wereld

 Politiek: een wereld die zich afzet van
 1e wereld: het Westen en de democratie
 2e wereld: de SU en het communisme

o Ontwikkelingslanden
 Deze term kwam onder druk betekent dat er MOET
ontwikkeld worden

, o Niet-westerse wereld
 MAAR moeilijk  kwam ook onder druk
 Wat maakt ONS dan zo Westers?

- Globale Zuiden lijkt een containerbegrip waar sommige mensen iets van
weten en andere mensen NIETS van weten
- Wat zegt dit over het Zuiden?
o Wordt gezien als ‘de ander’
 Voorbeeld
 Sociologie = vak die ‘ons’, ‘het westen’ bestudeerd
 <-> Antropologie en ontwikkelingsstudies = vakken
die ‘de ander’ bestuderen

 Veel kritiek over welke term we moeten gebruik
o Toch: het is handig om een term te hebben



DUS: het Globale Zuiden
- Zuiden
o Het verwijst naar een groep van landen met een gedeelde
geschiedenis: kolonialisme

- Globaal, mondiaal
o We denken na over een nieuw gebied in de context van
globalisering/ interconnectie
 De afstand tussen alle gebieden ter wereld wordt alsmaar
kleiner, ook daar

 DUS: het Globale Zuiden is onderling geconnecteerd

o Er is aandacht voor de economische ongelijkheid tussen noord en
zuid

- Verwijst OOK naar een zekere vorm van machtsrelatie
o DUS niet enkel geografisch, ook te maken met macht!
 Noorden = machtig
 Zuiden = ‘achtergesteld’

- Globale Zuiden als politieke verbeelding
o Het Zuiden verenigt zich: de landen in het Globale zuiden willen iets
doen aan de situatie in Gaza


Gevaar voor Eurocentrisme
- Wat zegt een vak over het Globale Zuiden over ons?
- Waarom bestuderen wij hen en zij ons veel minder?
o Weinig mensen uit het Globale Zuiden komen ons bestuderen