De vroedvrouw als ondernemer
Kwaliteitszorg
&
Patiëntveiligheid
Kwaliteitszorg
• Tendensen in de gezondheidszorg
‐ Demografische evolutie:
• Vergrijzing
‐ Babyboom jaren ‘50-’60, na WO II
‐ Betere levensomstandigheden: zorg, voeding, woon- &
werkomgeving
‐ ↓ kindersterfte
‐ ↑ levensverwachting
• Ontgroening
‐ ↓ kinderen / gezin na babyboom scheeftrekking van
bevolkingspiramide
‐ Gemiddelde leeftijd van samenleving stijgt en groep ‘ouderen’ wordt
steeds groter
• Verzilvering
‐ Vergrijzing binnen de vergrijzing: ↑ 85-plussers
Grootste maatschappelijke uitdaging ooit !
‐ Focus op:
• Chronische aandoeningen
• Multimorbiditeit
• Concept ‘vermaatschappelijking van zorg’ in beleidsnota’s
‐ Thuiszorg
‐ Budgettaire maatregelen
‐ “Ageing in place”
‐ Van acute naar chronische zorg
• ↑ chronisch, ↓ acuut
• Onvoorspelbaar tijdsverloop & weinig vooruitzichten op genezing
• Door vergrijzing én door evolutie van de medische wetenschap
multimorbiditeit
• Monodisciplinaire aanpak
• Gebrek aan coördinatie tussen zorgverleners
• Complexe medicatieschema’s
• Gezondheidspromotie
• Multidisciplinaire aanpak
• Aandacht voor therapietrouw
, • Acute zorg wordt intensiever, bv kortere ligduur
‐ Technologische vernieuwing
• Exponentiële groei technologische mogelijkheden
• Software en materialen
• Langere levensduur mensen huidig zorgmodel onder druk
• Zorgverlener: ontlasten van repetitieve taken & uitvoeren gespecialiseerde
zorgtaken
1) Preventie:
‐ Primair: activiteitentrackers
‐ Secundair: vroegtijdige detectie
‐ Tertiair: in stand houden goede gewoontes en herval vermijden
‐ Medicatie: juiste medicatie en hoeveelheid + technologische
ondersteuning
2) Interventie:
‐ Voortdurend vernieuwd
‐ Diagnose
‐ Beeldvormingstechnieken
3) Nazorg en revalidatie
‐ Zwaartepunt verschuift naar revalidatie thuis
• Technologie in revalidatiehulpmiddelen
• ‘Games’
Uitdaging
‐ Economische aspecten
‐ Acceptatie door alle partijen
‐ E-health
• Elektronisch patiëntendossier om digitaal informatie uit te wisselen
• Informatieveiligheid
‐ General Data Protection Regulation (25/05/2018)
‐ Beroepsgeheim
• Doelstellingen
‐ Administratie vereenvoudigen
‐ Continuïteit en kwaliteit van de zorg verbeteren
‐ Patiëntveiligheid waarborgen
‐ Wachttijden verkorten
‐ Functiedifferentiatie
• “het creëren van functies met verschillende onderscheiden taken,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen dezelfde beroepsgroep”
• Horizontaal: bv. diabetesverpleegkundige
• Verticaal: bv. teamniveau: multidisciplinair team (groepspraktijk)
• Functies – Bekwaamheid – Bevoegdheid
• Voordelen?
• Nadelen?
, ‐ Multiculturaliteit in de gezondheidszorg
• Cultuurgevoelige zorg
• Personeelstekort in de gezondheidszorg
• Immigrant
‐ Verschillende migratiestromen
‐ 01/01/2011: 15% van totale bevolking van vreemde herkomst
(legaal)
‐ Recht op gezondheidszorg?
• Zonder geldige verblijfspapieren: recht op dringende,
medische hulpverlening
• Wordt bepaald door arts
• Samenwerking met OCMW
‐ Multiculturaliteit in de gezondheidszorg
• Verschillen in gezondheid en gezondheidsperceptie
‐ Preventie
‐ Curatieve zorg
‐ Medische consumptie
• ‘Iedere patiënt is uniek’
• ‘Iedere patiënt heeft recht op een hoogwaardig kwalitatief zorgaanbod’
• ‘Professionele zorg aanbieden: specifieke kennis en vaardigheden’
• Communicatie !!!
‐ Ook zonder woorden…
‐ Tolk
‐ Intercultureel bemiddelaar
• De immigrant als zorgverlener
‐ Chronisch personeelstekort: bv. WZC
‐ Internationale rekrutering
‐ Ethische vraagstukken?
‐ Verlies voor land van herkomst
• De zorgvrager in het zorglandschap
‐ De zorgvrager als koper
• Toegankelijkheid
‐ (nulde lijn)
‐ Eerste lijn
‐ Tweede lijn
‐ Derde lijn
‐ (vierde lijn)
• Communicatie
• Competentie
• Beleefdheid
‐ Evident?
• De zorgvrager als koper
• Geloofwaardigheid
betrouwbaarheid
• Veiligheid
• Aantal fouten herleiden tot minimum
• Flexibiliteit
• Op een verantwoorde manier van de
procedure afwijken
• Begrip en kennis van de zorgvrager
• Patiëntentoewijzing / continuïteit van zorg
, ‐ De organisatie als verkoper
• Professionalisering
‐ Specifieke deskundigheid
‐ Regels, procedures en protocollen
‐ Evidence based practice
• Informele zorg
‐ Nulde lijn
• ↑ alleenstaanden
• ↓ familiale loyaliteit
Vrijwilligerszorg + respijtzorg
• Cross-border health care
‐ Accidenteel
‐ Doelbewust
• Ziekenhuis versus bedrijf
‐ Uitgangspunten
• Vergelijking met luchtvaart
‐ Low budget-maatschappijen
• Veiligheid vanzelfsprekend
• Comfort & catering minimaal of optioneel
• Missie – visie – doelstellingen
‐ Missie: waarden en identiteit van de organisatie – blijvend
‐ Visie: droom vd organisatie en bijdrage aan de maatschappij –
bepaalde periode + bijsturing
‐ Doelstellingen korte & lange termijn
‐ Strategie: duidelijk geformuleerde acties
‐ Prestatie-indicatoren: criteria
• Ziekenhuis versus bedrijf
‐ Primaire zorgactiviteiten
• Medische activiteiten: biopsychosociaal menselijk functioneren
‐ Doel: gezonde toestand herstellen, symptomen verzachten en
pathologie voorkomen
‐ Diagnostiek / behandeling
• Paramedische activiteiten
‐ Paramedische beroepen
• Managementactiviteiten
‐ Operationele activiteiten: dagdagelijkse organisatie
‐ Strategische activiteiten: bereiken doelstellingen
‐ Structurerende activiteiten: kloof dichten tussen operationeel en
strategisch
‐ Institutionele activiteiten: legitimatie van de organisatie en
activiteiten
‐ Primaire zorgactiviteiten
• Zorgprogramma’s
‐ Kernelementen:
• Homogene patiëntengroep, gebaseerd op aard van
pathologie en zorgbehoefte
• Homogene zorgpakketten: dienstoverschrijdend
• Gericht op concrete outcomes
Kwaliteitszorg
&
Patiëntveiligheid
Kwaliteitszorg
• Tendensen in de gezondheidszorg
‐ Demografische evolutie:
• Vergrijzing
‐ Babyboom jaren ‘50-’60, na WO II
‐ Betere levensomstandigheden: zorg, voeding, woon- &
werkomgeving
‐ ↓ kindersterfte
‐ ↑ levensverwachting
• Ontgroening
‐ ↓ kinderen / gezin na babyboom scheeftrekking van
bevolkingspiramide
‐ Gemiddelde leeftijd van samenleving stijgt en groep ‘ouderen’ wordt
steeds groter
• Verzilvering
‐ Vergrijzing binnen de vergrijzing: ↑ 85-plussers
Grootste maatschappelijke uitdaging ooit !
‐ Focus op:
• Chronische aandoeningen
• Multimorbiditeit
• Concept ‘vermaatschappelijking van zorg’ in beleidsnota’s
‐ Thuiszorg
‐ Budgettaire maatregelen
‐ “Ageing in place”
‐ Van acute naar chronische zorg
• ↑ chronisch, ↓ acuut
• Onvoorspelbaar tijdsverloop & weinig vooruitzichten op genezing
• Door vergrijzing én door evolutie van de medische wetenschap
multimorbiditeit
• Monodisciplinaire aanpak
• Gebrek aan coördinatie tussen zorgverleners
• Complexe medicatieschema’s
• Gezondheidspromotie
• Multidisciplinaire aanpak
• Aandacht voor therapietrouw
, • Acute zorg wordt intensiever, bv kortere ligduur
‐ Technologische vernieuwing
• Exponentiële groei technologische mogelijkheden
• Software en materialen
• Langere levensduur mensen huidig zorgmodel onder druk
• Zorgverlener: ontlasten van repetitieve taken & uitvoeren gespecialiseerde
zorgtaken
1) Preventie:
‐ Primair: activiteitentrackers
‐ Secundair: vroegtijdige detectie
‐ Tertiair: in stand houden goede gewoontes en herval vermijden
‐ Medicatie: juiste medicatie en hoeveelheid + technologische
ondersteuning
2) Interventie:
‐ Voortdurend vernieuwd
‐ Diagnose
‐ Beeldvormingstechnieken
3) Nazorg en revalidatie
‐ Zwaartepunt verschuift naar revalidatie thuis
• Technologie in revalidatiehulpmiddelen
• ‘Games’
Uitdaging
‐ Economische aspecten
‐ Acceptatie door alle partijen
‐ E-health
• Elektronisch patiëntendossier om digitaal informatie uit te wisselen
• Informatieveiligheid
‐ General Data Protection Regulation (25/05/2018)
‐ Beroepsgeheim
• Doelstellingen
‐ Administratie vereenvoudigen
‐ Continuïteit en kwaliteit van de zorg verbeteren
‐ Patiëntveiligheid waarborgen
‐ Wachttijden verkorten
‐ Functiedifferentiatie
• “het creëren van functies met verschillende onderscheiden taken,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen dezelfde beroepsgroep”
• Horizontaal: bv. diabetesverpleegkundige
• Verticaal: bv. teamniveau: multidisciplinair team (groepspraktijk)
• Functies – Bekwaamheid – Bevoegdheid
• Voordelen?
• Nadelen?
, ‐ Multiculturaliteit in de gezondheidszorg
• Cultuurgevoelige zorg
• Personeelstekort in de gezondheidszorg
• Immigrant
‐ Verschillende migratiestromen
‐ 01/01/2011: 15% van totale bevolking van vreemde herkomst
(legaal)
‐ Recht op gezondheidszorg?
• Zonder geldige verblijfspapieren: recht op dringende,
medische hulpverlening
• Wordt bepaald door arts
• Samenwerking met OCMW
‐ Multiculturaliteit in de gezondheidszorg
• Verschillen in gezondheid en gezondheidsperceptie
‐ Preventie
‐ Curatieve zorg
‐ Medische consumptie
• ‘Iedere patiënt is uniek’
• ‘Iedere patiënt heeft recht op een hoogwaardig kwalitatief zorgaanbod’
• ‘Professionele zorg aanbieden: specifieke kennis en vaardigheden’
• Communicatie !!!
‐ Ook zonder woorden…
‐ Tolk
‐ Intercultureel bemiddelaar
• De immigrant als zorgverlener
‐ Chronisch personeelstekort: bv. WZC
‐ Internationale rekrutering
‐ Ethische vraagstukken?
‐ Verlies voor land van herkomst
• De zorgvrager in het zorglandschap
‐ De zorgvrager als koper
• Toegankelijkheid
‐ (nulde lijn)
‐ Eerste lijn
‐ Tweede lijn
‐ Derde lijn
‐ (vierde lijn)
• Communicatie
• Competentie
• Beleefdheid
‐ Evident?
• De zorgvrager als koper
• Geloofwaardigheid
betrouwbaarheid
• Veiligheid
• Aantal fouten herleiden tot minimum
• Flexibiliteit
• Op een verantwoorde manier van de
procedure afwijken
• Begrip en kennis van de zorgvrager
• Patiëntentoewijzing / continuïteit van zorg
, ‐ De organisatie als verkoper
• Professionalisering
‐ Specifieke deskundigheid
‐ Regels, procedures en protocollen
‐ Evidence based practice
• Informele zorg
‐ Nulde lijn
• ↑ alleenstaanden
• ↓ familiale loyaliteit
Vrijwilligerszorg + respijtzorg
• Cross-border health care
‐ Accidenteel
‐ Doelbewust
• Ziekenhuis versus bedrijf
‐ Uitgangspunten
• Vergelijking met luchtvaart
‐ Low budget-maatschappijen
• Veiligheid vanzelfsprekend
• Comfort & catering minimaal of optioneel
• Missie – visie – doelstellingen
‐ Missie: waarden en identiteit van de organisatie – blijvend
‐ Visie: droom vd organisatie en bijdrage aan de maatschappij –
bepaalde periode + bijsturing
‐ Doelstellingen korte & lange termijn
‐ Strategie: duidelijk geformuleerde acties
‐ Prestatie-indicatoren: criteria
• Ziekenhuis versus bedrijf
‐ Primaire zorgactiviteiten
• Medische activiteiten: biopsychosociaal menselijk functioneren
‐ Doel: gezonde toestand herstellen, symptomen verzachten en
pathologie voorkomen
‐ Diagnostiek / behandeling
• Paramedische activiteiten
‐ Paramedische beroepen
• Managementactiviteiten
‐ Operationele activiteiten: dagdagelijkse organisatie
‐ Strategische activiteiten: bereiken doelstellingen
‐ Structurerende activiteiten: kloof dichten tussen operationeel en
strategisch
‐ Institutionele activiteiten: legitimatie van de organisatie en
activiteiten
‐ Primaire zorgactiviteiten
• Zorgprogramma’s
‐ Kernelementen:
• Homogene patiëntengroep, gebaseerd op aard van
pathologie en zorgbehoefte
• Homogene zorgpakketten: dienstoverschrijdend
• Gericht op concrete outcomes