Inhoud
Risico- en crisis communicatie................................................................................................................1
1 Risicomanagement..............................................................................................................................1
Week B2.............................................................................................................................................1
Week B3.............................................................................................................................................3
Week B4.............................................................................................................................................6
Week B5.............................................................................................................................................8
Week 6B...........................................................................................................................................13
2 Crisiscommunicatie............................................................................................................................16
Week B2...........................................................................................................................................16
Week B3...........................................................................................................................................17
Week B4...........................................................................................................................................17
Week B5...........................................................................................................................................18
Week B6...........................................................................................................................................19
3 Crisisbeheersing.................................................................................................................................20
Week B2...........................................................................................................................................20
Week B3...........................................................................................................................................20
Week B4...........................................................................................................................................24
Week B5...........................................................................................................................................26
Week B6...........................................................................................................................................29
Risico- en crisis communicatie
1 Risicomanagement
Week B2
Risicomanagement
- Richt zich op de eerste twee schakels van de veiligheidsketen (koude kant)
Crisisbeheersing
- Richt zich op de laatste 3 schakels van de veiligheidsketen (warme kant)
Meerlaagse veiligheid, ofwel:
1. Preventie
2. Duurzame planning en inrichting
3. Crisisbeheersing
1
,Risicomaatschappij van Beck
Er is fundamentele onzekerheid over:
- De gevaren die ons bedreigen
- Wie verantwoordelijk is
Technologische vooruitgang zorgt voor nieuwe bedreigingen zoals:
- Klimaatproblemen
- Kernenergie
In het verleden waren voor klassieke bedreigingen zoals: Natuurrampen, criminaliteit, klassieke
instrumenten zoals:
1. Regelgeving
2. Inspectie
3. Verzekering
4. Handhaving
In de risicomaatschappij bestaan voor de grootste risico’s geen planklare oplossingen
1. Samenwerkingsverbanden
2. Netwerken
3. Inspireren
4. Flexibiliteit
Pech moet weg
- Mensen accepteren in afnemende mate dat ze risico lopen
- Als het misgaat, kijkt iedereen naar de overheid
- Risico-regel-reflex Voorzorgprincipe, Angst en perniek
- Risico’s verzekeren
Nieuwe rolverdeling = Overheid gaat risico’s meer verdelen
- Grotere rol voor experts
- Mondiale risico’s
Klassieke risicobenadering
Twee Fasen
1. Risico-assessment: Het identificeren en beoordelen van risico’s
1. Identificatie en schatting
2. Bepalen van mate van blootstelling of kwetsbaarheid voor het geval
3. Schatting in termen van kans maal gevolg (op basis van 1 en 2)
2. Risicomanagement: Het nemen van maatregelen die niet acceptabel gedachte risico’s
beperken of beheersbaar maken (besluitvormingsproces)
Experts/wetenschappers zijn betrokken bij fase 1
2
,Risicomanagers/beleidsmakers zijn betrokken bij fase 2
Drie mogelijkheden voor besluitvorming
1. Kleine of verwaarloosbare risico’s die maatschappelijk geaccepteerd worden
2. Aanvaardbare risico’s, mits reducerende maatregelen worden genomen
3. Risico’s die we niet accepteren
Onzeker over het risico
Complex: Relatie oorzaak gevolg gebrekkig
Onzeker: Bedreigingen niet onomstotelijk vast
Omstreden: Effecten controversieel en acceptatie discutabel
Risicocultuur
- Toekomst is maakbaar, in plaats van achteraf te reageren, gaan we anticiperen
- Schade vergoeden: pech moet weg
- Verzorgingsstaat
“Bij dreigingen van ernstige of onomkeerbare schade zal gebrek aan volledige wetenschappelijke
zekerheid niet worden gebruikt als een reden voor het uitstellen van kosteneffectieve maatregelen ter
voorkoming van milieudegradatie.”
Degene die een activiteit wil starten of een product op de markt wil brengen, moet bewijzen dat
daaraan geen onaanvaardbare risico’s verbonden zijn.
Week B3
Verzorgingsstaat
- Verzorgingsstaat is gebaseerd op solidariteit
- Zorg, onderwijs, sociale zekerheid
- AOW, kinderbijslag, WAO
- Staat die verzorgt van de wieg tot het graf
- Bestrijding veiligheid van reactief naar preventief
- Geleidelijke ontwikkeling naar verzorgingsstaat vanaf 1850
Participatiesamenleving
- Uitgaan van eigen kracht
- Naast rechten op voorzieningen ook plichten
- ‘Zoek het zelf maar uit’
- Eerst genoemd in Troonrede 2013
Crisisbeheersing als rijks verantwoordelijkheid
- Natuurrampen en oorlogsdreiging grootste drijfveer – dus Rijksverantwoordelijkheid
- Beleid om de kwetsbaarheid van de eerste levensbehoeften te verminderen
- Invoering van Bescherming Bevolking (1952)
3
, Na de koude oorlog:
- Reorganisatie rampenbestrijding
- Decentralisatie
- Van rampenbestrijding naar crisisbeheersing
- Rol van de burgers groeit
Wet veiligheidsregio
De Wvr (2010) in plaats van de
- Brandweerwet
- Wet geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (Wghor)
- Wet rampen en zware ongevallen (Wrzo)
Aanleiding veiligheidsregio
- Aantal grote rampen en crisis
- Gebrekkige multidisciplinaire samenwerking
- Behoefte aan een organisatie die groter is dan de gemeente: Verlengd lokaal bestuur
Veiligheidsregio: “Een gebied waarin wordt samengewerkt door verscheidene besturen en diensten ten
aanzien van taken op het terrein van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing,
geneeskundige hulpverlening bij rampen en handhaving van de openbare orde en veiligheid”
Stijl van management (Wet veiligheidsregio)
Bestuur heeft als taak:
1. Inventariseren en adviseren van risico’s van branden, rampen en crises
2. Voorbereiding op bestrijding van branden, rampenbestrijding, crisisbeheersing
3. Instellen en in stand houden brandweer, GHOR
4. Voorzien meldkamer
5. Aanschaffen gemeenschappelijk materieel
6. Inrichten en in stand houden informatievoorziening binnen diensten VR
Strategie
- Meer bestuurlijke en operationele slagkrachten en professionaliteit
- Uniforme hulpverlening binnen samenwerkingsgebieden
- Multidisciplinaire samenwerking onder regionale regie
Structuur
- Verlengd lokaal bestuur
- Gemeenschappelijke regeling
- Netwerkorganisatie
- Decentralisatie & Functioneel bestuur
Systemen
4
Risico- en crisis communicatie................................................................................................................1
1 Risicomanagement..............................................................................................................................1
Week B2.............................................................................................................................................1
Week B3.............................................................................................................................................3
Week B4.............................................................................................................................................6
Week B5.............................................................................................................................................8
Week 6B...........................................................................................................................................13
2 Crisiscommunicatie............................................................................................................................16
Week B2...........................................................................................................................................16
Week B3...........................................................................................................................................17
Week B4...........................................................................................................................................17
Week B5...........................................................................................................................................18
Week B6...........................................................................................................................................19
3 Crisisbeheersing.................................................................................................................................20
Week B2...........................................................................................................................................20
Week B3...........................................................................................................................................20
Week B4...........................................................................................................................................24
Week B5...........................................................................................................................................26
Week B6...........................................................................................................................................29
Risico- en crisis communicatie
1 Risicomanagement
Week B2
Risicomanagement
- Richt zich op de eerste twee schakels van de veiligheidsketen (koude kant)
Crisisbeheersing
- Richt zich op de laatste 3 schakels van de veiligheidsketen (warme kant)
Meerlaagse veiligheid, ofwel:
1. Preventie
2. Duurzame planning en inrichting
3. Crisisbeheersing
1
,Risicomaatschappij van Beck
Er is fundamentele onzekerheid over:
- De gevaren die ons bedreigen
- Wie verantwoordelijk is
Technologische vooruitgang zorgt voor nieuwe bedreigingen zoals:
- Klimaatproblemen
- Kernenergie
In het verleden waren voor klassieke bedreigingen zoals: Natuurrampen, criminaliteit, klassieke
instrumenten zoals:
1. Regelgeving
2. Inspectie
3. Verzekering
4. Handhaving
In de risicomaatschappij bestaan voor de grootste risico’s geen planklare oplossingen
1. Samenwerkingsverbanden
2. Netwerken
3. Inspireren
4. Flexibiliteit
Pech moet weg
- Mensen accepteren in afnemende mate dat ze risico lopen
- Als het misgaat, kijkt iedereen naar de overheid
- Risico-regel-reflex Voorzorgprincipe, Angst en perniek
- Risico’s verzekeren
Nieuwe rolverdeling = Overheid gaat risico’s meer verdelen
- Grotere rol voor experts
- Mondiale risico’s
Klassieke risicobenadering
Twee Fasen
1. Risico-assessment: Het identificeren en beoordelen van risico’s
1. Identificatie en schatting
2. Bepalen van mate van blootstelling of kwetsbaarheid voor het geval
3. Schatting in termen van kans maal gevolg (op basis van 1 en 2)
2. Risicomanagement: Het nemen van maatregelen die niet acceptabel gedachte risico’s
beperken of beheersbaar maken (besluitvormingsproces)
Experts/wetenschappers zijn betrokken bij fase 1
2
,Risicomanagers/beleidsmakers zijn betrokken bij fase 2
Drie mogelijkheden voor besluitvorming
1. Kleine of verwaarloosbare risico’s die maatschappelijk geaccepteerd worden
2. Aanvaardbare risico’s, mits reducerende maatregelen worden genomen
3. Risico’s die we niet accepteren
Onzeker over het risico
Complex: Relatie oorzaak gevolg gebrekkig
Onzeker: Bedreigingen niet onomstotelijk vast
Omstreden: Effecten controversieel en acceptatie discutabel
Risicocultuur
- Toekomst is maakbaar, in plaats van achteraf te reageren, gaan we anticiperen
- Schade vergoeden: pech moet weg
- Verzorgingsstaat
“Bij dreigingen van ernstige of onomkeerbare schade zal gebrek aan volledige wetenschappelijke
zekerheid niet worden gebruikt als een reden voor het uitstellen van kosteneffectieve maatregelen ter
voorkoming van milieudegradatie.”
Degene die een activiteit wil starten of een product op de markt wil brengen, moet bewijzen dat
daaraan geen onaanvaardbare risico’s verbonden zijn.
Week B3
Verzorgingsstaat
- Verzorgingsstaat is gebaseerd op solidariteit
- Zorg, onderwijs, sociale zekerheid
- AOW, kinderbijslag, WAO
- Staat die verzorgt van de wieg tot het graf
- Bestrijding veiligheid van reactief naar preventief
- Geleidelijke ontwikkeling naar verzorgingsstaat vanaf 1850
Participatiesamenleving
- Uitgaan van eigen kracht
- Naast rechten op voorzieningen ook plichten
- ‘Zoek het zelf maar uit’
- Eerst genoemd in Troonrede 2013
Crisisbeheersing als rijks verantwoordelijkheid
- Natuurrampen en oorlogsdreiging grootste drijfveer – dus Rijksverantwoordelijkheid
- Beleid om de kwetsbaarheid van de eerste levensbehoeften te verminderen
- Invoering van Bescherming Bevolking (1952)
3
, Na de koude oorlog:
- Reorganisatie rampenbestrijding
- Decentralisatie
- Van rampenbestrijding naar crisisbeheersing
- Rol van de burgers groeit
Wet veiligheidsregio
De Wvr (2010) in plaats van de
- Brandweerwet
- Wet geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (Wghor)
- Wet rampen en zware ongevallen (Wrzo)
Aanleiding veiligheidsregio
- Aantal grote rampen en crisis
- Gebrekkige multidisciplinaire samenwerking
- Behoefte aan een organisatie die groter is dan de gemeente: Verlengd lokaal bestuur
Veiligheidsregio: “Een gebied waarin wordt samengewerkt door verscheidene besturen en diensten ten
aanzien van taken op het terrein van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing,
geneeskundige hulpverlening bij rampen en handhaving van de openbare orde en veiligheid”
Stijl van management (Wet veiligheidsregio)
Bestuur heeft als taak:
1. Inventariseren en adviseren van risico’s van branden, rampen en crises
2. Voorbereiding op bestrijding van branden, rampenbestrijding, crisisbeheersing
3. Instellen en in stand houden brandweer, GHOR
4. Voorzien meldkamer
5. Aanschaffen gemeenschappelijk materieel
6. Inrichten en in stand houden informatievoorziening binnen diensten VR
Strategie
- Meer bestuurlijke en operationele slagkrachten en professionaliteit
- Uniforme hulpverlening binnen samenwerkingsgebieden
- Multidisciplinaire samenwerking onder regionale regie
Structuur
- Verlengd lokaal bestuur
- Gemeenschappelijke regeling
- Netwerkorganisatie
- Decentralisatie & Functioneel bestuur
Systemen
4
