Mensen en grenzen, sociologie en kunst
Kennislijn 12-09-2019 (Sociologie en kunst)
Uitganspunten Sociologie
Hoe kijk je naar dwang en drang vanuit een persoon/maatschappij?
Waarom wordt bepaald gedrag niet getolereerd, heeft de persoon met bijvoorbeeld een
psychische beperking ook een functie in de maatschappij? Welke?
Welke rol speelt een hulpverlener, en welke de cliënt?
Wat betekent het voor de hulpverlening dat deze nog veelal wit is, maar dat in de
gedwongen hulpverlening de cliënten vaker een migratieachtergrond hebben?
Hoe kun je wel rekening houden met culturele achtergrond zonder alles vanuit cultuur te
verklaren?
Uitganspunten Kunst
Overal waar we kijken, zien we de invloed van ons eigen handelen op hoe we thuis in de
wereld willen zijn, waarin we proberen ons te verzoenen met het leven.
We ervaren betrokkenheid bij de wereld wanneer wij invloed kunnen uitoefenen en een eigen
invulling aan onze omgeving willen geven.
Door de ‘spelende mens’ waar te nemen ontwikkel je kennis over hoe je kunst betekenisvol
inzet voor cliënten, patiënten, bewoners en/of deelnemers in het sociaal werk.
Theorie
1. Wij zijn ons (Boek)
2. Ik creëer, dus ik ben (Reader op onderwijs online
3. Documentaires online
Toetsvragen kunnen ook over documentaires gaan!!
Johan Huizinga
‘Men kan bijna al het abstracte loochenen, recht, schoonheid, waarheid, goedheid, geest,
God. Men kan de ernst loochenen. Het spel niet.’
Spelen kan niet met hiërarchie, autoriteit, fysieke kracht en aantrekkelijkheid. Vanuit dat spel
ontstaan codes, morele grenzen, soms ook normen. Vanuit dat spel ‘ontstaat cultuur’.
‘Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel’.
Spelvorming en cultuur zijn niet constant, maar veranderlijk en adaptief.
Johan zegt, je kan alles ontkennen, behalve het spel. Iedereen speelt.
Het spel is doen alsof, dat kun je niet ontkennen.
Cultuur ontstaat in het spel, normen, waarden, regels = cultuur.
Je spreekt het niet af maar het gebeurt, het ontstaat.
Cultuur is veranderlijk en daarmee ook het spel. Hoe je speelt, waar je speelt, met wie.
Wanneer een spel begrensd wordt, wordt ook de mens begrensd.
De drie hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn
2. Een uittrede uit het gewone leven
3. Een tijdelijke sfeer
Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel. Onze cultuur is spelen.
, Kennislijn 19-09-2019 (Sociologie en kunst)
Visual Thinking Strategies
Verdiepend leren
1. Wat gebeurt er in deze afbeelding?
2. Waaraan zie je dat?
3. Wat kunnen we nog meer ontdekken?
Zijnsvragen (De Bruijn, z.j.)
Waarnemen
1. Wat in het beeld spreekt je aan of roept weerstand op?
2. Wat gebeurt er waardoor je dit zegt?
3. Wat in het beeld is voor jou van waarde?
4. Wat in het beeld maakt dat je dit zegt?
Wat is de psychologische verklaring van een burn-out?
Het komt voornamelijk uit de hersenen, heel individueel.
Wat is de sociologische verklaring van een burn-out?
Je moet het niet begrijpen als individueel probleem. Je moet kijken naar de sociale condities
waarbinnen een burn-out plaats kan vinden. Individualistische cultuur. Prestatiemaatschappij.
Wat wordt er bedoeld met sociologische verbeeldingskracht?
In/verbeelden > bredere kijk op situaties. De relationele kijk op de samenleving.
Kennislijn 12-09-2019 (Sociologie en kunst)
Uitganspunten Sociologie
Hoe kijk je naar dwang en drang vanuit een persoon/maatschappij?
Waarom wordt bepaald gedrag niet getolereerd, heeft de persoon met bijvoorbeeld een
psychische beperking ook een functie in de maatschappij? Welke?
Welke rol speelt een hulpverlener, en welke de cliënt?
Wat betekent het voor de hulpverlening dat deze nog veelal wit is, maar dat in de
gedwongen hulpverlening de cliënten vaker een migratieachtergrond hebben?
Hoe kun je wel rekening houden met culturele achtergrond zonder alles vanuit cultuur te
verklaren?
Uitganspunten Kunst
Overal waar we kijken, zien we de invloed van ons eigen handelen op hoe we thuis in de
wereld willen zijn, waarin we proberen ons te verzoenen met het leven.
We ervaren betrokkenheid bij de wereld wanneer wij invloed kunnen uitoefenen en een eigen
invulling aan onze omgeving willen geven.
Door de ‘spelende mens’ waar te nemen ontwikkel je kennis over hoe je kunst betekenisvol
inzet voor cliënten, patiënten, bewoners en/of deelnemers in het sociaal werk.
Theorie
1. Wij zijn ons (Boek)
2. Ik creëer, dus ik ben (Reader op onderwijs online
3. Documentaires online
Toetsvragen kunnen ook over documentaires gaan!!
Johan Huizinga
‘Men kan bijna al het abstracte loochenen, recht, schoonheid, waarheid, goedheid, geest,
God. Men kan de ernst loochenen. Het spel niet.’
Spelen kan niet met hiërarchie, autoriteit, fysieke kracht en aantrekkelijkheid. Vanuit dat spel
ontstaan codes, morele grenzen, soms ook normen. Vanuit dat spel ‘ontstaat cultuur’.
‘Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel’.
Spelvorming en cultuur zijn niet constant, maar veranderlijk en adaptief.
Johan zegt, je kan alles ontkennen, behalve het spel. Iedereen speelt.
Het spel is doen alsof, dat kun je niet ontkennen.
Cultuur ontstaat in het spel, normen, waarden, regels = cultuur.
Je spreekt het niet af maar het gebeurt, het ontstaat.
Cultuur is veranderlijk en daarmee ook het spel. Hoe je speelt, waar je speelt, met wie.
Wanneer een spel begrensd wordt, wordt ook de mens begrensd.
De drie hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn
2. Een uittrede uit het gewone leven
3. Een tijdelijke sfeer
Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel. Onze cultuur is spelen.
, Kennislijn 19-09-2019 (Sociologie en kunst)
Visual Thinking Strategies
Verdiepend leren
1. Wat gebeurt er in deze afbeelding?
2. Waaraan zie je dat?
3. Wat kunnen we nog meer ontdekken?
Zijnsvragen (De Bruijn, z.j.)
Waarnemen
1. Wat in het beeld spreekt je aan of roept weerstand op?
2. Wat gebeurt er waardoor je dit zegt?
3. Wat in het beeld is voor jou van waarde?
4. Wat in het beeld maakt dat je dit zegt?
Wat is de psychologische verklaring van een burn-out?
Het komt voornamelijk uit de hersenen, heel individueel.
Wat is de sociologische verklaring van een burn-out?
Je moet het niet begrijpen als individueel probleem. Je moet kijken naar de sociale condities
waarbinnen een burn-out plaats kan vinden. Individualistische cultuur. Prestatiemaatschappij.
Wat wordt er bedoeld met sociologische verbeeldingskracht?
In/verbeelden > bredere kijk op situaties. De relationele kijk op de samenleving.
