MVO deel 2: Ons huidige economisch systeem
1 Kapitalisme: Vrije markt
Het huidige kapitalistische systeem = de vrije markt
- Focus: winstmaximalisatie en economische groei
- Focus: gericht op een hoger bbp (bruto binnenlands product), stijging per jaar van 3%
2 De lineaire economie
- Winstmaximalisatie
- Groei
Consumptie als marktstrategie:
- Consumptie en groei economie
- Sociale aanvaarding afhankelijk van consumentengedrag
Hyperconsumptie: We zijn wat we kopen.
3 Drivers van hyperconsumptie
3.1 Geplande veroudering
= planned obsolescence
Producten worden gemaakt om snel te verouderen
Levensduur producten daalt
Vb. gebruiksduur van lampen bewust beperkt
3.2 Waargenomen veroudering
Marketing en sociale media zorgen voor een noodzaak van nieuwe producten.
3.3 Lage prijzen en geëxternaliseerde kosten
Lage prijzen:
- Weinig kosten
- Veel verkopen winstmaximalisatie
Geëxternaliseerde kosten: kosten die door bedrijven worden gemaakt maar die de maatschappij
betaalt.
3.4 Drones-economie
“Wat we niet zien, doet ons niets”
,4 De economie in handen van grote bedrijven
Bedrijven hebben veel macht
- Hoe kunnen bedrijven zo groot worden?
o Kunnen goedkoop lenen (lage rente)
o Minder belastingen
o Lobbying: grip op de overheid
Europa heeft minder te zeggen in de economie op wereldvlak:
- Waarom? Vanwege de wetgeving, hogere sociale uitgaven (meer geld om in de economie te
steken)
5 Groeilanden
Vb. China
- Maakindustrie gegeven aan Oosten Chinezen kregen meer knowhow China is geen
maakindustrie meer
Handelsbalans:
- Positieve handelsbalans: export overheerst, inkomsten (bv. China)
- Negatieve handelsbalans: import overheerst, uitgaven (bv. VS)
Handelsoorlogen: Vs wil eigen industrie beschermen importheffingen gevolg:
handelsoorlogen
6 Globalisering
= de afbrokkeling van regels in handel en financiën waardoor het mogelijk is voor bedrijven en
banken om wereldwijd te opereren.
- Resultaat: 1 globale wereldmarkt die gedomineerd wordt door multinationals.
- Mogelijkheid voor bedrijven en banken om markten wereldwijd te bespelen
- Focus: winst
Zorgt voor meer concurrentie en verdeeldheid
- Versneld klimaatsveranderingen
- Door subsidies en wetgeving kosten lokale producten vaak meer
,7 Demografische uitdagingen
7.1 Bevolkingsexplosie
= snelle bevolkingsgroei
- Verloopt exponentieel
- Industrialisering heeft ervoor gezorgd dat er minder sterfte en geboortes zijn
o Hadden vroeger veel kinderen voor op het land mee te helpen
Bevolkingsexplosie tegengaan:
- Vrouwen opleiden
o Vrouwen die opgeleid zijn krijgen minder kinderen die gezonder zijn.
- Gelijke kansen in het onderwijs:
o meer salaris, vrouwen klimmen sociale ladder op
o minder vrouwen sterven in het kraambed
o minder baby’s sterven – kans op gedwongen huwelijken wordt kleiner
o kans op ziektes als HIV of malaria daalt
o kans op beter voedsel stijgt…
- Eénkindpolitiek in China
o Gevolgen
Minder vrouwen dan mannen omdat meisjes duurder zijn door bruidsschat.
Mannen vinden niet allemaal een vrouw.
De Chinese bevolking staat nu ook voor een vergrijzing.
- Empancipatie vrouwen
o Gelijkberechting van vrouwen
- Armoedebestrijding
o Hoe hoger de welvaart, hoe lager de bevolkingsgroei.
7.2 Vergrijzing
De bevolking wordt ouder
- Pensioenleeftijd moet worden opgetrokken
- Vergrijzing is het hoogst in landen met welvaart en hoge inkomens
7.3 Welvaartsstijging
- De ecologische voetafdruk zal stijgen
, MVO deel 3: Gevolgen voor de planeet
1 Intro: definitie
Het ecosysteem: de hele planeet met alle levende en niet-levende materie.
- Voedsel, energie, grondstoffen…
Negatieve impact op het ecosysteem:
- Natuur: de vele dieren- en plantensoorten
o Belangrijkste probleem:
Verlies biodiversiteit: dieren- en plantensoorten sterven uit
Bodemerosie: het voedselsysteem staat onder druk
- Klimaat: de gemiddelde weerstoestand in een groot gebied over een lange periode. (≠ weer
verandert elke dag)
o Gevolgen klimaatopwarming:
Droogte
Extreem weer
Stijging zeespiegel
Smeltende ijskappen
- Milieu: de leefomgeving, kwaliteit van bodem, water en lucht
o Milieuvervuiling:
Schadelijke stoffen in de bodem, het water en de lucht
Hebben een impact op elkaar
2 Rockström en de planetaire grenzen
Men bekijkt van welke planetaire grenzen de draagkracht is overschreden
3 Klimaatverandering
- Stijging zeespiegel
- Droogte
- Extreem weer
- Stijging zeespiegel
- Smeltende ijskappen
Extra versterkend effect: smelten van de permafrost
- Permafrost wordt minder permanent
- Broeikasgassen komen vrij als de permafrost dooit
4 Verlies biodiversiteit
= uitsterven van soorten
- Evolueren tot nieuwe soorten
1 Kapitalisme: Vrije markt
Het huidige kapitalistische systeem = de vrije markt
- Focus: winstmaximalisatie en economische groei
- Focus: gericht op een hoger bbp (bruto binnenlands product), stijging per jaar van 3%
2 De lineaire economie
- Winstmaximalisatie
- Groei
Consumptie als marktstrategie:
- Consumptie en groei economie
- Sociale aanvaarding afhankelijk van consumentengedrag
Hyperconsumptie: We zijn wat we kopen.
3 Drivers van hyperconsumptie
3.1 Geplande veroudering
= planned obsolescence
Producten worden gemaakt om snel te verouderen
Levensduur producten daalt
Vb. gebruiksduur van lampen bewust beperkt
3.2 Waargenomen veroudering
Marketing en sociale media zorgen voor een noodzaak van nieuwe producten.
3.3 Lage prijzen en geëxternaliseerde kosten
Lage prijzen:
- Weinig kosten
- Veel verkopen winstmaximalisatie
Geëxternaliseerde kosten: kosten die door bedrijven worden gemaakt maar die de maatschappij
betaalt.
3.4 Drones-economie
“Wat we niet zien, doet ons niets”
,4 De economie in handen van grote bedrijven
Bedrijven hebben veel macht
- Hoe kunnen bedrijven zo groot worden?
o Kunnen goedkoop lenen (lage rente)
o Minder belastingen
o Lobbying: grip op de overheid
Europa heeft minder te zeggen in de economie op wereldvlak:
- Waarom? Vanwege de wetgeving, hogere sociale uitgaven (meer geld om in de economie te
steken)
5 Groeilanden
Vb. China
- Maakindustrie gegeven aan Oosten Chinezen kregen meer knowhow China is geen
maakindustrie meer
Handelsbalans:
- Positieve handelsbalans: export overheerst, inkomsten (bv. China)
- Negatieve handelsbalans: import overheerst, uitgaven (bv. VS)
Handelsoorlogen: Vs wil eigen industrie beschermen importheffingen gevolg:
handelsoorlogen
6 Globalisering
= de afbrokkeling van regels in handel en financiën waardoor het mogelijk is voor bedrijven en
banken om wereldwijd te opereren.
- Resultaat: 1 globale wereldmarkt die gedomineerd wordt door multinationals.
- Mogelijkheid voor bedrijven en banken om markten wereldwijd te bespelen
- Focus: winst
Zorgt voor meer concurrentie en verdeeldheid
- Versneld klimaatsveranderingen
- Door subsidies en wetgeving kosten lokale producten vaak meer
,7 Demografische uitdagingen
7.1 Bevolkingsexplosie
= snelle bevolkingsgroei
- Verloopt exponentieel
- Industrialisering heeft ervoor gezorgd dat er minder sterfte en geboortes zijn
o Hadden vroeger veel kinderen voor op het land mee te helpen
Bevolkingsexplosie tegengaan:
- Vrouwen opleiden
o Vrouwen die opgeleid zijn krijgen minder kinderen die gezonder zijn.
- Gelijke kansen in het onderwijs:
o meer salaris, vrouwen klimmen sociale ladder op
o minder vrouwen sterven in het kraambed
o minder baby’s sterven – kans op gedwongen huwelijken wordt kleiner
o kans op ziektes als HIV of malaria daalt
o kans op beter voedsel stijgt…
- Eénkindpolitiek in China
o Gevolgen
Minder vrouwen dan mannen omdat meisjes duurder zijn door bruidsschat.
Mannen vinden niet allemaal een vrouw.
De Chinese bevolking staat nu ook voor een vergrijzing.
- Empancipatie vrouwen
o Gelijkberechting van vrouwen
- Armoedebestrijding
o Hoe hoger de welvaart, hoe lager de bevolkingsgroei.
7.2 Vergrijzing
De bevolking wordt ouder
- Pensioenleeftijd moet worden opgetrokken
- Vergrijzing is het hoogst in landen met welvaart en hoge inkomens
7.3 Welvaartsstijging
- De ecologische voetafdruk zal stijgen
, MVO deel 3: Gevolgen voor de planeet
1 Intro: definitie
Het ecosysteem: de hele planeet met alle levende en niet-levende materie.
- Voedsel, energie, grondstoffen…
Negatieve impact op het ecosysteem:
- Natuur: de vele dieren- en plantensoorten
o Belangrijkste probleem:
Verlies biodiversiteit: dieren- en plantensoorten sterven uit
Bodemerosie: het voedselsysteem staat onder druk
- Klimaat: de gemiddelde weerstoestand in een groot gebied over een lange periode. (≠ weer
verandert elke dag)
o Gevolgen klimaatopwarming:
Droogte
Extreem weer
Stijging zeespiegel
Smeltende ijskappen
- Milieu: de leefomgeving, kwaliteit van bodem, water en lucht
o Milieuvervuiling:
Schadelijke stoffen in de bodem, het water en de lucht
Hebben een impact op elkaar
2 Rockström en de planetaire grenzen
Men bekijkt van welke planetaire grenzen de draagkracht is overschreden
3 Klimaatverandering
- Stijging zeespiegel
- Droogte
- Extreem weer
- Stijging zeespiegel
- Smeltende ijskappen
Extra versterkend effect: smelten van de permafrost
- Permafrost wordt minder permanent
- Broeikasgassen komen vrij als de permafrost dooit
4 Verlies biodiversiteit
= uitsterven van soorten
- Evolueren tot nieuwe soorten
