Samenvatting Familiaal vermogensrecht - huwelijksvermogensrecht

Samenvatting Familiaal vermogensrecht


DEEL 1: huwelijksvermogensrecht


Huwelijksvermogensrecht:
- Definitie:
o Het huwelijksvermogensrecht is het geheel van regels dat de
vermogensrechtelijke verhoudingen beheerst tussen de
echtgenoten onderling en tav derden, zowel tijdens als bij de
ontbinding van het huwelijk.
Indien de partners niet gehuwd zijn spreken we van het
samenwoningsvermogensrecht. Beiden vormen samen het zgn.
relatievermogensrecht.


Inhoud huwelijksvermogensrecht (lex specialis)
- Rechten en plichten van gehuwden
- Wettelijk stelsel  het stelsel dat bij de wet is gemaakt, door de
wetgever, het stelsel uit het wetboek
- Conventionele stelsels  overeenkomen, zelf overeengekomen, is altijd
verbonden aan huwelijkscontracten. Wat is hier de meerwaarde van? Je
kan hier aanpassingen aan doen, conventionele stelsel zijn beperkt tot
de 3 vaste stelsel (scheiding van goederen,wettelijk stelsel,..) , maar je
kan hier aanpassingen aan doen. Mogelijke wijzigingen: het erfrecht, bv.
het erfrecht regelen in het huwelijkscontract,
- Wijziging van huwelijksvermogensstelsel  om te kunne wijzigen moet
je eerst getrouwd zijn
- Samenwoningsrecht


Wie kan een schuldeiser zijn van 1 of 2 echtgenoten?  Bv. de bank omdat er
een hypothecaire lening is aangegaan tijdens het huwelijk

Samenwoning vermogensrecht: bv. 2 samenwonende gaan iets kopen in
onverdeeldheid
Enkele personen gaan samenwonen  feitelijke samenwoonst

2 partners, moeder-kleinzoon gaan samenwonen  wettelijke samenwoonst
(verklaring voor ambtenaar burgerlijke stand)

Lex specialis = specifiek, bijzonder toegespitst op gehuwden  primair stelsel
= het begin van rechten en plichten die nageleefd moeten worden bij
gehuwden

Een huwelijkscontract heeft enkel uitwerking wanneer je trouwt




1

,1. Huwelijksvermogensrecht


1.1. Het huwelijk: het juridisch karakter:
o Een overeenkomst = vrijwillige instemming van beide partners,
een authentieke akte, beide toezeggen voor de ambtenaar van
burgerlijke stand, deze laatste maakt authentieke aktes
o Institutioneel = voorwaarden en gevolgen raken openbare orden,
je moet een document voorleggen dat je niet al getrouwd bent
(bigamie is verboden)
o Vormgebonden = slechts geldig mits het naleven van
vormvereisten, publiciteit ten aanzien van derden, er moet een
aangifte gebeuren, termijn van 14 dagen, aankondigen dat er een
huwelijk ging plaatsvinden.
Vb. huwelijksbeletselen: je mag met bepaalde personen niet
trouwen, zoals broers, zussen, ouders, maar hierop zijn enkele
dispensaties zoals je mag wel met een ver nicht of neef trouwen
(als dit 4de graad of verder is)
o Vrijwillig= niemand mag onder druk staan
o Samenwonende  deze zitten niet in een huwelijk, maar
wettelijke samenwoonst, ze hebben een verklaring getekend voor
ambtenaar van burgerlijke stand. Dus hebben ook juridische
gevolgen, een wettelijk samenwonend koppel is voor een stukje te
schuiven onder de regels van een huwelijk en deels apart ook een
beetje erfrecht.


1.2. Het huwelijk: de vereisten om te huwen
o Grondvereisten:
 2 positieve grondvereisten:
 Leeftijd  18 jaar, je kan huwen vanaf 16 jaar indien
toestemming ouders en rechtbank (iemand jongen
dan 18j wordt ontvoogd)
 Toestemming  toestemming zonder dwang, geweld,
druk, …
 2 negatieve grondvereisten
 Geen bigamie  niet al getrouwd zijn, geen 2
huwelijken
 Geen verboden graad van bloed – of aanverwantschap
 huwelijksbeletsels
o De vormvereisten van het huwelijk:
 Eerste aangifte van het huwelijk (tijdig! 14 d)
 Huwelijk wordt voor de ambtenaar van de burgerlijke stand
voltrokken in het openbaar  getuigen max 4, hoeft niet, is
niet verplicht. Plaats is de gemeente van 1 van de 2
partners
 Sancties? Soms relatieve nietigheid (= kan bevestigd
worden door 1 van de partijen, ik weet dat het zo is en ik
neem er genoegen mee, de benadeelde partij), soms
absolute nietigheid (= eender wie, ook een rechter in
2

, eender welke fase van de procedure kan zeggen het stopt
hier, het is absoluut nietig)
 Vb. onbevoegd ambtenaar, bigamie, geen huwbare leeftijd,
wilsgebrek, ontbreken van ouderlijke toestemming



1.3. Gevolgen van het huwelijk
o = primair stelsel
o Regels van imperatieve (dwingende) aard
 Art. 212 tweede lid OBW= als je niks hebt gedaan dan gaan
we naar het wettelijk stelsel (secundair stelsel). In een
huwelijkscontract wordt er ook verwezen naar het primair
stelsel, maar je kan geen bepalingen maken aan art. 212-
224, is van imperatieve aard, mag je niet van afwijken, ook
niet als je een huwelijkscontract hebt
 = institutioneel = van openbare orde = van imperatieve
aard
 Dus geen afwijkende contractuele bepalingen over
persoonlijke en of vermogensrechtelijke gevolgen van het
huwelijk
o Persoonlijke gevolgen  gaat over wat je wel en niet mag, vb.
samenwonen
 Wederzijdse rechten en plichten (art. 213 OBW)
 Plicht tot samenwoning (art. 214 OBW)
 = gezamenlijk verblijf
 Plicht tot getrouwdheid
 = verbod op overspel  kan tot EOO leiden
 Bewijs onherstelbare ontwrichting
 Plicht tot bijstand
 Niet in de materiele betekenis, wel eerbied, affectie,
morele hulp, regelend optreden in dringende
maatregelen
o Vermogenrechtelijke gevolgen
 Minimumautonomie van de gehuwden
 Vrijheid van beroep : art. 216 OBW
 Inning, besteding, bestuur van de eigen inkomsten
(art. 217 OBW)  je mag je inkomsten zelf ontvangen,
innen, besteden( altijd rekening houden met de
andere) en besturen. Als gehuwden onder het
wettelijk stelsel is het openen van een eigen rekening
toegelaten, maar rekening houden met dat niet alles
wat daarop staat ook echt van jou is. Achterhouden
van inkomsten mag niet. Bank heeft de verplichting
om andere echtgenoot op de hoogte te stellen van
opening rekening
 Autonomie inzake rekeningen en bankkluizen (art. 218
OBW)
 Woonplaats (hoeft niet dezelfde te zijn als de
echtelijke verblijfplaats (art. 212- 214 OBW) 
Gerechterlijk recht: plaats waar de inschrijving is


3

, (domicilie), is de plaats waar deurwaarders,
briefwisseling overheid,… naartoe gaan
Verblijfplaats: plaats waar het koppel het meest
verblijft
 Minimumverbondenheid van de gehuwden
 Plicht tot hulp en bijdrage (art. 221 OBW)   ieder
draagt bij in de lasten van het huwelijk naargelang
hun vermogen
 Bescherming van de gezinswoning en de huisraad
(feitenkwestie) art. 215 – 224 §1,1 OBW  je hebt
altijd de instemming nodig van de andere echtgenoot,
de ene echtgenoot kan dus niet zomaar een lening
aangaan voor de gezinswoning of de woning
wegschenken. Als je instemming krijgt dan kan je
verder gaan met realisatie, zegt de andere echtgenoot
nee geen instemming dan kan je niks doen, tenzij dat
de echtgenoot geen argumenten heeft om dit niet toe
te laten dan kan de ene echtgenoot zich wenden tot
de familierechtbank

 Hoofdelijke aansprakelijkheid van de echtgenoten (art.
222 OBW)  heel erg belangrijk naar schuldeisers,
hoofdelijkheid betekent letterlijk per hoofd kijken wie
we kunnen aanspreken binnen het huwelijk voor een
som. Bv. echtgenoot gaat lening aan voor 10duizend
euro voor het huis te renoveren dan gaat de andere
partij automatisch moeten bijstaan in het terugbetalen
van die 10 duizend euro. Het moet een schuld zijn in
belang van de kinderen of in het huishouden
 Sanctie? Voorlopige maatregelen  grote varieeit en keuze
voor de rechter (art. 223-224 OBW) = indien het fout loopt
dan dringende maatregelen  vb.contactverbod ze moeten
niet meer samenwonen omdat er bewijzen zijn van fysiek
geweld, mishandeling. Of ander voorbeeld: er is maar 1 auto
en 3 kinderen, man kan met fiets gaan. Dus auto wordt
tijdelijk toegekend aan de moeder zodat de kinderen op
school geraken.
 Vb. bijdragen in de lasten van het huwelijk
o Sanctie: dringende voorlopige maatregelen
 Sedert 1 september 2014 behandeld door de
familierechtbank: art. 223 OBW
 Crisisinterventie!
 Voorwaarden voor procedure? (kan in een echtscheiding of
niet in echtscheiding)
 Inhoud van de maatregelen?
 Duur van de maatregelen?
 Het is maar voorlopig, familierechter spreekt een tijd af

Primair huwelijksstelsel <-> secundair huwelijkstelsel
secundair huwelijksstelsel hier kan je zelf kiezen, scheiding van goederen, of
gemeenschap. Is eig suppletief recht, is aanvullend. Je mag het toepassen
maar het moet niet. Is een conventioneel huwelijkstelsel (is eig een wettelijk
stelsel met aanpassingen die opgenomen zijn in een huwelijkscontract)
4