lOMoARcPSD|22791476
Inhoudsopgave
H1: de persoon.......................................................................................................................................................... 3
2. Soorten personen: onderscheid tussen natuurlijke en rechtspersonen.................................................................3
3. Begin van de persoon........................................................................................................................................... 4
4. Einde van de persoon........................................................................................................................................... 5
5. Afwezigheid........................................................................................................................................................... 6
H2: Staat van de persoon.......................................................................................................................................... 8
2. Kenmerken van staat............................................................................................................................................ 8
3. Bescherming van staat.......................................................................................................................................... 9
4. Bezit van staat....................................................................................................................................................... 9
5. Bewijs van staat – de akten van de burgerlijke stand..........................................................................................10
H3: de bestanddelen van de staat van de persoon.................................................................................................12
2. Woonplaats......................................................................................................................................................... 18
B. Belang woonplaats (- verblijfplaats).................................................................................................................... 19
C. Kenmerken woonplaats...................................................................................................................................... 19
B. Criteria voor vaststelling van geslacht................................................................................................................. 21
C. Vaststelling en/of wijziging van geslacht............................................................................................................. 21
H4: De nationaliteit.................................................................................................................................................. 23
B. Kenmerken:........................................................................................................................................................ 23
C. Systemen voor nationaliteitsbepaling:................................................................................................................ 23
D. Verwerven van de Belgische nationaliteit........................................................................................................... 24
E. Verlies van de Belgische nationaliteit.................................................................................................................. 27
H4: persoonlijkheidsrechten.................................................................................................................................... 27
B. Vindplaats........................................................................................................................................................... 27
2. De verschillende persoonlijkheidsrechten........................................................................................................... 29
B. Zelfbeschikkingsrecht over lichaam en lijk.......................................................................................................... 31
6.............................................................................................................................................................................. 38
D. Recht op afbeelding............................................................................................................................................ 41
E. Recht op goede naam en recht op antwoord......................................................................................................41
F. Recht op briefgeheim en telecommunicatiegeheim.............................................................................................41
H5: (on)bekwaamheid............................................................................................................................................. 42
2. Soorten handelingsonbekwamen........................................................................................................................ 43
3. Minderjarigen...................................................................................................................................................... 43
D. Onderscheid bijstand en vertegenwoordiging.....................................................................................................53
E. Werking van het bewind...................................................................................................................................... 53
H1: afstamming....................................................................................................................................................... 55
2. Begrip afstamming.............................................................................................................................................. 56
3. De afstammingsregels......................................................................................................................................... 56
H2: adoptie.............................................................................................................................................................. 65
2. Soorten adoptie................................................................................................................................................... 65
3. Voorwaarden voor adoptie.................................................................................................................................. 66
1. Adoptieprocedure................................................................................................................................................ 68
, lOMoARcPSD|22791476
6. Gevolgen van adoptie......................................................................................................................................... 69
7. Einde van de adoptie........................................................................................................................................... 70
H3: Huwelijk............................................................................................................................................................ 71
2. Voorwaarden....................................................................................................................................................... 71
3. Gevolgen van het huwelijk – het primair stelsel...................................................................................................75
H4: samenlevingsvormen buiten het huwelijk.......................................................................................................... 77
H3: De wettelijke samenwoning.............................................................................................................................. 81
H5: echtscheiding.................................................................................................................................................... 83
, lOMoARcPSD|22791476
Personen- en familierecht
H1: de persoon
1. Personen
- Een persoon/rechtssubject = drager van rechten en plichten.
- Juridische persoonlijkheid = geheel van rechten en plichten van personen.
→ de staat van de persoon:
- naam;
- woonplaats;
- geslacht;
- nationaliteit.
→ de bekwaamheid van de persoon:
- rechtsbekwaamheid;
- handelingsbekwaamheid.
Iedere persoon is rechtsbekwaam met niet altijd handelingsbekwaam = handelingsonbekwaam
→ volledig handelingsonbekwame (niet zelf)
- - 18 jaar, zware geesteszieken …
- Vertegenwoordiging door bekwaam persoon (ouders, voogd…)
→ Gedeeltelijk handelingsonbekwame (niet alleen)
- andere geesteszieken en aanverwanten
- Bijstand door een bekwaam persoon (bewindvoerder)
2. Soorten personen: onderscheid tussen natuurlijke en rechtspersonen
NP = mensen van vlees en bloed
1. Alle mensen → slavernij en burgerlijke dood zijn afgeschaft.
2. Alleen maar mensen → geen dieren (hebben geen rechtstreekse rechten mar worden
beschermd en beschouwd als zaken/ goederen)
3. “ levende mensen → het embryo en lijk genieten een bijzondere bescherming, ze
zijn geen mens maar ook geen zaak.
RP = een groep van mensen en/of goederen, beschouwd als 1 persoon.
→ orgaantheorie = RP hebben een eigen rechtsleven, gescheiden van dat van hun leden;
- rechten en plichten uitgeoefend door organen die samengesteld zijn uit
natuurlijke personen die optreden in naam van de rechtspersoon.
, lOMoARcPSD|22791476
Soorten RP: (2)
1. Publiekrechtelijke rechtspersonen:
- Instellingen van en door de overheid (bv. de Staat, het Vl. gewest, provincie Lim., ...).
2. Privaatrechtelijke rechtspersonen:
- tot stand gekomen door een privaat initiatief (bv. een nv, BVBA, vzw, vof, ...);
- met of zonder rechtspersoonlijkheid;
- met of zonder financiële verantwoordelijkheid
3. Begin van de persoon
A. Natuurlijke personen
→ beginnen bij de geboorte indien ze:
- leven (geen doodgeboren baby’s);
- levensvatbaar geboren worden (bv. niet bij extreme vroeggeboorte).
→ Het embryo wordt gelijkgesteld met een persoon indien ze:
- levend en levensvatbaar geboren worden;
- er een belang is voor de pasgeborene;
- de verwekking voor het bepaalde rechtsfeit heeft plaats gevonden (x).
→ Een ongeboren vrucht kan ook rechten hebben:
- erven en schenkingen ontvangen vanaf moment van verwekking
- moet wel levensvatbaar geboren worden
- vermoeden van verwekking tussen 300ste en 180e dag voor geboorte
- juris tantum = weerlegbaar vermoeden (tegenbewijs kan geleverd worden)
B. Rechtspersonen
→ beginnen bij de oprichting:
- bij ondertekening van oprichtingsakte (authentieke akte);
- “ van onderhandse overeenkomst;
- + evt. publicatie nodig (tegenstelbaarheid!).
Inhoudsopgave
H1: de persoon.......................................................................................................................................................... 3
2. Soorten personen: onderscheid tussen natuurlijke en rechtspersonen.................................................................3
3. Begin van de persoon........................................................................................................................................... 4
4. Einde van de persoon........................................................................................................................................... 5
5. Afwezigheid........................................................................................................................................................... 6
H2: Staat van de persoon.......................................................................................................................................... 8
2. Kenmerken van staat............................................................................................................................................ 8
3. Bescherming van staat.......................................................................................................................................... 9
4. Bezit van staat....................................................................................................................................................... 9
5. Bewijs van staat – de akten van de burgerlijke stand..........................................................................................10
H3: de bestanddelen van de staat van de persoon.................................................................................................12
2. Woonplaats......................................................................................................................................................... 18
B. Belang woonplaats (- verblijfplaats).................................................................................................................... 19
C. Kenmerken woonplaats...................................................................................................................................... 19
B. Criteria voor vaststelling van geslacht................................................................................................................. 21
C. Vaststelling en/of wijziging van geslacht............................................................................................................. 21
H4: De nationaliteit.................................................................................................................................................. 23
B. Kenmerken:........................................................................................................................................................ 23
C. Systemen voor nationaliteitsbepaling:................................................................................................................ 23
D. Verwerven van de Belgische nationaliteit........................................................................................................... 24
E. Verlies van de Belgische nationaliteit.................................................................................................................. 27
H4: persoonlijkheidsrechten.................................................................................................................................... 27
B. Vindplaats........................................................................................................................................................... 27
2. De verschillende persoonlijkheidsrechten........................................................................................................... 29
B. Zelfbeschikkingsrecht over lichaam en lijk.......................................................................................................... 31
6.............................................................................................................................................................................. 38
D. Recht op afbeelding............................................................................................................................................ 41
E. Recht op goede naam en recht op antwoord......................................................................................................41
F. Recht op briefgeheim en telecommunicatiegeheim.............................................................................................41
H5: (on)bekwaamheid............................................................................................................................................. 42
2. Soorten handelingsonbekwamen........................................................................................................................ 43
3. Minderjarigen...................................................................................................................................................... 43
D. Onderscheid bijstand en vertegenwoordiging.....................................................................................................53
E. Werking van het bewind...................................................................................................................................... 53
H1: afstamming....................................................................................................................................................... 55
2. Begrip afstamming.............................................................................................................................................. 56
3. De afstammingsregels......................................................................................................................................... 56
H2: adoptie.............................................................................................................................................................. 65
2. Soorten adoptie................................................................................................................................................... 65
3. Voorwaarden voor adoptie.................................................................................................................................. 66
1. Adoptieprocedure................................................................................................................................................ 68
, lOMoARcPSD|22791476
6. Gevolgen van adoptie......................................................................................................................................... 69
7. Einde van de adoptie........................................................................................................................................... 70
H3: Huwelijk............................................................................................................................................................ 71
2. Voorwaarden....................................................................................................................................................... 71
3. Gevolgen van het huwelijk – het primair stelsel...................................................................................................75
H4: samenlevingsvormen buiten het huwelijk.......................................................................................................... 77
H3: De wettelijke samenwoning.............................................................................................................................. 81
H5: echtscheiding.................................................................................................................................................... 83
, lOMoARcPSD|22791476
Personen- en familierecht
H1: de persoon
1. Personen
- Een persoon/rechtssubject = drager van rechten en plichten.
- Juridische persoonlijkheid = geheel van rechten en plichten van personen.
→ de staat van de persoon:
- naam;
- woonplaats;
- geslacht;
- nationaliteit.
→ de bekwaamheid van de persoon:
- rechtsbekwaamheid;
- handelingsbekwaamheid.
Iedere persoon is rechtsbekwaam met niet altijd handelingsbekwaam = handelingsonbekwaam
→ volledig handelingsonbekwame (niet zelf)
- - 18 jaar, zware geesteszieken …
- Vertegenwoordiging door bekwaam persoon (ouders, voogd…)
→ Gedeeltelijk handelingsonbekwame (niet alleen)
- andere geesteszieken en aanverwanten
- Bijstand door een bekwaam persoon (bewindvoerder)
2. Soorten personen: onderscheid tussen natuurlijke en rechtspersonen
NP = mensen van vlees en bloed
1. Alle mensen → slavernij en burgerlijke dood zijn afgeschaft.
2. Alleen maar mensen → geen dieren (hebben geen rechtstreekse rechten mar worden
beschermd en beschouwd als zaken/ goederen)
3. “ levende mensen → het embryo en lijk genieten een bijzondere bescherming, ze
zijn geen mens maar ook geen zaak.
RP = een groep van mensen en/of goederen, beschouwd als 1 persoon.
→ orgaantheorie = RP hebben een eigen rechtsleven, gescheiden van dat van hun leden;
- rechten en plichten uitgeoefend door organen die samengesteld zijn uit
natuurlijke personen die optreden in naam van de rechtspersoon.
, lOMoARcPSD|22791476
Soorten RP: (2)
1. Publiekrechtelijke rechtspersonen:
- Instellingen van en door de overheid (bv. de Staat, het Vl. gewest, provincie Lim., ...).
2. Privaatrechtelijke rechtspersonen:
- tot stand gekomen door een privaat initiatief (bv. een nv, BVBA, vzw, vof, ...);
- met of zonder rechtspersoonlijkheid;
- met of zonder financiële verantwoordelijkheid
3. Begin van de persoon
A. Natuurlijke personen
→ beginnen bij de geboorte indien ze:
- leven (geen doodgeboren baby’s);
- levensvatbaar geboren worden (bv. niet bij extreme vroeggeboorte).
→ Het embryo wordt gelijkgesteld met een persoon indien ze:
- levend en levensvatbaar geboren worden;
- er een belang is voor de pasgeborene;
- de verwekking voor het bepaalde rechtsfeit heeft plaats gevonden (x).
→ Een ongeboren vrucht kan ook rechten hebben:
- erven en schenkingen ontvangen vanaf moment van verwekking
- moet wel levensvatbaar geboren worden
- vermoeden van verwekking tussen 300ste en 180e dag voor geboorte
- juris tantum = weerlegbaar vermoeden (tegenbewijs kan geleverd worden)
B. Rechtspersonen
→ beginnen bij de oprichting:
- bij ondertekening van oprichtingsakte (authentieke akte);
- “ van onderhandse overeenkomst;
- + evt. publicatie nodig (tegenstelbaarheid!).
