Begrippenlijst actuele methodieken
Methodiek Verbinding tussen het theoretisch referentiekader en aanpak, verwijst naar het waarom van
een bepaalde aanpak, op een theoretisch model gebaseerd keuze-instrument
Methode De aanpak zelf, geeft aan hoe er tussengekomen wordt, wat er gedaan wordt, de weg
naargelang we iets willen bereiken (methodos)
Bottom-up Vanuit praktijk nieuwe methodieken
Top-down Vanuit wetenschap nieuwe methodieken
Preventie Initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
Preventiegehalte Onbewust is het ook preventief, maar preventie is niet het doel
Primaire preventie Algemeen publiek, nog geen groot probleem
Secundaire preventie Meer specifieke doelgroep
Tertiaire preventie In buurt werken waar al veel problemen zijn zodat het niet erger wordt, curatief
Settlement movement Koppelde sociale strijd, gemeenschapsontwikkeling en vorming
Sociaal pact Legde de basis voor de uitbouw van de sociale zekerheid en van de welvaartstaat in BL
Politiserende Stroming die zowel in de diagnose als in de behandeling van een problematiek verbanden legde
hulpverlening tussen de problemen van cliënten en hun maatschappelijke en situationele achtergronden
Social casework Een doelgericht proces waarin personen en gezinnen, die in een problematische situatie zitten,
op een professionele wijze, vanuit een bepaalde plaats (organisatie) worden geholpen om hun
welzijn te verhogen en waarbij de vertrouwensvolle samenwerking tussen helper en cliënt een
essentiële rol speelt
Exploreren (EDDA) Is het verkennen van de situatie, horizontaal kijken en luisteren, wederzijds
communicatieproces
Proloog Is de fase die aan het onthaal en de intake voorafgaat
Onthaal Is het 1e contact tussen hulpverlener en hulpvrager
Aanmelding Nieuw probleem bij reeds bekend persoon, eerste kennismaking met nieuwe hulpvraag
Intake Proces dat loopt van de aanmelding tot aan de start van de hulpverlening. Het is een proces
tussen hulpvrager, de social caseworker en de organisatie
Enkele intake Intake bij ambulante hulpverlening, stapsgewijs
Dubbele intake Intake bij residentiële hulpverlening: gesprek met directe opname overleg 2e intake
Life-eventlijn Een methode om schematisch te zien hoe het probleem zich ontwikkelde
Exploratiechecklist Om systematiek in gesprek te houden, lijst met dingen om te vragen
Intakestroomdiagram Grafische voorstelling om duidelijk te maken wie wat al gedaan heeft
Genogram Grafische voorstelling van het generationele netwerk van de cliënt: zowel de verwantschappen
als de gezinssamenstelling over verschillende generaties heen (min 3 generaties)
Ecogram Grafische voorstelling van een netwerk
Dialogisch diagnosteren Zijn de procesmomenten waarbij de social caseworker en het cliëntensysteem samen op zoek
gaan naar een helpende, herkenbare en werkbare (her)definiëring voor de ervaren klacht, naar
een betekenisvolle en perspectief biedende analyse voor het (aanmeldings)probleem
Diagnosechecklist Het biedt een overzichtelijk kader om te zoeken naar betekenisvolle samenhang tussen
verschillende probleemaspecten
Actie (EDDA) Het wordt beschouwd als iedere vorm van veranderingsgerichte
activiteit/handeling/beïnvloeding van de social caseworker met als uiteindelijke doelstelling de
cliënt op weg helpen in het realiseren van de reeds vooropgestelde gewenste verandering
Positieve kettingreactie 1 probleem aanpakken en de rest gebeurd vanzelf, geeft hoop
Saneren Probleemoplossend, verbeteren, op orde stellen
Directe actieprocedure Gericht op het beïnvloeden van de persoon, cliënt, lid van een cliëntsysteem, een persoon uit
de omgeving en op het beïnvloeden van de wisselwerking tussen cliënt en zijn omgeving
Indirecte actieprocedure Gericht op het beïnvloeden van de omgeving: micro, meso, macro en op het beïnvloeden van
de wisselwerking tussen de cliënt en zijn omgeving
Methodiek Verbinding tussen het theoretisch referentiekader en aanpak, verwijst naar het waarom van
een bepaalde aanpak, op een theoretisch model gebaseerd keuze-instrument
Methode De aanpak zelf, geeft aan hoe er tussengekomen wordt, wat er gedaan wordt, de weg
naargelang we iets willen bereiken (methodos)
Bottom-up Vanuit praktijk nieuwe methodieken
Top-down Vanuit wetenschap nieuwe methodieken
Preventie Initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
Preventiegehalte Onbewust is het ook preventief, maar preventie is niet het doel
Primaire preventie Algemeen publiek, nog geen groot probleem
Secundaire preventie Meer specifieke doelgroep
Tertiaire preventie In buurt werken waar al veel problemen zijn zodat het niet erger wordt, curatief
Settlement movement Koppelde sociale strijd, gemeenschapsontwikkeling en vorming
Sociaal pact Legde de basis voor de uitbouw van de sociale zekerheid en van de welvaartstaat in BL
Politiserende Stroming die zowel in de diagnose als in de behandeling van een problematiek verbanden legde
hulpverlening tussen de problemen van cliënten en hun maatschappelijke en situationele achtergronden
Social casework Een doelgericht proces waarin personen en gezinnen, die in een problematische situatie zitten,
op een professionele wijze, vanuit een bepaalde plaats (organisatie) worden geholpen om hun
welzijn te verhogen en waarbij de vertrouwensvolle samenwerking tussen helper en cliënt een
essentiële rol speelt
Exploreren (EDDA) Is het verkennen van de situatie, horizontaal kijken en luisteren, wederzijds
communicatieproces
Proloog Is de fase die aan het onthaal en de intake voorafgaat
Onthaal Is het 1e contact tussen hulpverlener en hulpvrager
Aanmelding Nieuw probleem bij reeds bekend persoon, eerste kennismaking met nieuwe hulpvraag
Intake Proces dat loopt van de aanmelding tot aan de start van de hulpverlening. Het is een proces
tussen hulpvrager, de social caseworker en de organisatie
Enkele intake Intake bij ambulante hulpverlening, stapsgewijs
Dubbele intake Intake bij residentiële hulpverlening: gesprek met directe opname overleg 2e intake
Life-eventlijn Een methode om schematisch te zien hoe het probleem zich ontwikkelde
Exploratiechecklist Om systematiek in gesprek te houden, lijst met dingen om te vragen
Intakestroomdiagram Grafische voorstelling om duidelijk te maken wie wat al gedaan heeft
Genogram Grafische voorstelling van het generationele netwerk van de cliënt: zowel de verwantschappen
als de gezinssamenstelling over verschillende generaties heen (min 3 generaties)
Ecogram Grafische voorstelling van een netwerk
Dialogisch diagnosteren Zijn de procesmomenten waarbij de social caseworker en het cliëntensysteem samen op zoek
gaan naar een helpende, herkenbare en werkbare (her)definiëring voor de ervaren klacht, naar
een betekenisvolle en perspectief biedende analyse voor het (aanmeldings)probleem
Diagnosechecklist Het biedt een overzichtelijk kader om te zoeken naar betekenisvolle samenhang tussen
verschillende probleemaspecten
Actie (EDDA) Het wordt beschouwd als iedere vorm van veranderingsgerichte
activiteit/handeling/beïnvloeding van de social caseworker met als uiteindelijke doelstelling de
cliënt op weg helpen in het realiseren van de reeds vooropgestelde gewenste verandering
Positieve kettingreactie 1 probleem aanpakken en de rest gebeurd vanzelf, geeft hoop
Saneren Probleemoplossend, verbeteren, op orde stellen
Directe actieprocedure Gericht op het beïnvloeden van de persoon, cliënt, lid van een cliëntsysteem, een persoon uit
de omgeving en op het beïnvloeden van de wisselwerking tussen cliënt en zijn omgeving
Indirecte actieprocedure Gericht op het beïnvloeden van de omgeving: micro, meso, macro en op het beïnvloeden van
de wisselwerking tussen de cliënt en zijn omgeving
