Geschiedenis sociaal werk
1. Oudheid
Functie van SW:
Het handhaven van de sociale orde. Dit werd gedaan door:
- handhaven van het onderscheid tussen inwoner en vreemdeling;
- handhaven van de sociale differentiatie;
- gemeenschapsvorming door (en is dus gelijk aan) de handhaven van de sociale orde.
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken:
- "Panem et circenses" of "brood en spelen" is een uitdrukking die slaat op de praktijk om de
gunst van het volk te winnen door oppervlakkige behoeften van het volk te lenigen, namelijk
eten en vermaak.
- Do ut des (Latijn:Ik geef met de bedoeling dat jij geeft). Gekoppeld aan patronage ... rechten
& plichten. Dit principe zien we terugkomen in het feodale systeem maar ook in de actieve
welvaarsstaat.
- Weldoenerij
- Liturgie?
2. Middeleeuwen
wat is de motivatie voor sociaal werk (interventies) / om welke reden bestonden er sociale
interventies
Het caritasmotief.
Caritasdenken: zorg als (onbaatzuchtige) gunst, waarmee een betere positie in het hiernamaals
verworven kan worden --> dus je zou ook kunnen spreken van motivatie door angst voor het
hiernamaals
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
Weldoenerij: ziekenhuizen, gasthuizen, etc. *De armoedepolitiek ligt in de handen van de kerk.
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
Armoede is een lot; iets waar je niets aan kan doen en dat iedereen kan overkomen.
--> de armoede staat centraal
*Dankzij het caritasmotief werd armoede geïnstrumentaliseerd. Het werd een middel om een betere
plek in het hiernamaals te verwerven.
**Er werd reeds een onderscheid gemaakt tussen armoede en ziekte. Ziekte is in tegenstelling tot
armoede, wel een verworvenheid. Ziekte werd namelijk gezien als straf.
3. Renaissance (15-17e eeuw)
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
- Armen leveren gevaren op: het zijn potentiële verspreiders van epidimieën
- Armoede is een gevolg van de samenleving
, - Het is dus een aards probleem waar iets aan kunnen doen
wat is de motivatie van sociaal werk / om welke reden bestonden er sociale interventies
Caritasmotief + Motief vanuit reële angst
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
Door het invoeren van maatregelen die armoede moeten bestrijden. Dit nieuwe beleid volgde drie
principes:
1. Een verbod op bedelerij. Dit was een dwangmatige maatregel om de deze groepen om te buigen
tot arbeidskrachten.
2. Centralisatie armoedepolitiek bij centrale overheid (dus weg van de het religieuze monopolie op
de armoede politiek)
o eind 18e Eeuw Bureaus van weldadigheid (voorloper OCMW)
o (lokale) registratie en classificatie ifv selectie en supervisie (de lokale inbedding zien
we vandaag nog bij de OCMW's)
o het doel van deze centralisatie is het kunnen selecteren en controleren wie nu echt
behoeftig is en wie niet.
3. Het onderscheid tussen echte/goede armen enerzijds, en luie/slechte armen anderzijds
o goede armen worden ondersteunt - de oorzaak van de armoede wordt bij deze
personen herleid tot de context
o slechte armen worden repressief benaderd - de oorzaak van de armoede wordt
bij deze personen herleid tot de persoon zelf
De algemene premisse is dat magistraten van bedelaars goede burgers moeten maken door hen een
arbeidsplicht op te leggen of door hen te ondersteunen in het geval dat ze onbekwaam zijn.
4. Verlichting (18e eeuw)
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
Nog sterker de nadruk op het feit dat armoede een gevolg is waar iets aan gedaan kan worden.
Armen zijn mensen die een gebrek hebben aan opvoeding en zedelijke ontwikkeling. Door opvoeding
en heropvoeding kan de kunnen we er dus iets doen. Dit hangt samen met het opkomende geloof in
de maakbaarheid van de samenleving.
wat is de motivatie van sociaal werk / om welke reden bestonden er sociale interventies
Pedagodisch motief: Men probeert de samenleving te veranderen door de (her)opvoeding van de
armen. *Interventies zoals arbeidsdwang krijgen daarom een pedagogische waarde.
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
- Disciplinering en regulering van de arbeidsmarkt (cf. de renaissance). Maar vanuit een
andere motivatie. Nu ligt de nadruk namelijk op de pedagogische waarde van de
interventies.
- Disciplinering en opvoeding om waarden en normen bij te brengen
1. Oudheid
Functie van SW:
Het handhaven van de sociale orde. Dit werd gedaan door:
- handhaven van het onderscheid tussen inwoner en vreemdeling;
- handhaven van de sociale differentiatie;
- gemeenschapsvorming door (en is dus gelijk aan) de handhaven van de sociale orde.
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken:
- "Panem et circenses" of "brood en spelen" is een uitdrukking die slaat op de praktijk om de
gunst van het volk te winnen door oppervlakkige behoeften van het volk te lenigen, namelijk
eten en vermaak.
- Do ut des (Latijn:Ik geef met de bedoeling dat jij geeft). Gekoppeld aan patronage ... rechten
& plichten. Dit principe zien we terugkomen in het feodale systeem maar ook in de actieve
welvaarsstaat.
- Weldoenerij
- Liturgie?
2. Middeleeuwen
wat is de motivatie voor sociaal werk (interventies) / om welke reden bestonden er sociale
interventies
Het caritasmotief.
Caritasdenken: zorg als (onbaatzuchtige) gunst, waarmee een betere positie in het hiernamaals
verworven kan worden --> dus je zou ook kunnen spreken van motivatie door angst voor het
hiernamaals
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
Weldoenerij: ziekenhuizen, gasthuizen, etc. *De armoedepolitiek ligt in de handen van de kerk.
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
Armoede is een lot; iets waar je niets aan kan doen en dat iedereen kan overkomen.
--> de armoede staat centraal
*Dankzij het caritasmotief werd armoede geïnstrumentaliseerd. Het werd een middel om een betere
plek in het hiernamaals te verwerven.
**Er werd reeds een onderscheid gemaakt tussen armoede en ziekte. Ziekte is in tegenstelling tot
armoede, wel een verworvenheid. Ziekte werd namelijk gezien als straf.
3. Renaissance (15-17e eeuw)
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
- Armen leveren gevaren op: het zijn potentiële verspreiders van epidimieën
- Armoede is een gevolg van de samenleving
, - Het is dus een aards probleem waar iets aan kunnen doen
wat is de motivatie van sociaal werk / om welke reden bestonden er sociale interventies
Caritasmotief + Motief vanuit reële angst
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
Door het invoeren van maatregelen die armoede moeten bestrijden. Dit nieuwe beleid volgde drie
principes:
1. Een verbod op bedelerij. Dit was een dwangmatige maatregel om de deze groepen om te buigen
tot arbeidskrachten.
2. Centralisatie armoedepolitiek bij centrale overheid (dus weg van de het religieuze monopolie op
de armoede politiek)
o eind 18e Eeuw Bureaus van weldadigheid (voorloper OCMW)
o (lokale) registratie en classificatie ifv selectie en supervisie (de lokale inbedding zien
we vandaag nog bij de OCMW's)
o het doel van deze centralisatie is het kunnen selecteren en controleren wie nu echt
behoeftig is en wie niet.
3. Het onderscheid tussen echte/goede armen enerzijds, en luie/slechte armen anderzijds
o goede armen worden ondersteunt - de oorzaak van de armoede wordt bij deze
personen herleid tot de context
o slechte armen worden repressief benaderd - de oorzaak van de armoede wordt
bij deze personen herleid tot de persoon zelf
De algemene premisse is dat magistraten van bedelaars goede burgers moeten maken door hen een
arbeidsplicht op te leggen of door hen te ondersteunen in het geval dat ze onbekwaam zijn.
4. Verlichting (18e eeuw)
perspectief op armoede / hoe dacht men over armoede
Nog sterker de nadruk op het feit dat armoede een gevolg is waar iets aan gedaan kan worden.
Armen zijn mensen die een gebrek hebben aan opvoeding en zedelijke ontwikkeling. Door opvoeding
en heropvoeding kan de kunnen we er dus iets doen. Dit hangt samen met het opkomende geloof in
de maakbaarheid van de samenleving.
wat is de motivatie van sociaal werk / om welke reden bestonden er sociale interventies
Pedagodisch motief: Men probeert de samenleving te veranderen door de (her)opvoeding van de
armen. *Interventies zoals arbeidsdwang krijgen daarom een pedagogische waarde.
waaruit bestaan de preprofessionele praktijken / hoe probeerde men iets aan armoede te doen?
- Disciplinering en regulering van de arbeidsmarkt (cf. de renaissance). Maar vanuit een
andere motivatie. Nu ligt de nadruk namelijk op de pedagogische waarde van de
interventies.
- Disciplinering en opvoeding om waarden en normen bij te brengen
