Eenheid 3:
Die atoom basiese boustene van materie
Atoommodelle:
Beskryf die vernaamste bydraes (Dalton, Thomson, Rutherford, bohr, Chadwick) tot die atoommodel wat vandag gebruik word.
Dalton:
o Alle materie bestaan uit klein, harde, onverdeelbare
deeltjies wat atome genoem word.
o Die atome van dieselfde elemente is identies.
Atome van verskillende elemente verskil.
o Verbindings word genoem wanneer atome in ‘n
spesifieke verhouding kombinieer.
o ‘n Chemiese reaksie behels die herrangskikking van
atome. Dit verander op die manier wat dit
John Dalton (1766-1844)
saamgestel is.
o Atome kan nie geskep of vernietig word nie.
Biljardbalmodel van die atoom
Thomson:
o Elektriese lading bestaan uit klein negatief gelaaide
deeltjies.
Thompson se rosyntjiekoekmodel
Rutherford:
o Goudfoelie-eksperiment uitgevoer met radioaktiewe
deeltjies
o Die soort radioaktiewe deeltjies wat gebruik word
word (𝛼 - deeltjies) genoem.
o Doel van eksperiment:
, - Vas te stel waar die protone in ‘n atoom gestel
is.
o Waarnemings tydens eksperiment:
- Die meeste 𝛼 - deeltjies het geen afwyking
getoon nie en onveranderd deur die goudfoelie
beweeg
- Somminge 𝛼 - deeltjies het effens van rigting
verander
- Somminge 𝛼 - deeltjies is heeltemal teggekaats
o Gevolgtrekkings:
- Grootste volume met ‘n baie klein massa, gevul
word.
- Positiewe deeltjies is in die middel van die kern
van die atoom
Bohr:
o Die verskynsel van lynspektra
o Elke lyn in die spektrum stem ooreen met die lig van
definitiewe energie.
o Dit impliseer die bestaan van lynspektra en dat
atome slegs lig van sekere energieë uitstraal.
Bohr se teorie opgesom:
1. Elektrone beweeg om die atoomkern in een van die
verskeie energievlakke om die kern.
2. Elektrone met deiselfde energie beweeg in
dieselfde energievlak.
3. Die energievlakke verder vanaf die kern het ‘n hoër
energie as energievlakke nader aan die kern.
4. Energievlakke nader aan die kern word eerste met
elektrone gevul.
5. Elke energievlak word aangedui deur die letters K,
L, M, N, O, P, Q of deur die syfers 1-7.
Die atoom basiese boustene van materie
Atoommodelle:
Beskryf die vernaamste bydraes (Dalton, Thomson, Rutherford, bohr, Chadwick) tot die atoommodel wat vandag gebruik word.
Dalton:
o Alle materie bestaan uit klein, harde, onverdeelbare
deeltjies wat atome genoem word.
o Die atome van dieselfde elemente is identies.
Atome van verskillende elemente verskil.
o Verbindings word genoem wanneer atome in ‘n
spesifieke verhouding kombinieer.
o ‘n Chemiese reaksie behels die herrangskikking van
atome. Dit verander op die manier wat dit
John Dalton (1766-1844)
saamgestel is.
o Atome kan nie geskep of vernietig word nie.
Biljardbalmodel van die atoom
Thomson:
o Elektriese lading bestaan uit klein negatief gelaaide
deeltjies.
Thompson se rosyntjiekoekmodel
Rutherford:
o Goudfoelie-eksperiment uitgevoer met radioaktiewe
deeltjies
o Die soort radioaktiewe deeltjies wat gebruik word
word (𝛼 - deeltjies) genoem.
o Doel van eksperiment:
, - Vas te stel waar die protone in ‘n atoom gestel
is.
o Waarnemings tydens eksperiment:
- Die meeste 𝛼 - deeltjies het geen afwyking
getoon nie en onveranderd deur die goudfoelie
beweeg
- Somminge 𝛼 - deeltjies het effens van rigting
verander
- Somminge 𝛼 - deeltjies is heeltemal teggekaats
o Gevolgtrekkings:
- Grootste volume met ‘n baie klein massa, gevul
word.
- Positiewe deeltjies is in die middel van die kern
van die atoom
Bohr:
o Die verskynsel van lynspektra
o Elke lyn in die spektrum stem ooreen met die lig van
definitiewe energie.
o Dit impliseer die bestaan van lynspektra en dat
atome slegs lig van sekere energieë uitstraal.
Bohr se teorie opgesom:
1. Elektrone beweeg om die atoomkern in een van die
verskeie energievlakke om die kern.
2. Elektrone met deiselfde energie beweeg in
dieselfde energievlak.
3. Die energievlakke verder vanaf die kern het ‘n hoër
energie as energievlakke nader aan die kern.
4. Energievlakke nader aan die kern word eerste met
elektrone gevul.
5. Elke energievlak word aangedui deur die letters K,
L, M, N, O, P, Q of deur die syfers 1-7.
