GGZ 2 Piet Vandebriel
Geestelijke gezondheidszorg 2:
Piet Vandebriel
Inhoudsopgave
Hechting en hechtingsstoornissen .............................................................................................. 3
Wat is hechting? ........................................................................................................................... 3
Onze opdracht als hechtingsfiguur ............................................................................................... 3
Intern werkmodel .......................................................................................................................... 4
Klinische tekens ........................................................................................................................... 7
Hechting en het ontstaan van conflicten ...................................................................................... 7
Aanpak en begeleiding ................................................................................................................. 8
Impact van de ontwikkeling......................................................................................................... 10
Impact van de denkontwikkeling ................................................................................................ 10
Impact van de sociale ontwikkeling ............................................................................................ 10
Impact van de gewetensontwikkeling ......................................................................................... 12
Samenhang van de sociale en gewetensontwikkeling ............................................................... 13
Ontwikkeling stimuleren (emancipatorisch opvoeden) ............................................................... 13
ADHD ............................................................................................................................................. 15
Kernsymptomen ......................................................................................................................... 15
Moeilijkheden op vlak van zelfregulatie ...................................................................................... 15
Diagnostiek ................................................................................................................................. 16
Transactioneel model ................................................................................................................. 16
Behandeling ............................................................................................................................... 17
ASS ................................................................................................................................................ 18
Klinisch beeld ............................................................................................................................. 18
Veranderingen bij het ouder worden .......................................................................................... 19
Diagnose .................................................................................................................................... 19
Transactioneel model ................................................................................................................. 19
Behandeling ............................................................................................................................... 19
Emotionele moeilijkheden bij kinderen en jongeren ................................................................ 21
Depressie als ziektebeeld .......................................................................................................... 21
Drie factoren model .................................................................................................................... 21
Verklaringsmodel ........................................................................................................................ 22
Behandeling ............................................................................................................................... 23
1
,GGZ 2 Piet Vandebriel
Gedragsmoeilijkheden en -stoornissen ..................................................................................... 24
Moeilijk gedrag ........................................................................................................................... 24
Oppositioneel opstandige gedragsstoornis ................................................................................ 24
Antisociale gedragsstoornis ....................................................................................................... 24
Ontwikkeling ............................................................................................................................... 24
Behandeling ............................................................................................................................... 27
Verstandelijke beperkingen en GGZ........................................................................................... 28
IQ................................................................................................................................................ 28
Algemene kenmerken ................................................................................................................ 29
Functioneringsprofiel .................................................................................................................. 29
Psychopathologie ....................................................................................................................... 30
Bepalende factoren .................................................................................................................... 31
SEO – Anton Dosen ................................................................................................................... 31
Agressie en agressieproblematiek ............................................................................................. 34
Definitie ...................................................................................................................................... 34
Bio-psychosociaal model ............................................................................................................ 34
Opbouw agressie ....................................................................................................................... 34
Escalatieladder van Glasl ........................................................................................................... 35
Impact en opvang ....................................................................................................................... 36
Van standpunt naar funderingen ................................................................................................ 38
Forensische psychiatrie .............................................................................................................. 39
Forensische psychiatrie.............................................................................................................. 39
Over welke delicten gaat het ...................................................................................................... 39
Wie is de forensische cliënt ........................................................................................................ 39
Typische ziektebeelden .............................................................................................................. 40
Ontoerekeningsvatbaarheid ....................................................................................................... 40
Delictbevorderende factoren ...................................................................................................... 40
Delictbeschermende factoren ..................................................................................................... 40
Behandeldoelen ......................................................................................................................... 40
2
, GGZ 2 Piet Vandebriel
Hechting en hechtingsstoornissen
Wat is hechting?
§ Emotionele band die blijft duren
o Tussen mensen
o Individu doet er alles aan om zo dicht mogelijk bij de hechtingsfiguur te
zijn
o Handelen zodanig dat de relatie blijft voortbestaan
§ Ondersteunt in momenten van angst, stress, …
o Rekenen als kind op hechtingsfiguur om veiligheid te garanderen
§ Vanuit gedrag ouders/verzorgers
o Baby ontwikkelt verwachtingspatroon hoe mensen zullen reageren
wanneer hij in nood is
§ Hechtingsfiguur ondersteunt het ontstaan van het ik-besef
o Jij als kind, bestaat voor mij
§ Bestaansrecht bieden
§ Onvoorwaardelijk
o Jij als kind, bestaat op jou eigen manier voor mij
§ Persoonsrecht
o Ik zal er altijd zijn als je me nodig hebt
§ Onvoorwaardelijke acceptatie
§ Leidt bij kind tot
o Basisvertrouwen in zichzelf
o Vertrouwen in de ander
§ Onze opdracht als hechtingsfiguur
o Sensiviteit
§ Hechtingsfiguur voelt je nood
o Responsiviteit
§ Gepaste reactie
§ We leren kinderen bang te zijn
Onze opdracht als hechtingsfiguur
§ Sensitiviteit
o Gevoelig voor signalen
o Signalen opvangen
o Signalen juist interpreteren
o Wanneer kinderen niet gewoon zijn
§ Ervoor zorgen dat je ‘alles’ gezien hebt
§ Ontkoppel ‘gedrag’ van ‘de persoon’
§ Responsiviteit
o Reageren op basis van noden van het kind
§ Niet op basis van zijn concreet uitgesproken vraag
o Consequent én consistent
3
, GGZ 2 Piet Vandebriel
Intern werkmodel
§ Denkschema: hoe gaan mensen met mij om?
§ Niet veranderbaar? Enkel met veel tijd
§ ‘Hechting’ bouwt een intern werkmodel op
§ Een intern werkmodel is …
o Groep van samenhangende gedachten en ideeën
o Opgebouwd op basis van ervaringen
o Zorg ervoor dat we snel (en automatisch) kunnen reageren
§ Niet nadenken over elke situatie
o Zoekt vooral bevestiging van zichzelf
§ Beïnvloedt de waarneming
§ Beïnvloed de interpretatie
§ Beïnvloed het geheugen
o Wanneer we dit loslaten à angst en onzekerheid
§ Voelt onveilig
§ Verandering = moeilijk
4
Geestelijke gezondheidszorg 2:
Piet Vandebriel
Inhoudsopgave
Hechting en hechtingsstoornissen .............................................................................................. 3
Wat is hechting? ........................................................................................................................... 3
Onze opdracht als hechtingsfiguur ............................................................................................... 3
Intern werkmodel .......................................................................................................................... 4
Klinische tekens ........................................................................................................................... 7
Hechting en het ontstaan van conflicten ...................................................................................... 7
Aanpak en begeleiding ................................................................................................................. 8
Impact van de ontwikkeling......................................................................................................... 10
Impact van de denkontwikkeling ................................................................................................ 10
Impact van de sociale ontwikkeling ............................................................................................ 10
Impact van de gewetensontwikkeling ......................................................................................... 12
Samenhang van de sociale en gewetensontwikkeling ............................................................... 13
Ontwikkeling stimuleren (emancipatorisch opvoeden) ............................................................... 13
ADHD ............................................................................................................................................. 15
Kernsymptomen ......................................................................................................................... 15
Moeilijkheden op vlak van zelfregulatie ...................................................................................... 15
Diagnostiek ................................................................................................................................. 16
Transactioneel model ................................................................................................................. 16
Behandeling ............................................................................................................................... 17
ASS ................................................................................................................................................ 18
Klinisch beeld ............................................................................................................................. 18
Veranderingen bij het ouder worden .......................................................................................... 19
Diagnose .................................................................................................................................... 19
Transactioneel model ................................................................................................................. 19
Behandeling ............................................................................................................................... 19
Emotionele moeilijkheden bij kinderen en jongeren ................................................................ 21
Depressie als ziektebeeld .......................................................................................................... 21
Drie factoren model .................................................................................................................... 21
Verklaringsmodel ........................................................................................................................ 22
Behandeling ............................................................................................................................... 23
1
,GGZ 2 Piet Vandebriel
Gedragsmoeilijkheden en -stoornissen ..................................................................................... 24
Moeilijk gedrag ........................................................................................................................... 24
Oppositioneel opstandige gedragsstoornis ................................................................................ 24
Antisociale gedragsstoornis ....................................................................................................... 24
Ontwikkeling ............................................................................................................................... 24
Behandeling ............................................................................................................................... 27
Verstandelijke beperkingen en GGZ........................................................................................... 28
IQ................................................................................................................................................ 28
Algemene kenmerken ................................................................................................................ 29
Functioneringsprofiel .................................................................................................................. 29
Psychopathologie ....................................................................................................................... 30
Bepalende factoren .................................................................................................................... 31
SEO – Anton Dosen ................................................................................................................... 31
Agressie en agressieproblematiek ............................................................................................. 34
Definitie ...................................................................................................................................... 34
Bio-psychosociaal model ............................................................................................................ 34
Opbouw agressie ....................................................................................................................... 34
Escalatieladder van Glasl ........................................................................................................... 35
Impact en opvang ....................................................................................................................... 36
Van standpunt naar funderingen ................................................................................................ 38
Forensische psychiatrie .............................................................................................................. 39
Forensische psychiatrie.............................................................................................................. 39
Over welke delicten gaat het ...................................................................................................... 39
Wie is de forensische cliënt ........................................................................................................ 39
Typische ziektebeelden .............................................................................................................. 40
Ontoerekeningsvatbaarheid ....................................................................................................... 40
Delictbevorderende factoren ...................................................................................................... 40
Delictbeschermende factoren ..................................................................................................... 40
Behandeldoelen ......................................................................................................................... 40
2
, GGZ 2 Piet Vandebriel
Hechting en hechtingsstoornissen
Wat is hechting?
§ Emotionele band die blijft duren
o Tussen mensen
o Individu doet er alles aan om zo dicht mogelijk bij de hechtingsfiguur te
zijn
o Handelen zodanig dat de relatie blijft voortbestaan
§ Ondersteunt in momenten van angst, stress, …
o Rekenen als kind op hechtingsfiguur om veiligheid te garanderen
§ Vanuit gedrag ouders/verzorgers
o Baby ontwikkelt verwachtingspatroon hoe mensen zullen reageren
wanneer hij in nood is
§ Hechtingsfiguur ondersteunt het ontstaan van het ik-besef
o Jij als kind, bestaat voor mij
§ Bestaansrecht bieden
§ Onvoorwaardelijk
o Jij als kind, bestaat op jou eigen manier voor mij
§ Persoonsrecht
o Ik zal er altijd zijn als je me nodig hebt
§ Onvoorwaardelijke acceptatie
§ Leidt bij kind tot
o Basisvertrouwen in zichzelf
o Vertrouwen in de ander
§ Onze opdracht als hechtingsfiguur
o Sensiviteit
§ Hechtingsfiguur voelt je nood
o Responsiviteit
§ Gepaste reactie
§ We leren kinderen bang te zijn
Onze opdracht als hechtingsfiguur
§ Sensitiviteit
o Gevoelig voor signalen
o Signalen opvangen
o Signalen juist interpreteren
o Wanneer kinderen niet gewoon zijn
§ Ervoor zorgen dat je ‘alles’ gezien hebt
§ Ontkoppel ‘gedrag’ van ‘de persoon’
§ Responsiviteit
o Reageren op basis van noden van het kind
§ Niet op basis van zijn concreet uitgesproken vraag
o Consequent én consistent
3
, GGZ 2 Piet Vandebriel
Intern werkmodel
§ Denkschema: hoe gaan mensen met mij om?
§ Niet veranderbaar? Enkel met veel tijd
§ ‘Hechting’ bouwt een intern werkmodel op
§ Een intern werkmodel is …
o Groep van samenhangende gedachten en ideeën
o Opgebouwd op basis van ervaringen
o Zorg ervoor dat we snel (en automatisch) kunnen reageren
§ Niet nadenken over elke situatie
o Zoekt vooral bevestiging van zichzelf
§ Beïnvloedt de waarneming
§ Beïnvloed de interpretatie
§ Beïnvloed het geheugen
o Wanneer we dit loslaten à angst en onzekerheid
§ Voelt onveilig
§ Verandering = moeilijk
4
