Samenvatting Mediterrane wereld: Hellen en Romeinen 1

Deel 1: De Mediterrane wereld: Hellen en Romeinen
1. Proloog: Kreta en Mycene
1.1. De vroegste tijden (8000-800v.C.)
 Weinig bekent schaars, moeilijk interpreteren/dateren van bronnen.
de
o 7 millenium: begin landbouwnederzettingen (Balkan)
o 3demillenium: bronstijd (koper en tin)
 Minoïsche beschaving (Kreta 2700-1500v.C.)
 Helladische beschaving (Mycene 1500-1200v.C.)
o 2000v.C.: Indo-Europese volkeren vestigen in Balkan
 Achaïers en Ioniërs
o 1200v.C.: Doriërs (ijzer) verwoesten de Myceense beschaving
 Volksverhuizing van Achaïrs en Ioniërs (Klein-Azië)
o 1000-800v.C.: Grieken nemen Fenicisch alfabet over.

1.2. De Minoïsche beschaving op Kreta (3000-1400v.C.)
 Opkomst en ondergang;
o 3000v.C.: Nederzettingen op Kreta
 Handelscontracten met heel de Middellandse-zeewereld
o 2000v.C.: Ontstaan grote paleiscomplexen
 Knossos, Mallia,...
o 1700v.C.: Verwoesting
 Aardbeving?
 Heropbouw paleizen Minoïsche cultuur hersteld
o 1500v.C.: Vulkaanuitbarsting (Thera)
 Schade aan landbouw en Kretenzerse vloot
o Na 1500v.C.: Verval en verovering door Myceners
o 1900v.C.: Sir Arthur Evans
 Herkomst Kretenzers onduidelijk
 Schrift niet ontcijferd enkel archeologische bronnen (242
karakters – ca. 30 woorden per kant)
 Lineair A: Akrotiri
 Paleizen;
o Kenmerkende architectuur
 Niet omringd door burchtmuren Thalassocratie/geen sterke
centrale macht?
 Geen koninklijke monumenten
 Geen Kretenzerse vorst met naam gekend
 Minos = koning
o Vaststellingen:
 Verschillende paleizen op het eiland geen eenheidsstaat, geen
sterke centrale macht
 Labyrintische plattegrond zonder verdedigingswerken
 Thalassocratie
 Economische functie:
 Voorraadkamers, opslagruimtes
 Politieke functie:

1

,  Troonzaal centrum van paleis, zetelde Minos en
Priesterkoningen.
 Religieuze functie:
 Priesters en raadslieden zetelden in kamer onder muren vol
fresco’s griffioenen, stierspringen, vissen, dubbele bijlen
 Labrys: dubbele bijl motief dat bij Kretenzers veel voorkomt
o labyrinth
 Paleis van Knossos
 La Parisienne (1500v.C.)
 Ogen recht in zijaanzicht van gelaat
 Lelijke neus
 Lichaam en face: gezicht in profiel
 Egyptische invloed
 Slangengodinnen (1600v.C.)
 Kamares-stijl (1700v.C.)
 Levendige polychromie
 Zwarte achtergrond
 Bloemen-en dierenmotieven

1.3. De Helladische beschaving – Mycene (1600-1100v.C.)
 Onduidelijke geschiedenis;
o Kernland is Peloponnesos, Attica en Beotië
 Veroverde Kreta van Minoïsche cultuur
o Geen paleizen meer, maar burchten
o Mykeens;
 Onafhankelijke centra met onduidelijke structuur
 uit kleitabletten priesterkoning (Wanax) = grootgrondbezitter
omringde met aristocratie, rijke groep met slaven en grondbezit
 Verdeeld in districten aan het hoofd, gekozen functionaris
 Landbouwers:
 Oogst afgeven aan het paleis (ruil-en distributiecentrum)
 Handel drijven met het Middellandse Zeegebied kolonies,
handelsposten (Rodos)
 Grote invloedssfeer
 Kenden lineair B geschrift
 Verwant met Lineair A maar in een Grieks dialect geschreven.
 Ontcijferd in 1952
 Homeros;
 Troje Mykeens aardewerk aangetroffen
 De akropolis van Mykene;
o Akropolis = hoge stad
 Op een heuvel gebouwd defensief
 Omringd met muren (natuursteen)
 Zware steenblokken voor constructie toegeschreven aan
Cyclopen (cyclopische muren).
 Toegangspoort:
 De Leeuwenpoort
 2 leeuwen flankeren een altaar met een Kretenzers zuil

2