Chemie
1 MATERIE EN METEN ............................................................................................................... 2
2 ATOMEN EN HET PERIODIEK SYSTEEM .................................................................................... 6
3 IONISCHE VERBINDINGEN ...................................................................................................12
4 MOLECULAIRE VERBINDINGEN = COVALENTE .......................................................................17
MESOMERIE & STABIELE LEWISSTRUCTUREN ........................................................................25
5 CHEMISCHE REACTIES – REACTIEVERGELIJKINGEN ...............................................................26
6 CHEMISCHE REACTIES – MOL & MASSAVERBANDEN ..............................................................30
7 A) THERMODYNAMICA ..........................................................................................................31
B) KINETICA .........................................................................................................................38
C) CHEMISCH EVENWICHT ...................................................................................................43
8 GASSEN, VLOEISTOFFEN & VASTE STOFFEN ...........................................................................47
9 OPLOSSINGEN .....................................................................................................................55
10 ZUREN & BASEN ...................................................................................................................59
11 CHEMIE VAN HET LEVEN – BIO-ORGANISCHE CHEMIE ...........................................................64
,7 Materie en meten
7.1 Inleiding
Veel domeinen die verband hebben met chemie
Dus ook alle ‘health sciences’
→ Ook chemie bij OS (en 100 m sprint)
5 aspecten : - startsignaal (buskruit) (kaliumnitraat, kool, zwavel)
- stof van piste -> gunstiger voor snelheid
- horen = chemisch verschijnsel (ook fysica), chemische reactie mbv
proteïne
- het lopen zelf : myosine beweegt over actine(?), oiv ATP (!!!) (geeft E)
“= (adenosinetrifosfaat)
- nandrolone = steroïde (alle 8?, winnaar zeker)
De wetenschappelijke methode → overgeslagen
Het bestuderen van chemische reacties en wijzigingen in chemische reacties
Chemische reactie = in een chemische reactie verandert de elementaire samenstelling
(# atomen en hun connectiviteit) vd verbindingen door het breken
en vormen van nieuwe bindingen
vb.: elektrolyse van water
fysisch proces = een proces waarbij de elementaire samenstelling van de verbindingen
niet verandert, wel hun fysische verschijningsvorm
7.2 Chemische elementen en symbolen
Verbindingen
‘-> sacharose / suiker
→ schrijfwijze belangrijk!
,Kwik(vergiftiging)
- eigenschappen zuivere stof wijken fel af van eigenschappen in verbinding
- kwik = als enige metaalelement vloeibaar bij kamertemperatuur
- verschillende bindingen waar kwik niet toxisch is : tandvulling obv Hg-amalgaam
- blootstelling aan kwikdampen = slecht voor gezondheid
- toxiciteit gelinkt aan oplosbaarheid. Kwik damp accumuleert in ionen → zet traag om in
oplosbare verbindingen die door bloedstroom getransporteerd worden
- opgelost kwik dat in bloedvaten terechtkomt kan met biologische processen
interfereren
PSE
Vergelijkbare eigenschappen : kolommen
Vergelijkbare gewichten : rijen
Metalen : goede geleiders voor warmte & elektriciteit
Metalloïde : intermediaire eigenschappen
Niet-metaal : slechte geleider van warmte & elektriciteit
, 7.3 Chemische reacties
7.4 Fysische grootheden en hun eenheden
7.5 Beduidende cijfers en afronden
Geen beduidende cijfers bij dingen die je kunt tellen / getallen gebaseerd op een def.
KOE !
Vermenigvuldigen /delen : minste beduidende cijfers
Optellen / aftrekken : minste aantal cijfers na de komma
Enkel op het einde afronden (& beduidende cijfers gebruiken) !!
7.6 Eenheidsconversies – eenheden omrekenen
Conversiefactor = 1
Let op fysische constanten!
Ideale gaswet : pV = nRT
Dimensieanalyse : zelf waardes van gasconstanten omrekenen
1 J = 1 Nm = 1 Pam³
1 atm = 101.325 Pa
1 MATERIE EN METEN ............................................................................................................... 2
2 ATOMEN EN HET PERIODIEK SYSTEEM .................................................................................... 6
3 IONISCHE VERBINDINGEN ...................................................................................................12
4 MOLECULAIRE VERBINDINGEN = COVALENTE .......................................................................17
MESOMERIE & STABIELE LEWISSTRUCTUREN ........................................................................25
5 CHEMISCHE REACTIES – REACTIEVERGELIJKINGEN ...............................................................26
6 CHEMISCHE REACTIES – MOL & MASSAVERBANDEN ..............................................................30
7 A) THERMODYNAMICA ..........................................................................................................31
B) KINETICA .........................................................................................................................38
C) CHEMISCH EVENWICHT ...................................................................................................43
8 GASSEN, VLOEISTOFFEN & VASTE STOFFEN ...........................................................................47
9 OPLOSSINGEN .....................................................................................................................55
10 ZUREN & BASEN ...................................................................................................................59
11 CHEMIE VAN HET LEVEN – BIO-ORGANISCHE CHEMIE ...........................................................64
,7 Materie en meten
7.1 Inleiding
Veel domeinen die verband hebben met chemie
Dus ook alle ‘health sciences’
→ Ook chemie bij OS (en 100 m sprint)
5 aspecten : - startsignaal (buskruit) (kaliumnitraat, kool, zwavel)
- stof van piste -> gunstiger voor snelheid
- horen = chemisch verschijnsel (ook fysica), chemische reactie mbv
proteïne
- het lopen zelf : myosine beweegt over actine(?), oiv ATP (!!!) (geeft E)
“= (adenosinetrifosfaat)
- nandrolone = steroïde (alle 8?, winnaar zeker)
De wetenschappelijke methode → overgeslagen
Het bestuderen van chemische reacties en wijzigingen in chemische reacties
Chemische reactie = in een chemische reactie verandert de elementaire samenstelling
(# atomen en hun connectiviteit) vd verbindingen door het breken
en vormen van nieuwe bindingen
vb.: elektrolyse van water
fysisch proces = een proces waarbij de elementaire samenstelling van de verbindingen
niet verandert, wel hun fysische verschijningsvorm
7.2 Chemische elementen en symbolen
Verbindingen
‘-> sacharose / suiker
→ schrijfwijze belangrijk!
,Kwik(vergiftiging)
- eigenschappen zuivere stof wijken fel af van eigenschappen in verbinding
- kwik = als enige metaalelement vloeibaar bij kamertemperatuur
- verschillende bindingen waar kwik niet toxisch is : tandvulling obv Hg-amalgaam
- blootstelling aan kwikdampen = slecht voor gezondheid
- toxiciteit gelinkt aan oplosbaarheid. Kwik damp accumuleert in ionen → zet traag om in
oplosbare verbindingen die door bloedstroom getransporteerd worden
- opgelost kwik dat in bloedvaten terechtkomt kan met biologische processen
interfereren
PSE
Vergelijkbare eigenschappen : kolommen
Vergelijkbare gewichten : rijen
Metalen : goede geleiders voor warmte & elektriciteit
Metalloïde : intermediaire eigenschappen
Niet-metaal : slechte geleider van warmte & elektriciteit
, 7.3 Chemische reacties
7.4 Fysische grootheden en hun eenheden
7.5 Beduidende cijfers en afronden
Geen beduidende cijfers bij dingen die je kunt tellen / getallen gebaseerd op een def.
KOE !
Vermenigvuldigen /delen : minste beduidende cijfers
Optellen / aftrekken : minste aantal cijfers na de komma
Enkel op het einde afronden (& beduidende cijfers gebruiken) !!
7.6 Eenheidsconversies – eenheden omrekenen
Conversiefactor = 1
Let op fysische constanten!
Ideale gaswet : pV = nRT
Dimensieanalyse : zelf waardes van gasconstanten omrekenen
1 J = 1 Nm = 1 Pam³
1 atm = 101.325 Pa