Bestuursrecht Samenvatting (KUL Rechten)

BESTUURSRECHT (Prof. Gruyaert)

HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE

Inleiding

Machtenscheidin – Verticale machtenscheiding
g
- Gelaagde rechtsorde


Federalisme
- spreiding van bevoegdheden tussen verschillende autonome
rechtsordes

- Burger maakt deel uit van verschillende overheidsniveaus

- Verhoudingen tussen verschillende bestuursniveaus met eigen
bevoegdheden en administratie



Decentralisatie:

- centrale overheid kent bepaalde bevoegdheden toe aan
(ondergeschikte) lokale besturen

- hiërarchie der normen bv. gemeenten en provincies = territoriale
decentralisatie

- bepaald domein = functionele decentralisatie

- administratief of bestuurlijk toezicht




vs. deconcentratie:

- delegatie van functies, maar soevereiniteit blijft onverdeeld bij centrale overheid

- geen aparte rechtspersoonlijkheid, onderdeel van centraal bestuur bv. FOD (in
naam van minister)

- Hiërarchisch toezicht




– Horizontale machtenscheiding

- Trias politica



Geen absolute scheiding der machten (meer dan ‘uitvoerende’ taken)

, - WM: tenuitvoerlegging zoals UM als het overheidsopdrachten gunt

- RM: bestuurlijke rechtscolleges bv. Raad van State; nemen van
bestuurlijke beslissingen, bv. bij het opleggen van een tuchtmaatregel
aan een magistraat


Opdracht van het – Taak van tenuitvoerlegging
bestuur
- Functionele decentralisatie

- Modernisering naar het beeld van private ondernemerschap bv. NMBS

- Verzelfstandiging door beroep op gespecialiseerde diensten

- zie blad verzelfstandigde agentschappen



– Taak van algemeen belang

- Bijzondere prerogatieven

- bijzonder statuut van overheidsgoederen

- immuniteit van uitvoering bv. geen beslag

- eenzijdige bestuurlijke rechtshandelingen bv. onteigening



- Voorrechten van de bestuurlijke rechtshandelingen

- Verbindende kracht (bv. overheidsbesluit waarin wordt bepaald dat
bepaalde regels van toepassing zijn op alle bedrijven in een bepaalde
sector)

- Dwingende kracht (privilège du préalable) (bv. vergunningsproces
waarbij een bedrijf verplicht is om een vergunning aan te vragen)

- Uitvoerbare kracht (privilège de l’exécution d’office) (bv. afdwingen van
een GAS-boete zonder tussenkomst van de rechter)



- Bijzondere verplichtingen:

- beginselen van behoorlijk bestuur

- wetten op de openbare dienst (bv. continuïteitsbeginsel)

- formele motivering

- hiërarchisch of bestuurlijk toezicht

- openbaarheid van bestuur



Verhouding – Algemeen > privaat belang
tussen overheid

,en burger
- Afwijkingen van het gemeen recht (maar toch evolutie: zie verder)

- Participatie op alle bestuursniveaus

- recht op inspraak inzake milieubeslissingen (Verdrag van Aarhus)

- openbaar onderzoek voor opmaak RUP (ruimtelijke uitvoeringsplan)

- Gevolg: beginselen behoorlijk bestuur èn behoorlijk burgerschap


Verhouding – Uitvoerende macht
tussen regering
en administratie - Politieke verantwoordelijkheid (bv. ontslaan van een minister - Dutroux zaak)

- organen, instellingen en ambtenaren als gespecialiseerde equipes om controle
te behouden



– Administratieve rekenplichtigheid

- verplichting voor administratie om rekenschap af te leggen

- Inzicht burger beleid

- Via formele motivering

- Openbaarheid van bestuur




HOOFDSTUK 2




Deel 1: Publiekrecht in perspectief

Grondwet – Organisatie

, - Democratische organisatie van overheidsmacht
- Legitimatie van macht van een rechtsstaat


– Bescherming
- Verticale en horizontale machtenscheiding
- Fundamentele rechten en vrijheden verankeren

Wetten/ – Ook gelijke kracht van formele zin
decreten/ - Bevoegdheidsverdeling (BWHI)
ordonnanties

Besluiten en slide 12 goed lezen
verordeningen
V O I
e r n
r g d
o a i
r n v
d i i
e e d
n k u
i e e
n l
g b e
e e
n s b
/ l e
r u s
e i l
g t u
l e i
e n t
m e
e n
n
t
a
i
r
e

b
e
s
l
u
i
t
e
n

K
B

R