Vakdidactiek Leraar Maatschappijleer
Student: xxxx xxx
Studentnummer: 5025133
NHL e-mailadres: xxxxx
Opleiding(en): Docent maatschappijleer
Croho code(s): 35411
Traject: Deeltijd
Code toetseenheid: LMAB21D0VAKD-A Vakdidactiek
Deelbeoordeling: Portfolio
Begeleider: Saskia Oosterhoff
Examinator: Eva Vrieze / Saskia Oosterhoff
Inleverdatum:
Inleverdatum: 14 oktober 2021
Door het inleveren van dit product verklaar ik dat het product eigen werk is en dat het vrij is van plagiaat.
1
, Voorwoord
Voor u ligt de portfolio ‘Vakdidactiek Leraar Maatschappijleer’ van xxxx. Deze portfolio is gericht
op mijn ontwikkeling als beginnende docent in het tweedegraadsgebied op het xxx College te xxx.
Deze portfolio is geschreven in het kader van mijn hoofdfase aan de opleiding Leraar
Maatschappijleer aan de NHL Stenden Leeuwarden. Van oktober 2022 tot februari 2023 ben ik bezig
geweest met mijn eigen ontwikkeling op het gebied van vakdidactiek, onderzoek en het schrijven van
de portfolio.
Tijdens het schrijven van dit portfolio heb ik mezelf kunnen ontwikkelen als vakdidacticus voor het
vak maatschappijleer. Daardoor heb ik inzicht kunnen krijgen in mijn kwaliteiten en valkuilen binnen
het vakgebied vakdidactiek. Zelf sta ik sinds 2019 voor de klas en door dit portfolio heb ik bepaalde
talenten kunnen vinden en ingesleten patronen kunnen herkennen maar ook heb ik materialen kunnen
ontwikkelen die goed te pas komen in mijn lessen en heb ik doelen kunnen maken voor mezelf.
De docentenbegeleider Xxx Xxx en mijn collega/sectievoorzitter Xxx van Xxx, stonden altijd voor
mij klaar. Ze hebben mij geobserveerd, geadviseerd, geholpen en begeleid in dit proces.
Als leraar maatschappijleer, wil ik mijn leerlingen helpen om de wereld om zich heen beter te
begrijpen. Het vak maatschappijleer heeft mij geïnspireerd om anderen te inspireren. De wereld
veranderen begint bij jezelf, maar wat als je de wereld om je heen niet begrijpt? Ik vind het belangrijk
als professional om mijn leerlingen daarin te begeleiden. Onze maatschappij is continu in beweging,
groeit en ontwikkelt zich, ook onze leerlingen vinden dit lastig.
Als docent maatschappijleer wil ik de boodschap ‘behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat
ze jullie behandelen’ (Mattheus 7.12, z.d.) meegeven. Ik geloof dat wij als leraar het verschil kunnen
maken in de samenleving, voor nu en voor later.
“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.” (Mandela, 1990)
Bij dezen wil ik graag mijn leerlingen, begeleiders, collega’s en bestuursleden bedanken voor de fijne
samenwerking en ondersteuning tijdens dit traject. Ook wil ik Saskia Oosterhoff en Eva Vrieze
bedanken voor de fijne vakdidactiek lessen op de donderdagmiddag/avond, waar ik inspiratie op heb
gedaan voor mijn eigen lessen.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord.......................................................................................................................................................................2
Kennis over het vak maatschappijleer.............................................................................................................................6
1. Je laat zien kennis te hebben over de ontwikkeling van maatschappijleer, maatschappijkunde en
burgerschap (zowel in VO als op het MBO), en de positie van deze vakken op diverse scholen..............6
Maatschappijleer:....................................................................................................................................6
Maatschappijkunde.................................................................................................................................7
Burgerschap:...........................................................................................................................................8
Ontwerpen van maatschappijleeronderwijs...................................................................................................................11
2. Je laat zien vakspecifieke lesdoelen te kunnen formuleren, gebaseerd op de eindtermen van
maatschappijleer, maatschappijkunde of burgerschap, rekening houdend met verschillende
beginsituaties van leerlingen.....................................................................................................................11
3. Je laat zien onderwijsleeractiviteiten te kunnen ontwerpen die aansluiten bij de leerdoelen en
waarbij leerlingen vakkennis en specifieke vaardigheden kunnen aanleren op verschillende
beheersingsniveau.....................................................................................................................................14
4. Je laat zien vakoverstijgend onderwijs te kunnen ontwerpen..........................................................17
Uitvoeren en evalueren van maatschappijleeronderwijs ............................................................................................... 20
5. Je laat zien onderwijs uit te voeren en systematisch te analyseren en evalueren............................20
6. Je laat zien vakspecifieke evaluatie middelen (toetsen, opdrachten) te kunnen construeren,
toepassen en analyseren............................................................................................................................23
7. Je laat zien vakspecifieke lesdoelen te kunnen evalueren tijdens de les.........................................27
Visievorming maatschappijleer.....................................................................................................................................30
8. Je ontwikkelt een visie op het vak en onderbouwt die vanuit vakdidactische literatuur en
ervaringen uit je eigen onderwijspraktijk.................................................................................................30
Overzicht bijlagen..........................................................................................................................................................32
Bijlage 1....................................................................................................................................................32
Bijlage 2....................................................................................................................................................35
Bijlage 3....................................................................................................................................................37
Bijlage 4....................................................................................................................................................39
Ontworpen leerdoelen op basis van het onderwijsleergesprek:............................................................41
Bijlage 5....................................................................................................................................................42
Bijlage 6....................................................................................................................................................43
Bijlage 7....................................................................................................................................................47
Bijlage 8....................................................................................................................................................47
Bijlage 9....................................................................................................................................................48
Bijlage 10..................................................................................................................................................51
3
, Bijlage 11..................................................................................................................................................53
Bijlage 12..................................................................................................................................................58
Bijlage 13..................................................................................................................................................60
Planning:...............................................................................................................................................60
Foto’s (met toesteming van de leerlingen):..........................................................................................61
Bijlage 14..................................................................................................................................................62
Het debat op voeten..............................................................................................................................62
Beginsituatie.........................................................................................................................................62
Stap 1....................................................................................................................................................64
Stap 2....................................................................................................................................................64
Stap 3....................................................................................................................................................64
Stap 4....................................................................................................................................................64
Stap 5....................................................................................................................................................64
Stap 6....................................................................................................................................................64
Bijlage 15..................................................................................................................................................68
Tijdens het uitleg en werk afmaken......................................................................................................68
Tijdens zelfstandig werken of samenwerken:.......................................................................................70
Bijlage 16..................................................................................................................................................72
Opdracht: .............................................................................................................................................. 72
Uitleg les presentatie: ........................................................................................................................... 74
Tutorial Tijdschrift Canva:...................................................................................................................74
Leerling materiaal:................................................................................................................................75
Bijlage 17..................................................................................................................................................76
Arrangement over mediawijsheid:........................................................................................................76
Feedback van mijn leerlingen:..............................................................................................................76
Feedback van mijn werkplekbegeleider:..............................................................................................78
Bijlage 18..................................................................................................................................................79
Bijlage 19..................................................................................................................................................80
Bijlage 20..................................................................................................................................................81
Lessen van M&M combi Nederlands Klas 2:.......................................................................................81
Maatschappijleer klas 4:.......................................................................................................................83
Bijlage 21..................................................................................................................................................92
PowerPoint van de Presentatie: ............................................................................................................ 92
Infographic:...........................................................................................................................................93
4
Student: xxxx xxx
Studentnummer: 5025133
NHL e-mailadres: xxxxx
Opleiding(en): Docent maatschappijleer
Croho code(s): 35411
Traject: Deeltijd
Code toetseenheid: LMAB21D0VAKD-A Vakdidactiek
Deelbeoordeling: Portfolio
Begeleider: Saskia Oosterhoff
Examinator: Eva Vrieze / Saskia Oosterhoff
Inleverdatum:
Inleverdatum: 14 oktober 2021
Door het inleveren van dit product verklaar ik dat het product eigen werk is en dat het vrij is van plagiaat.
1
, Voorwoord
Voor u ligt de portfolio ‘Vakdidactiek Leraar Maatschappijleer’ van xxxx. Deze portfolio is gericht
op mijn ontwikkeling als beginnende docent in het tweedegraadsgebied op het xxx College te xxx.
Deze portfolio is geschreven in het kader van mijn hoofdfase aan de opleiding Leraar
Maatschappijleer aan de NHL Stenden Leeuwarden. Van oktober 2022 tot februari 2023 ben ik bezig
geweest met mijn eigen ontwikkeling op het gebied van vakdidactiek, onderzoek en het schrijven van
de portfolio.
Tijdens het schrijven van dit portfolio heb ik mezelf kunnen ontwikkelen als vakdidacticus voor het
vak maatschappijleer. Daardoor heb ik inzicht kunnen krijgen in mijn kwaliteiten en valkuilen binnen
het vakgebied vakdidactiek. Zelf sta ik sinds 2019 voor de klas en door dit portfolio heb ik bepaalde
talenten kunnen vinden en ingesleten patronen kunnen herkennen maar ook heb ik materialen kunnen
ontwikkelen die goed te pas komen in mijn lessen en heb ik doelen kunnen maken voor mezelf.
De docentenbegeleider Xxx Xxx en mijn collega/sectievoorzitter Xxx van Xxx, stonden altijd voor
mij klaar. Ze hebben mij geobserveerd, geadviseerd, geholpen en begeleid in dit proces.
Als leraar maatschappijleer, wil ik mijn leerlingen helpen om de wereld om zich heen beter te
begrijpen. Het vak maatschappijleer heeft mij geïnspireerd om anderen te inspireren. De wereld
veranderen begint bij jezelf, maar wat als je de wereld om je heen niet begrijpt? Ik vind het belangrijk
als professional om mijn leerlingen daarin te begeleiden. Onze maatschappij is continu in beweging,
groeit en ontwikkelt zich, ook onze leerlingen vinden dit lastig.
Als docent maatschappijleer wil ik de boodschap ‘behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat
ze jullie behandelen’ (Mattheus 7.12, z.d.) meegeven. Ik geloof dat wij als leraar het verschil kunnen
maken in de samenleving, voor nu en voor later.
“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.” (Mandela, 1990)
Bij dezen wil ik graag mijn leerlingen, begeleiders, collega’s en bestuursleden bedanken voor de fijne
samenwerking en ondersteuning tijdens dit traject. Ook wil ik Saskia Oosterhoff en Eva Vrieze
bedanken voor de fijne vakdidactiek lessen op de donderdagmiddag/avond, waar ik inspiratie op heb
gedaan voor mijn eigen lessen.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord.......................................................................................................................................................................2
Kennis over het vak maatschappijleer.............................................................................................................................6
1. Je laat zien kennis te hebben over de ontwikkeling van maatschappijleer, maatschappijkunde en
burgerschap (zowel in VO als op het MBO), en de positie van deze vakken op diverse scholen..............6
Maatschappijleer:....................................................................................................................................6
Maatschappijkunde.................................................................................................................................7
Burgerschap:...........................................................................................................................................8
Ontwerpen van maatschappijleeronderwijs...................................................................................................................11
2. Je laat zien vakspecifieke lesdoelen te kunnen formuleren, gebaseerd op de eindtermen van
maatschappijleer, maatschappijkunde of burgerschap, rekening houdend met verschillende
beginsituaties van leerlingen.....................................................................................................................11
3. Je laat zien onderwijsleeractiviteiten te kunnen ontwerpen die aansluiten bij de leerdoelen en
waarbij leerlingen vakkennis en specifieke vaardigheden kunnen aanleren op verschillende
beheersingsniveau.....................................................................................................................................14
4. Je laat zien vakoverstijgend onderwijs te kunnen ontwerpen..........................................................17
Uitvoeren en evalueren van maatschappijleeronderwijs ............................................................................................... 20
5. Je laat zien onderwijs uit te voeren en systematisch te analyseren en evalueren............................20
6. Je laat zien vakspecifieke evaluatie middelen (toetsen, opdrachten) te kunnen construeren,
toepassen en analyseren............................................................................................................................23
7. Je laat zien vakspecifieke lesdoelen te kunnen evalueren tijdens de les.........................................27
Visievorming maatschappijleer.....................................................................................................................................30
8. Je ontwikkelt een visie op het vak en onderbouwt die vanuit vakdidactische literatuur en
ervaringen uit je eigen onderwijspraktijk.................................................................................................30
Overzicht bijlagen..........................................................................................................................................................32
Bijlage 1....................................................................................................................................................32
Bijlage 2....................................................................................................................................................35
Bijlage 3....................................................................................................................................................37
Bijlage 4....................................................................................................................................................39
Ontworpen leerdoelen op basis van het onderwijsleergesprek:............................................................41
Bijlage 5....................................................................................................................................................42
Bijlage 6....................................................................................................................................................43
Bijlage 7....................................................................................................................................................47
Bijlage 8....................................................................................................................................................47
Bijlage 9....................................................................................................................................................48
Bijlage 10..................................................................................................................................................51
3
, Bijlage 11..................................................................................................................................................53
Bijlage 12..................................................................................................................................................58
Bijlage 13..................................................................................................................................................60
Planning:...............................................................................................................................................60
Foto’s (met toesteming van de leerlingen):..........................................................................................61
Bijlage 14..................................................................................................................................................62
Het debat op voeten..............................................................................................................................62
Beginsituatie.........................................................................................................................................62
Stap 1....................................................................................................................................................64
Stap 2....................................................................................................................................................64
Stap 3....................................................................................................................................................64
Stap 4....................................................................................................................................................64
Stap 5....................................................................................................................................................64
Stap 6....................................................................................................................................................64
Bijlage 15..................................................................................................................................................68
Tijdens het uitleg en werk afmaken......................................................................................................68
Tijdens zelfstandig werken of samenwerken:.......................................................................................70
Bijlage 16..................................................................................................................................................72
Opdracht: .............................................................................................................................................. 72
Uitleg les presentatie: ........................................................................................................................... 74
Tutorial Tijdschrift Canva:...................................................................................................................74
Leerling materiaal:................................................................................................................................75
Bijlage 17..................................................................................................................................................76
Arrangement over mediawijsheid:........................................................................................................76
Feedback van mijn leerlingen:..............................................................................................................76
Feedback van mijn werkplekbegeleider:..............................................................................................78
Bijlage 18..................................................................................................................................................79
Bijlage 19..................................................................................................................................................80
Bijlage 20..................................................................................................................................................81
Lessen van M&M combi Nederlands Klas 2:.......................................................................................81
Maatschappijleer klas 4:.......................................................................................................................83
Bijlage 21..................................................................................................................................................92
PowerPoint van de Presentatie: ............................................................................................................ 92
Infographic:...........................................................................................................................................93
4
