Week 1 literatuur
History of Forensic Psychology
Evolution of the Field
De eerste toepassing van forensische psychologie gaan terug tot het oude
Griekenland en Inda, waar krankzinnigheidsverweren werden gebruikt voor
mensen met enen verstandelijke beperking. Vanaf de 18 e en 19e eeuw kwam er
een focus op insanity defenses en later op getuigenissen. Een voorbeeld casus is
die van James Hadfield, waarbij de verdediging erin slaagde krankzinnigheid aan
te voeren.
Phillipe Pinel kwam met het concept ‘mens sans délire’: krankzinnigheid zonder
waanideeën, gekoppeld aan een morele of intellectuele stoornis. Een ander
belangrijke gebeurtenis is de McNaughten Rule: dit was de basis voor een
duidelijk gedefinieerde standaard voor insanity defenses dat vaak nog steeds de
standaard in de VS is.
Early Development
Catell liet zijn dat ooggetuigen niet altijd even betrouwbaar zijn, herinneringen
zijn vaak onbetrouwbaar en leidde tot getuigenpsychologie. Stern benadrukte de
verantwoordelijkheid van psychologen om bij te dragen aan rechtsspraak. Freud
en Munsterberg betoogde om psychologie praktisch te integreren in de
rechtspraak. Hun werk werd echter niet serieus genomen, maar zorgde wel voor
discussies en legde de basis voor de forensische psychologie.
Legal Milestones
Psychologie kwam steeds meer naar voren in het recht, met een aantal
belangrijke punten:
Hidden v. Mutual Life Insurance Co. (1954) → psychologisch
expertbewijs werd toegestaan in civiele zaken.
Brown v. Board of Education (1954) → psychologisch bewijs speelde
een rol bij de afschaffing van rassenscheiding in scholen.
Jenkins v. United States (1962) → rechtbank oordeelde dat psychologen
ook zonder medische graad expertgetuigenis mochten leveren over
psychische stoornissen. Dit was een grote doorbraak .
Developments—1960s Through 2000
In 1969 werd de American Psychology Law Society opgericht, de eerste officiële
beroepsorganisatie. In 1978 kwam de board certification in forensische
psychologie. Ook werden er steeds meer wetenschappelijke tijdschriften
gepubliceerd. Forensisch psychologen werden ook actief als behandelaren. Echter
kwam er ook meer kritiek, bijv Ogloff zei dat FP een actievere rol moet hebben in
het beïnvloeden van de ontwikkeling van de wet en het bevorderen van sociale
rechtvaardigheid.
,Forensic Psychology Today
FP heeft een actievere rol gekregen in rechts- en sociale
rechtvaardigheidsinitiatieven, zowel in onderzoek als in de praktijk. Sinds 2001 is
het ook officieel herken door de APA. Het gebied van onderzoek en praktijk is
vergroot:
Risicotaxatie → bijv bij zedendelinquenten
Forensische neuropsychologie
Trauma, psychopathy en media-psychologie
Herstelrecht (restorative justice) krijgt ook meer aandacht, met dialoog en
verzoening als straf.
Race in Forensic Psychology
Forensische psychologie had weinig aandacht voor ras en etniciteit. Verschillende
studies laten zien dat bijna de helft van de artikelen ras helemaal negeerde. Dit is
problematisch gezien de oververtegenwoordiging van Black, Inidigenous and
People of Color (BIPOC) binnen het strafrecht systeem. Forensische instrumenten
zijn vaak niet gevalideerd voor diverse populaties, wat kan leiden tot een bias.
Media and Pop Culture
Verschillende series en films hebben de bekendheid van forensische psychologie
sterk vergroot. Dit beïnvloedt juryleden en studenten, maar leidt ook tot
verkeerde verwachtingen, zoals overschatting van profilers.
Key Theories and Research
Legal psychology:
Richt zich op de wisselwerking tussen psychologie en recht.
Thema’s zijn betrouwbaarheid van ooggetuigen, jurybesluiten,
bekentenissen en verhoortechnieken.
Ook het effect van rechterlijke instructies en advocatenstrategie wordt
onderzocht.
Criminal psychology:
Bestudeert de psyche van daders: motivatie, persoonlijkheidsstoornissen
en cognitieve patronen.
Profileringspraktijken: obv gedragspatronen, vaak overschat in de media.
Gericht op preventie en begrip van recedive.
Crimineel gedrag is een product van verschillende gebeurtenissen
beïnvloed door verschillende variabele. Het verschilt over tijd, cultuur,
omstandigheden en persoonlijkheidskenmerken.
Psychologische theorieën:
Psychoanalyse (freud): benadrukte onbewuste drijfveren, onderdrukte
emoties en kinderlijke ervaringen als oorzaak van crimineel gedrag.
, Gedragstheorie (skinner, bandura): gedrag wordt geleerd door
beloning en straf. Crimineel gedrag kan verklaard worden door
conditionering en sociale leertheorie.
Cognitieve theorieën: focussen op verkeerde denkpatronen, zoals
rechtvaardiging van crimineel gedrag of gebrekkige morele ontwikkeling.
Biologische theorieën:
Historisch: Lombroso (19e eeuw) dacht dat misdadigers “activistisch”
waren (primitieve mensen, herkenbaar aan uiterlijke kenmerken). Dit idee
is nu achterhaald.
Moderne benaderingen kijken nu naar genetische en neurobiologische
factoren zoals hersenstructuren, neurotransmitters en erfelijkheid.
Sociaal-psychologische theorieën:
Invloed van sociale omgeving (armoede, discriminatie, groepsdruk).
Criminologisch: strain theory (merton) en social control theory (hirschi)
leggen de nadruk op de gebrekkige binding met maatschappij en
kansenongelijkheid.
Psychopathy:
Pinel introduceerde manie sans délire, wat gezien wordt als voorloper van
het begrip psychopathy.
Cleckley beschreef psychopathy in the mask of sanity: oppervlakkige
charme, gebrek aan empathie en schuldgevoel.
Hare’s psychopathy checklist (PCL-R) is dé standaard voor het meten van
psychopathie in forensische context.
Er is een belangrijk onderscheid:
o Sociopathie: meer sociaal en omgeving gebonden.
o Psychopathie: meer biologisch en persoonlijkheidsgebonden.
Police psychology:
Psychologen ondersteunen politie bij selectie, training en
stressmanagement.
Onderzoek naar agressie, besluitvorming onder druk en het gebruik van
geweld.
Toegenomen aandacht voor PTSS en secundaire traumatisering bij
agenten.
Victimology and Restorative Justice
Een centrale rol van forensische psychologen is het faciliteren van de genezing
en het herstel van slachtoffers. Victimologie is de studie van slachtoffers, hun
ervaringen, trauma en herstel. Dit is belangrijk voor beleid, want slachtoffers
werden lang genegeerd in het strafproces. Restorative justice legt de nadruk
op dialoog, verantwoordelijkheid en herstel, in plaats van alleen straffen. Dit kan
bijdragen aan vermindering van recidive en heling van slachtoffers. Soms worden
er slachtoffer profielen gemaakt en dat zou victimsatie kunnen voorkomen.
Forensic Evaluation
, Forensische beoordelingen die worden uitgevoerd door klinisch psychologen
helpen rechters en juridische professionals bij het nemen van beslissingen. Veel
instrumenten zijn in de jaren negentig gepubliceerd en droegen bij aan een
enorme groei van empirisch onderzoek naar het beoordelen van gevaarlijkheid.
Future of Forensic Psychology
Binnen de beoordeling en behandeling is er meer aandacht nodig voor culturele
verschillen. Ook is het belangrijk dat niet iedereen een label krijgt omdat het
stigmatiserend kan werken. Digitalisering is ook iets om rekening mee te houden
zoals AI en big data. Ten slotte is het samenwerken met sociologie, criminologie,
neurowetenschap en recht belangrijk.
Ethical Issues in Forensic Psychology
Introduction
Mensen zijn sociale dieren die complexe relaties hebben met andere en dit kan
soms zorgen voor dilemma’s over hoe te handelen als we ‘goede’ mensen willen
zijn.
Ethiek = hoe we ‘goed’ en ‘juist’ in praktijk brengen, vooral als er geen
duidelijke goede uitkomst is.
In de forensische psychologie spelen vaak ethische dilemma’s. Professionals
moeten vaak kiezen tussen meerdere opties die allemaal nadelen hebben. In
forensische context botsen individuele rechten (zoals vrijheid) vaak met de
waarden van de staat (zoals veiligheid en recht).
Waarom ethiek belangrijk is in de forensische psychologie
Ethiek komt van het Griekse ethos (karakter). Iedereen ontwikkelt al vroeg
morele redeneringsvaardigheden.
Kinderen van 7-8 gebruiken al termen als “eerlijk” en “juist”.
Tijdens de adolescentie ontstaat een sterker moreel kompas, gekoppeld
aan identiteit en relaties.
Delinquente jongeren tonen vaak lager moreel redeneringsniveau.
Binnen de FP zijn dilemma’s extra ingewikkeld omdat waarden uit psychologie,
recht, mensenrechten en veiligheid botsen. Voorbeeld casus:
Een gewelddadige dader lijkt in de gevangenis rustig en belooft
beterschap, maar actuarieel onderzoek voorspelt een hoog recidiverisico.
Hoe weegt de psycholoog dit?
Of een patiënt met een wapen wordt naakt over de afdeling geëscorteerd:
veiligheid primeert, maar zijn waardigheid wordt aangetast.
Justice (rechtvaardigheid) is een morele verplichting om eerlijk te handelen bij
het afwegen van concurrerende belangen. Het welzijn van een cliënt is ook erg
belangrijk, maar is niet altijd het belangrijkste. Het balanceren tussen
rechtvaardigheid en welzijn levert lastige vragen op over de professionele
identiteit en grenzen van een psycholoog. Niveau & Welle onderscheiden twee:
De ethiek van correctionele of klinische praktijk → vooral deontologisch
(gebaseerd op intentie: “bedoeling moet goed zijn”).
History of Forensic Psychology
Evolution of the Field
De eerste toepassing van forensische psychologie gaan terug tot het oude
Griekenland en Inda, waar krankzinnigheidsverweren werden gebruikt voor
mensen met enen verstandelijke beperking. Vanaf de 18 e en 19e eeuw kwam er
een focus op insanity defenses en later op getuigenissen. Een voorbeeld casus is
die van James Hadfield, waarbij de verdediging erin slaagde krankzinnigheid aan
te voeren.
Phillipe Pinel kwam met het concept ‘mens sans délire’: krankzinnigheid zonder
waanideeën, gekoppeld aan een morele of intellectuele stoornis. Een ander
belangrijke gebeurtenis is de McNaughten Rule: dit was de basis voor een
duidelijk gedefinieerde standaard voor insanity defenses dat vaak nog steeds de
standaard in de VS is.
Early Development
Catell liet zijn dat ooggetuigen niet altijd even betrouwbaar zijn, herinneringen
zijn vaak onbetrouwbaar en leidde tot getuigenpsychologie. Stern benadrukte de
verantwoordelijkheid van psychologen om bij te dragen aan rechtsspraak. Freud
en Munsterberg betoogde om psychologie praktisch te integreren in de
rechtspraak. Hun werk werd echter niet serieus genomen, maar zorgde wel voor
discussies en legde de basis voor de forensische psychologie.
Legal Milestones
Psychologie kwam steeds meer naar voren in het recht, met een aantal
belangrijke punten:
Hidden v. Mutual Life Insurance Co. (1954) → psychologisch
expertbewijs werd toegestaan in civiele zaken.
Brown v. Board of Education (1954) → psychologisch bewijs speelde
een rol bij de afschaffing van rassenscheiding in scholen.
Jenkins v. United States (1962) → rechtbank oordeelde dat psychologen
ook zonder medische graad expertgetuigenis mochten leveren over
psychische stoornissen. Dit was een grote doorbraak .
Developments—1960s Through 2000
In 1969 werd de American Psychology Law Society opgericht, de eerste officiële
beroepsorganisatie. In 1978 kwam de board certification in forensische
psychologie. Ook werden er steeds meer wetenschappelijke tijdschriften
gepubliceerd. Forensisch psychologen werden ook actief als behandelaren. Echter
kwam er ook meer kritiek, bijv Ogloff zei dat FP een actievere rol moet hebben in
het beïnvloeden van de ontwikkeling van de wet en het bevorderen van sociale
rechtvaardigheid.
,Forensic Psychology Today
FP heeft een actievere rol gekregen in rechts- en sociale
rechtvaardigheidsinitiatieven, zowel in onderzoek als in de praktijk. Sinds 2001 is
het ook officieel herken door de APA. Het gebied van onderzoek en praktijk is
vergroot:
Risicotaxatie → bijv bij zedendelinquenten
Forensische neuropsychologie
Trauma, psychopathy en media-psychologie
Herstelrecht (restorative justice) krijgt ook meer aandacht, met dialoog en
verzoening als straf.
Race in Forensic Psychology
Forensische psychologie had weinig aandacht voor ras en etniciteit. Verschillende
studies laten zien dat bijna de helft van de artikelen ras helemaal negeerde. Dit is
problematisch gezien de oververtegenwoordiging van Black, Inidigenous and
People of Color (BIPOC) binnen het strafrecht systeem. Forensische instrumenten
zijn vaak niet gevalideerd voor diverse populaties, wat kan leiden tot een bias.
Media and Pop Culture
Verschillende series en films hebben de bekendheid van forensische psychologie
sterk vergroot. Dit beïnvloedt juryleden en studenten, maar leidt ook tot
verkeerde verwachtingen, zoals overschatting van profilers.
Key Theories and Research
Legal psychology:
Richt zich op de wisselwerking tussen psychologie en recht.
Thema’s zijn betrouwbaarheid van ooggetuigen, jurybesluiten,
bekentenissen en verhoortechnieken.
Ook het effect van rechterlijke instructies en advocatenstrategie wordt
onderzocht.
Criminal psychology:
Bestudeert de psyche van daders: motivatie, persoonlijkheidsstoornissen
en cognitieve patronen.
Profileringspraktijken: obv gedragspatronen, vaak overschat in de media.
Gericht op preventie en begrip van recedive.
Crimineel gedrag is een product van verschillende gebeurtenissen
beïnvloed door verschillende variabele. Het verschilt over tijd, cultuur,
omstandigheden en persoonlijkheidskenmerken.
Psychologische theorieën:
Psychoanalyse (freud): benadrukte onbewuste drijfveren, onderdrukte
emoties en kinderlijke ervaringen als oorzaak van crimineel gedrag.
, Gedragstheorie (skinner, bandura): gedrag wordt geleerd door
beloning en straf. Crimineel gedrag kan verklaard worden door
conditionering en sociale leertheorie.
Cognitieve theorieën: focussen op verkeerde denkpatronen, zoals
rechtvaardiging van crimineel gedrag of gebrekkige morele ontwikkeling.
Biologische theorieën:
Historisch: Lombroso (19e eeuw) dacht dat misdadigers “activistisch”
waren (primitieve mensen, herkenbaar aan uiterlijke kenmerken). Dit idee
is nu achterhaald.
Moderne benaderingen kijken nu naar genetische en neurobiologische
factoren zoals hersenstructuren, neurotransmitters en erfelijkheid.
Sociaal-psychologische theorieën:
Invloed van sociale omgeving (armoede, discriminatie, groepsdruk).
Criminologisch: strain theory (merton) en social control theory (hirschi)
leggen de nadruk op de gebrekkige binding met maatschappij en
kansenongelijkheid.
Psychopathy:
Pinel introduceerde manie sans délire, wat gezien wordt als voorloper van
het begrip psychopathy.
Cleckley beschreef psychopathy in the mask of sanity: oppervlakkige
charme, gebrek aan empathie en schuldgevoel.
Hare’s psychopathy checklist (PCL-R) is dé standaard voor het meten van
psychopathie in forensische context.
Er is een belangrijk onderscheid:
o Sociopathie: meer sociaal en omgeving gebonden.
o Psychopathie: meer biologisch en persoonlijkheidsgebonden.
Police psychology:
Psychologen ondersteunen politie bij selectie, training en
stressmanagement.
Onderzoek naar agressie, besluitvorming onder druk en het gebruik van
geweld.
Toegenomen aandacht voor PTSS en secundaire traumatisering bij
agenten.
Victimology and Restorative Justice
Een centrale rol van forensische psychologen is het faciliteren van de genezing
en het herstel van slachtoffers. Victimologie is de studie van slachtoffers, hun
ervaringen, trauma en herstel. Dit is belangrijk voor beleid, want slachtoffers
werden lang genegeerd in het strafproces. Restorative justice legt de nadruk
op dialoog, verantwoordelijkheid en herstel, in plaats van alleen straffen. Dit kan
bijdragen aan vermindering van recidive en heling van slachtoffers. Soms worden
er slachtoffer profielen gemaakt en dat zou victimsatie kunnen voorkomen.
Forensic Evaluation
, Forensische beoordelingen die worden uitgevoerd door klinisch psychologen
helpen rechters en juridische professionals bij het nemen van beslissingen. Veel
instrumenten zijn in de jaren negentig gepubliceerd en droegen bij aan een
enorme groei van empirisch onderzoek naar het beoordelen van gevaarlijkheid.
Future of Forensic Psychology
Binnen de beoordeling en behandeling is er meer aandacht nodig voor culturele
verschillen. Ook is het belangrijk dat niet iedereen een label krijgt omdat het
stigmatiserend kan werken. Digitalisering is ook iets om rekening mee te houden
zoals AI en big data. Ten slotte is het samenwerken met sociologie, criminologie,
neurowetenschap en recht belangrijk.
Ethical Issues in Forensic Psychology
Introduction
Mensen zijn sociale dieren die complexe relaties hebben met andere en dit kan
soms zorgen voor dilemma’s over hoe te handelen als we ‘goede’ mensen willen
zijn.
Ethiek = hoe we ‘goed’ en ‘juist’ in praktijk brengen, vooral als er geen
duidelijke goede uitkomst is.
In de forensische psychologie spelen vaak ethische dilemma’s. Professionals
moeten vaak kiezen tussen meerdere opties die allemaal nadelen hebben. In
forensische context botsen individuele rechten (zoals vrijheid) vaak met de
waarden van de staat (zoals veiligheid en recht).
Waarom ethiek belangrijk is in de forensische psychologie
Ethiek komt van het Griekse ethos (karakter). Iedereen ontwikkelt al vroeg
morele redeneringsvaardigheden.
Kinderen van 7-8 gebruiken al termen als “eerlijk” en “juist”.
Tijdens de adolescentie ontstaat een sterker moreel kompas, gekoppeld
aan identiteit en relaties.
Delinquente jongeren tonen vaak lager moreel redeneringsniveau.
Binnen de FP zijn dilemma’s extra ingewikkeld omdat waarden uit psychologie,
recht, mensenrechten en veiligheid botsen. Voorbeeld casus:
Een gewelddadige dader lijkt in de gevangenis rustig en belooft
beterschap, maar actuarieel onderzoek voorspelt een hoog recidiverisico.
Hoe weegt de psycholoog dit?
Of een patiënt met een wapen wordt naakt over de afdeling geëscorteerd:
veiligheid primeert, maar zijn waardigheid wordt aangetast.
Justice (rechtvaardigheid) is een morele verplichting om eerlijk te handelen bij
het afwegen van concurrerende belangen. Het welzijn van een cliënt is ook erg
belangrijk, maar is niet altijd het belangrijkste. Het balanceren tussen
rechtvaardigheid en welzijn levert lastige vragen op over de professionele
identiteit en grenzen van een psycholoog. Niveau & Welle onderscheiden twee:
De ethiek van correctionele of klinische praktijk → vooral deontologisch
(gebaseerd op intentie: “bedoeling moet goed zijn”).
