Samenvatting gedragswetenschappen 2
H1
Het systeemperspectief
Het gedrag van mensen beschouwen door middel van het systeem (een
met elkaar verbonden groep mensen) waarin iemand zich bevindt.
Sociale verbanden (sociale systemen): het gezin, familie, bedrijf, buurt, in
het verkeer, op een feestje ect.
Het gedrag is bepalend door posities en sociale omgeving.
Lineair: A veroorzaak B
Circulair: A veroorzaakt B maar dat doet A doordat B een bepaalde invloed
heeft. (Het is onduidelijk waar het gedrag eigenlijk begint). Dit gebeurt in
het systeemperspectief.
Familieopstelling: de persoon met een probleem vult de ruimte met familie
leden die om hem heen worden geplaatst op basis van de relatie (dichtbij
en veraf van de persoon). In die opstelling komen gevoelens en gedachten
op die onthullend kunnen zijn in verband met het probleem.
Behavioristisch perspectief
Het behaviorisme is in Amerika ontstaan als reactie op de psychoanalyse.
Dit omdat je veel begrippen en beweringen maar moest geloven omdat ze
niet experimenteel vastgesteld konden worden. Volgens John Watson
moest psychologie slechts alleen over waarneembaar gedrag gaan. Wat er
in iemand achterhoofd gebeurde zat in een zwarte doos.
Alle gedrag was het gevolg van leerprocessen: gedrag begrijpen was het
begrijpen van leerprocessen die dat gedrag hadden gevormd.
John beweerde dat je zelf gedrag kon maken door behulp van klassieke
conditionering
(Gelijktijdig). De techniek om dat te bereiken beruste op stimulus-
responsverbindingen (niet reageren op huilen, geen liefde geven en niet
belonen).
Deze methode werkte tegendraads.
Skinner maakte gebruik van operante conditionering. Hierbij is er sprake
van het bekrachtigen (belonen) van gewenst gedrag. (Bekrachtiging)
Volgens Skinner zijn er 2 factoren die een rol spelen
1. De toestand van het mens/factor/dier met alle aangeboren en door
ervaring verworven eigenschappen.
2. De situatie/omgeving waarin het zich op een bepaald moment
bevindt.
Door het behaviorisme ontstond gedragstherapie. Met als uitgangspunt:
leer mensen stapsgewijze nieuwe gedrag (door dat systematisch te
belonen) en leer ze neurotische gedrag af.
In het onderwijs ontwikkelde men geprogrammeerde instructie: leren op
basis van operante conditionering: geef informatie, stel controlevraag,
geef beloning.
(Gedrag dat wordt beloond heeft de neiging herhaald te worden)
,Het behavioristische perspectief: bestuur alleen waarneembaar gedrag.
Gedrag is een gevolg van interactie (als A gebeurd dan gebeurt ook B) dit
kan door klassieke of operante conditionering.
Hoofdstuk 16 klassiek conditioneren
Klassiek conditioneren: we leren om dingen met elkaar in verband te
brengen en met elkaar te associëren.
Gedrag is S(timulus) R(espons)
Er wordt een automatische reactie gekoppeld.
Ongeconditioneerd: reflexmatig, automatisch.
OCS OCR
OCS + NS OCR
CS CR
Behaviorisme Pavlov en Watson: gedragspsychologie die zich richt op
onderzoek en theorievorming op waarneembaar gedrag.
Black box: niet objectief en dus niet waarneembaar.
Psychodynamische traditie: richten aandacht op de onbewuste processen
van mensen.
Pavlov experiment:
Watsons onderzoek: little albert met de muizen.
Generalisatie: er wordt geen onderscheidt gemaakt tussen verschillende
stimuli en dat de aangeleerde respons zich heeft uitgebreid naar dingen
die daarop lijken.
Discriminatie: een stimulus voldoet aan bepaalde kenmerken om de
geconditioneerde respons uit te lokken.
Extinctie (uitdoving): aangeleerde respons af te leren doordat je doorkrijgt
dat het niet altijd zo is. (Angst voor fietsen over rotonde neemt af als je
het vaak doet en er niks gebeurt).
Spontaan herstel: respons verdwijnt niet voorgoed en kan zo weer op
treden.
Hoofdstuk 17 operant conditioneren Skinner
Gedrag neemt toe op neemt af, afhankelijke van gevolgen
Principes van beloning/bekrachtiging of straf (prettige of onprettige
gevolgen)
Operant conditioneren: gedrag dat een positief gevolg heeft, heeft een
grote kans om herhaalt te worden. Omgekeerd werkt het ook om iets af te
leren.
Skinner-box: conditioneren van proefdieren
, Bekrachtiging: alles wat gedrag in een gewenste richting veranderd.
Toedienen:
Positieve straf (tik (word extra gedaan))
Positieve bekrachtiging (sticker)
Wegnemen:
Negatieve straf (Iemand wegsturen naar de gang)
Negatieve bekrachtiging (presentatie afzeggen omdat
iemand het zo spannend vindt)
Tokens: iemand die iets goed doet krijgt een kruisje
(sparen)
Premack-principe: kies een beloning wat degene die je wilt beïnvloeden
graag doet.
Shaping: stapje per stapje het probleem aanpakken.
Interval: beloning en versterking moet verband houden en dus niet veel
tijd ertussen laten.
Intermitterende bekrachtiging: steeds bekrachtigen helpt op korte duur,
maar voor langdurige effectiviteit is onregelmatige beloning nodig om te
zorgen dat het niet voorspelbaar wordt wanneer iemand beloond wordt.
Belonen zorgt ervoor dat het gedrag gewenst blijft.
Hoofdstuk 18 sociaal leren
Ook wel model-leren: van iemand dingen afkijken (observatie en imitatie)
Bandura’s bodo doll- experiment: agressief doen tegen en pop en
observeren of de kinderen dat dan ook deden.
2 factoren die sociaal leren versterken:
De mate waarin de persoon wiens gedrag je observeert een rolmodel
voor je is.
Kijken of het geobserveerde gedrag lonend is voor het rolmodel.
Exposure = blootstellen aan
In vivo
In vitro
Hoofdstuk 19 cognitieve dissonantie
Cognitieve dissonantie: vervelend gevoel als gevolg van tegenstrijdigheid
Om dit gevoel tegen te gaan, zal iemand het proberen
tegen te gaan/weg te werken. Als iemands mening en
gedrag weer op 1 lijn zitten is, neemt de spanning af =
cognitieve dissonantiereductie
H1
Het systeemperspectief
Het gedrag van mensen beschouwen door middel van het systeem (een
met elkaar verbonden groep mensen) waarin iemand zich bevindt.
Sociale verbanden (sociale systemen): het gezin, familie, bedrijf, buurt, in
het verkeer, op een feestje ect.
Het gedrag is bepalend door posities en sociale omgeving.
Lineair: A veroorzaak B
Circulair: A veroorzaakt B maar dat doet A doordat B een bepaalde invloed
heeft. (Het is onduidelijk waar het gedrag eigenlijk begint). Dit gebeurt in
het systeemperspectief.
Familieopstelling: de persoon met een probleem vult de ruimte met familie
leden die om hem heen worden geplaatst op basis van de relatie (dichtbij
en veraf van de persoon). In die opstelling komen gevoelens en gedachten
op die onthullend kunnen zijn in verband met het probleem.
Behavioristisch perspectief
Het behaviorisme is in Amerika ontstaan als reactie op de psychoanalyse.
Dit omdat je veel begrippen en beweringen maar moest geloven omdat ze
niet experimenteel vastgesteld konden worden. Volgens John Watson
moest psychologie slechts alleen over waarneembaar gedrag gaan. Wat er
in iemand achterhoofd gebeurde zat in een zwarte doos.
Alle gedrag was het gevolg van leerprocessen: gedrag begrijpen was het
begrijpen van leerprocessen die dat gedrag hadden gevormd.
John beweerde dat je zelf gedrag kon maken door behulp van klassieke
conditionering
(Gelijktijdig). De techniek om dat te bereiken beruste op stimulus-
responsverbindingen (niet reageren op huilen, geen liefde geven en niet
belonen).
Deze methode werkte tegendraads.
Skinner maakte gebruik van operante conditionering. Hierbij is er sprake
van het bekrachtigen (belonen) van gewenst gedrag. (Bekrachtiging)
Volgens Skinner zijn er 2 factoren die een rol spelen
1. De toestand van het mens/factor/dier met alle aangeboren en door
ervaring verworven eigenschappen.
2. De situatie/omgeving waarin het zich op een bepaald moment
bevindt.
Door het behaviorisme ontstond gedragstherapie. Met als uitgangspunt:
leer mensen stapsgewijze nieuwe gedrag (door dat systematisch te
belonen) en leer ze neurotische gedrag af.
In het onderwijs ontwikkelde men geprogrammeerde instructie: leren op
basis van operante conditionering: geef informatie, stel controlevraag,
geef beloning.
(Gedrag dat wordt beloond heeft de neiging herhaald te worden)
,Het behavioristische perspectief: bestuur alleen waarneembaar gedrag.
Gedrag is een gevolg van interactie (als A gebeurd dan gebeurt ook B) dit
kan door klassieke of operante conditionering.
Hoofdstuk 16 klassiek conditioneren
Klassiek conditioneren: we leren om dingen met elkaar in verband te
brengen en met elkaar te associëren.
Gedrag is S(timulus) R(espons)
Er wordt een automatische reactie gekoppeld.
Ongeconditioneerd: reflexmatig, automatisch.
OCS OCR
OCS + NS OCR
CS CR
Behaviorisme Pavlov en Watson: gedragspsychologie die zich richt op
onderzoek en theorievorming op waarneembaar gedrag.
Black box: niet objectief en dus niet waarneembaar.
Psychodynamische traditie: richten aandacht op de onbewuste processen
van mensen.
Pavlov experiment:
Watsons onderzoek: little albert met de muizen.
Generalisatie: er wordt geen onderscheidt gemaakt tussen verschillende
stimuli en dat de aangeleerde respons zich heeft uitgebreid naar dingen
die daarop lijken.
Discriminatie: een stimulus voldoet aan bepaalde kenmerken om de
geconditioneerde respons uit te lokken.
Extinctie (uitdoving): aangeleerde respons af te leren doordat je doorkrijgt
dat het niet altijd zo is. (Angst voor fietsen over rotonde neemt af als je
het vaak doet en er niks gebeurt).
Spontaan herstel: respons verdwijnt niet voorgoed en kan zo weer op
treden.
Hoofdstuk 17 operant conditioneren Skinner
Gedrag neemt toe op neemt af, afhankelijke van gevolgen
Principes van beloning/bekrachtiging of straf (prettige of onprettige
gevolgen)
Operant conditioneren: gedrag dat een positief gevolg heeft, heeft een
grote kans om herhaalt te worden. Omgekeerd werkt het ook om iets af te
leren.
Skinner-box: conditioneren van proefdieren
, Bekrachtiging: alles wat gedrag in een gewenste richting veranderd.
Toedienen:
Positieve straf (tik (word extra gedaan))
Positieve bekrachtiging (sticker)
Wegnemen:
Negatieve straf (Iemand wegsturen naar de gang)
Negatieve bekrachtiging (presentatie afzeggen omdat
iemand het zo spannend vindt)
Tokens: iemand die iets goed doet krijgt een kruisje
(sparen)
Premack-principe: kies een beloning wat degene die je wilt beïnvloeden
graag doet.
Shaping: stapje per stapje het probleem aanpakken.
Interval: beloning en versterking moet verband houden en dus niet veel
tijd ertussen laten.
Intermitterende bekrachtiging: steeds bekrachtigen helpt op korte duur,
maar voor langdurige effectiviteit is onregelmatige beloning nodig om te
zorgen dat het niet voorspelbaar wordt wanneer iemand beloond wordt.
Belonen zorgt ervoor dat het gedrag gewenst blijft.
Hoofdstuk 18 sociaal leren
Ook wel model-leren: van iemand dingen afkijken (observatie en imitatie)
Bandura’s bodo doll- experiment: agressief doen tegen en pop en
observeren of de kinderen dat dan ook deden.
2 factoren die sociaal leren versterken:
De mate waarin de persoon wiens gedrag je observeert een rolmodel
voor je is.
Kijken of het geobserveerde gedrag lonend is voor het rolmodel.
Exposure = blootstellen aan
In vivo
In vitro
Hoofdstuk 19 cognitieve dissonantie
Cognitieve dissonantie: vervelend gevoel als gevolg van tegenstrijdigheid
Om dit gevoel tegen te gaan, zal iemand het proberen
tegen te gaan/weg te werken. Als iemands mening en
gedrag weer op 1 lijn zitten is, neemt de spanning af =
cognitieve dissonantiereductie
