VILEPITHEELWEEFSEL
Vanaf dat verschillende cellen gaan samenwerken krijg je differentiatie -> weefsels met 1 specifiekere functie, 4 types
INLEIDING
- Vier basisweefsels
• Epitheel : zorgen voor afleiding structuren naar een holte of ruimte of…
• Bindweefsel : zorgen voor een verbinding, de “opvulling” ervan ; bloed, kraakbeen, bot etc.
• Spierweefsel : contractie spieren
• Zenuwweefsel : gespecialiseerd op opwekken ve impuls en het geleiden ervan
Definitie epitheelweefsel : dicht aaneengesloten cellaag, scheiding tussen lumen / buitenwereld en onderliggend
weefsel ( de epidermis huid : epitheel).
Avasculair weefsel samengesteld uit cellen die uitwendige lichaamsoppervlakken bedekken, interne afgesloten lichaamsholtes aflijnen &
binnenbekleding buisvormige organen (bloedvaten) vormen
Niet kennen: belangrijk om te weten gewoon eig. om de rest te begrijpen :
Je hebt bevruchting: zaadcel + eicel -> zygoten, die mitotische delingen ondergaat, tot een merula. In het centrum gaan de cellen uiteen
wijken -> celletjes enkel perifeer met centraal een holte( blastocyst). Celletjes in kiemschijf ( bovenaan) zullen differentiaties
ondergaan, aan buitenkant zijn de cellen mooi aaneengesloten en aan binnenkant zullen de cellen dit ook doen. De buitenste laag =
ectoderm, de binnekant = endoderm -> de cellen ertussen, onregelmatig = mesoderm = driebladig kiemschijf. Er komen
uitstulpingen waardoor de kiemschijf uiteindelijk los komt -> buisvormig embryo. 1 kant is craniale uiteinde ( hoofd) en het caudale (
staart etc.). als je een dwarse doorsnede maakt t.h.v. achterhand embryotjes eigenlijk. Er ontstaan ook holtes in mesodermaal weefsel,
3 lichaamsholtes : buikholte, pericardiaal holte, borstholte- > bewegingsvrijheid voor de inwendige organen.
- Embryologische oorsprong
• drie primaire kiemlagen (ectoderm, mesoderm,
endoderm)
• epitheel
▪ ectoderm → epidermis
▪ mesoderm → mesotheel (peritoneum, pleura, pericard)
→ endotheel
▪ endoderm → gastro-intestinaal stelsel
- Vlies (membraan): epitheel met onderliggend bindweefsel
• slijmvlies (muceuze membranen) : het epitheel dat een inwendig orgaan of de holte ervan gaat aflijnen( het
kleine blauwe gaatje). Vaak klieren aanwezig aan binnenkant.
▪ epitheel organen
▪ afscheiding mucus
• sereus vlies (sereuze membranen) : een aflijning ( vandaar membraan), het vlies is altijd een epitheel met het
onderliggend bindweefsel. Sereus vlies : vinden we alleen maar terug als aflijning vd lichaamsholte, sereus = waterig.
Vanuit de bloedvaatjes die aanwezig zijn komt er altijd wat vocht -> in de holtes terecht. De buikholte is eigenlijk
virtueel, de 2 randen kleven eigenlijk tegen elkaar.
▪ epitheel gesloten lichaamsholten
▪ afscheiding waterig vocht
1
, EIGENSCHAPPEN
Altijd aaneengesloten cellen met weinig intracellulaire ruimte. Zorgt ALTIJD voor een aflijning, er onder bindweefsel en langs andere kant
heb je de buitenwereld of een lichaamsholte of het lumen vh inwendig orgaan. Epitheelcellen zijn ook altijd gepolariseerd. Basale kant,
onderkant ( bindweefsel) en apicale kant: bovenkant ( B, Lm,L) en de zijkanten of laterale kanten. De apicale kant is soms ook gelijk aan
de luminale kant; wanneer de bovenkant effectief contact maakt met de BW ( dan is het effectief de
luminale). Als die apicale kant geen contact maakt met buitenwereld, dan is het niet de luminale kant.
Soms zijn er verschillende lagen van epitheelcellen, dus niet alle lagen zullen contact maken met de
buitenwereld, enkel de bovenste.
- Ordening
o Ligt dicht aaneengesloten
o weinig intercellulair materiaal
o meestal gelijk van structuur
- Polariteit
o Morfologische en functionele polariteit
o basaal cytoplasma: nucleus, ruw endoplasmatisch reticulum, mitochondrieën
o apicaal cytoplasma: Golgi-complex, secretiegranules, glad endoplasmatisch reticulum, mitochondriën
- Oppervlakte-eigenschappen
APICALE VRIJE OPPERVLAK = LUMINALE OPPERVLAK ( DUS DAT ECHT CONTACT MAAKT MET …)
▪ Modificaties
• microvilli
• ciliën of trilharen
• stereociliën
• crusta
- microvilli (0.1 µm, 1-6 µm)
vinden we terug aan het luminale, apicale vrij opp. De functie is altijd opp. vergroting. Wanneer de cel veel interacties moet aangaan
met de omgeving-> uitstulpingen om vrij opp. te vergroten. De lengte vd microvili is max. 1 micrometer terwijl diameter O,1 micrometer
is. De cellen gaan bepaalde stoffen afgeven en opnemen v lumen -> komt vb. voor bij dunne darm. streepjeszoom: iets minder
regelmatig. T.h.v. de nier hebben ze een heel regelmatig patroon, allemaal even lang = borstelzoom, De nierfilter gaat het bloed gaan
filtreren. (EXAMEN 5 1E EN 2DE BACHELOR) : inwendig skelet bestaat uit actine filamenten( ook terminale web), vanuit het dichte netwerk
groeien actine filamenten = inwendig skelet van microvili( 80 tal per uitstulping, microvili). In de top vindt je altijd viline terug. Tussen de
actine filamenten krijg je altijd fimbrine en fascine -> niet gepolariseerde bundel. Myosine I en II komen voor. II vnl. in spiercellen maar
II ook t.h.v. terminale web : het apicale gedeelte cel w toegeknepen, versmalt. Microvili gaan nooit actief bewegen, wel passief door
contractie terminale web. Myosine I zorgt ervoor dat celmembraan verbonden w aan het koord v actine filamenten. Je kan het geheel M
zien.
o bundel van actinefilamenten
o actine-bindende eiwitten
▪ villine
▪ fimbrine
▪ fascine
o membraan-bindende eiwitten
▪ myosine-I
o terminaal web
▪ actine
2
Vanaf dat verschillende cellen gaan samenwerken krijg je differentiatie -> weefsels met 1 specifiekere functie, 4 types
INLEIDING
- Vier basisweefsels
• Epitheel : zorgen voor afleiding structuren naar een holte of ruimte of…
• Bindweefsel : zorgen voor een verbinding, de “opvulling” ervan ; bloed, kraakbeen, bot etc.
• Spierweefsel : contractie spieren
• Zenuwweefsel : gespecialiseerd op opwekken ve impuls en het geleiden ervan
Definitie epitheelweefsel : dicht aaneengesloten cellaag, scheiding tussen lumen / buitenwereld en onderliggend
weefsel ( de epidermis huid : epitheel).
Avasculair weefsel samengesteld uit cellen die uitwendige lichaamsoppervlakken bedekken, interne afgesloten lichaamsholtes aflijnen &
binnenbekleding buisvormige organen (bloedvaten) vormen
Niet kennen: belangrijk om te weten gewoon eig. om de rest te begrijpen :
Je hebt bevruchting: zaadcel + eicel -> zygoten, die mitotische delingen ondergaat, tot een merula. In het centrum gaan de cellen uiteen
wijken -> celletjes enkel perifeer met centraal een holte( blastocyst). Celletjes in kiemschijf ( bovenaan) zullen differentiaties
ondergaan, aan buitenkant zijn de cellen mooi aaneengesloten en aan binnenkant zullen de cellen dit ook doen. De buitenste laag =
ectoderm, de binnekant = endoderm -> de cellen ertussen, onregelmatig = mesoderm = driebladig kiemschijf. Er komen
uitstulpingen waardoor de kiemschijf uiteindelijk los komt -> buisvormig embryo. 1 kant is craniale uiteinde ( hoofd) en het caudale (
staart etc.). als je een dwarse doorsnede maakt t.h.v. achterhand embryotjes eigenlijk. Er ontstaan ook holtes in mesodermaal weefsel,
3 lichaamsholtes : buikholte, pericardiaal holte, borstholte- > bewegingsvrijheid voor de inwendige organen.
- Embryologische oorsprong
• drie primaire kiemlagen (ectoderm, mesoderm,
endoderm)
• epitheel
▪ ectoderm → epidermis
▪ mesoderm → mesotheel (peritoneum, pleura, pericard)
→ endotheel
▪ endoderm → gastro-intestinaal stelsel
- Vlies (membraan): epitheel met onderliggend bindweefsel
• slijmvlies (muceuze membranen) : het epitheel dat een inwendig orgaan of de holte ervan gaat aflijnen( het
kleine blauwe gaatje). Vaak klieren aanwezig aan binnenkant.
▪ epitheel organen
▪ afscheiding mucus
• sereus vlies (sereuze membranen) : een aflijning ( vandaar membraan), het vlies is altijd een epitheel met het
onderliggend bindweefsel. Sereus vlies : vinden we alleen maar terug als aflijning vd lichaamsholte, sereus = waterig.
Vanuit de bloedvaatjes die aanwezig zijn komt er altijd wat vocht -> in de holtes terecht. De buikholte is eigenlijk
virtueel, de 2 randen kleven eigenlijk tegen elkaar.
▪ epitheel gesloten lichaamsholten
▪ afscheiding waterig vocht
1
, EIGENSCHAPPEN
Altijd aaneengesloten cellen met weinig intracellulaire ruimte. Zorgt ALTIJD voor een aflijning, er onder bindweefsel en langs andere kant
heb je de buitenwereld of een lichaamsholte of het lumen vh inwendig orgaan. Epitheelcellen zijn ook altijd gepolariseerd. Basale kant,
onderkant ( bindweefsel) en apicale kant: bovenkant ( B, Lm,L) en de zijkanten of laterale kanten. De apicale kant is soms ook gelijk aan
de luminale kant; wanneer de bovenkant effectief contact maakt met de BW ( dan is het effectief de
luminale). Als die apicale kant geen contact maakt met buitenwereld, dan is het niet de luminale kant.
Soms zijn er verschillende lagen van epitheelcellen, dus niet alle lagen zullen contact maken met de
buitenwereld, enkel de bovenste.
- Ordening
o Ligt dicht aaneengesloten
o weinig intercellulair materiaal
o meestal gelijk van structuur
- Polariteit
o Morfologische en functionele polariteit
o basaal cytoplasma: nucleus, ruw endoplasmatisch reticulum, mitochondrieën
o apicaal cytoplasma: Golgi-complex, secretiegranules, glad endoplasmatisch reticulum, mitochondriën
- Oppervlakte-eigenschappen
APICALE VRIJE OPPERVLAK = LUMINALE OPPERVLAK ( DUS DAT ECHT CONTACT MAAKT MET …)
▪ Modificaties
• microvilli
• ciliën of trilharen
• stereociliën
• crusta
- microvilli (0.1 µm, 1-6 µm)
vinden we terug aan het luminale, apicale vrij opp. De functie is altijd opp. vergroting. Wanneer de cel veel interacties moet aangaan
met de omgeving-> uitstulpingen om vrij opp. te vergroten. De lengte vd microvili is max. 1 micrometer terwijl diameter O,1 micrometer
is. De cellen gaan bepaalde stoffen afgeven en opnemen v lumen -> komt vb. voor bij dunne darm. streepjeszoom: iets minder
regelmatig. T.h.v. de nier hebben ze een heel regelmatig patroon, allemaal even lang = borstelzoom, De nierfilter gaat het bloed gaan
filtreren. (EXAMEN 5 1E EN 2DE BACHELOR) : inwendig skelet bestaat uit actine filamenten( ook terminale web), vanuit het dichte netwerk
groeien actine filamenten = inwendig skelet van microvili( 80 tal per uitstulping, microvili). In de top vindt je altijd viline terug. Tussen de
actine filamenten krijg je altijd fimbrine en fascine -> niet gepolariseerde bundel. Myosine I en II komen voor. II vnl. in spiercellen maar
II ook t.h.v. terminale web : het apicale gedeelte cel w toegeknepen, versmalt. Microvili gaan nooit actief bewegen, wel passief door
contractie terminale web. Myosine I zorgt ervoor dat celmembraan verbonden w aan het koord v actine filamenten. Je kan het geheel M
zien.
o bundel van actinefilamenten
o actine-bindende eiwitten
▪ villine
▪ fimbrine
▪ fascine
o membraan-bindende eiwitten
▪ myosine-I
o terminaal web
▪ actine
2
