Handelsrecht
Week 1A
Hoorcollege
Woningcorporatie heeft tot doel woningen tot beschikking te stellen voor
mensen met lage inkomens. Dat is geen coöperatie in de zin van boek 2
BW.
Art. 2:53A BW is een schakelbepaling, zegt dat de titel voor de vereniging
(titel 2) van overeenkomstige toepassing is op de coöperatie m.u.v. een
tweetal bepalingen (komt zo meteen voorbij).
Personenvennootschappen (naatschap, VOF, CV) en eenmanszaken
(klusbussen die je rond ziet rijden, het zijn zelfstandigen zonder personeel)
zijn geen privaatrechtelijke rechtspersonen. Het is vooral een
samenwerkingsovereenkomst.
Regelingen rechtspersonen
Boek 2 BW voor de privaatrechtelijke rechtspersonen (let op: WBTR
2020 is deels in werking getreden, dat is een wet die is bedoeld voor
bestuur en toezicht op de vereniging en de stichting)
Handelsregisterwet 2007 & het daarbij behorende
Handelsregisterbesluit 2008
Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
o Die houdt kort gezegd in dat wanneer een onderneming in de
zin van de WOR ten minste 50 werknemers in dienst heeft, de
ondernemer verplicht is een ondernemingsraad in te stellen,
die heeft bepaalde advies- en instemmingsrechten.
De laatste 2 gelden ook voor personenvennootschappen.
Voor de privaatrechtelijke rechtspersonen zijn de statuten van belang. Bij
oprichting moeten ze statuten laten maken. Dat zijn de door de
rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne organisatie
van de rechtspersoon. Statuten mogen niet in strijd zijn met de wet. Ze
moeten bij oprichting worden gemaakt, maar kan gaandeweg worden
gewijzigd bij de notaris.
Personenvennootschappen hebben geen statuten. De afspraken worden
neergelegd in de vennootschapsovereenkomst.
Rechtspersoonlijkheid
Rechtspersoonlijkheid is een afspraak, wereldwijd, alle landen kennen
rechtspersonen. Het stelt ons in staat om een activiteit te ontplooien. Vb:
hoeveel geld zal er gemoeid zijn geweest met de ontwikkeling van de
smartphone voordat de eerste smartphone op de markt kwam.
Art. 2:5 BW
, Zelfstandig drager van eigen rechten en plichten. Rechtspersonen
kunnen zelf eigenaar zijn van een pand van bedrijfsinventaris. Rp
kunnen zelf overeenkomst sluiten en moeten ze ook nakomen. Rp
kunnen onrechtmatige daad plegen en moeten de schade zelf
vergoeden. Rp kunnen strafbare feiten plegen. Rp kunnen geen
gevangenisstraf krijgen, maar in plaats daarvan wordt een
torenhoge boete opgelegd.
Rechtspersonen kunnen zelf niet handelen. Daarom hebben ze een
bestuur. Het bestuur verricht activiteiten namens de rechtspersoon.
Belangrijk is dat een rp een ‘’eigen vermogen’’ heeft; afgescheiden
van privé-vermogens bestuurders en andere betrokkenen.
Stel dat de rp een onrechtmatige daad pleegt. Alleen het vermogen van
die rp kan dan worden aangesproken tot het betalen van
schadevergoeding.
Het uitgangspunt is dat alleen de rechtspersoon zelf aansprakelijk is t.a.v.
schulden, maar in Boek 2 worden er al wel uitzonderingen gemaakt. Een
van die is dat leden van een coöperatie onder omstandigheden t.a.v.
tekort persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn. Bestuurders van informele
vereniging zijn hoofdelijk aansprakelijk. De eenpersoons BV vs de
eenmanszaak: eenmanszaak maakt volledig onderdeel uit van je
privévermogen, gaat het om een eenpersoons BV kan de schuldeiser
alleen terecht bij vermogen van de eenpersoons BV. Het oprichten van
een BV kost niks, je moet een aandeel nemen, dit kan een eurocent zijn.
I.b. geen persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden voor de rp:
Bestuurders
Aandeelhouders (zie 2:64/175)
Leden vereniging
Toezichthouders (commissarissen)
Bijzonder:
Leden coöperatie (W.A. (wettelijke aansprakelijkheid, de leden zijn
onder omstandigheden aansprakelijkheid, bijv. wanneer de
coöperatie wordt ontbonden en er na vereffening tekort is dan zijn
de leden hoofdelijk aansprakelijk ter zake van het tekort, je kunt het
ook uitsluiten dan zijn de leden niet aansprakelijk) en B.A. (beperkte
aansprakelijkheid); zie 2:55 lid 1 jo. 2:56)
Bestuurders informele vereniging (2:30)
Eenpersoons-BV versus eenmanszaak (Eenpersoons-BV is een BV
met maar een aandeelhouder, zal naar alle waarschijnlijkheid ook
bestuurder zijn. Als je bestuurder aandeelhouder van eenpersoons-
BV bent, ben je niet voor je privévermogen aansprakelijk; als je
eigenaar bent van eenmanszaak dan kan zo’n schuldeiser wel je
hele privévermogen uitwinnen).
Het doel van rechtspersonen
Doel NV/BV
, o Winst behalen; die winst wordt uitgekeerd aan de
aandeelhouders; dividend
Doel coöperatie
o Winst behalen; die winst wordt uitgekeerd aan de leden; het
doel van de coöperatie zie art. 2:53 lid 1: voorzien in stoffelijke
behoeften van de leden (stoffelijke behoeften moet je ruim
nemen, kan geldelijk voordeel zijn of besparen van kosten).
Doel stichtingen/verenigingen
o Goede doelen of maatschappelijke activiteiten nastreven.
Denk aan JFV/sportverenigingen. Er geldt een
winstuitkeringsverbod (art. 2:26 lid 3).
Uitkering behaalde winsten?
‘’Eigen vermogen’’
Hoe komt de rp aan geld (‘’eigen vermogen’’) voor bekostiging
activiteiten?
Kapitaalvennootschappen (BV’s en NV’s)
o Uitgeven van aandelen is de belangrijkste manier (nominale
waarde ervan)
o Door geld te lenen van banken, dan heb je een mix van eigen
vermogen en vreemd vermogen
Verenigingen
o Contributies
Coöperaties
o Geld moet bijeen worden gebracht door de leden.
Stichtingen
o Kennen een leden verbod, dus er is niet zoiets als een
aandeelhouder of een lid. Maar bijv. een museum door
entreegeld te heffen of spulletjes te verkopen. Bijv. scholen of
ziekenhuizen door geld dat ze van de overheid krijgen.
NV en BV
De NV is geregeld in Titel 4 Boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 Boek 2 BW
Let erop: Titel 1 Boek 2 BW ‘Algemene bepalingen’ ook van toepassing zijn
op de NV en BV, want ze gelden voor alle rp.
Belangrijk is art. 2:25 BW.
Oprichting NV/BV
Door een of meer personen (2:64 NV/175 lid 2 BV)
Akte van oprichting bij notaris; bevat o.a. de statuten (2:65 en 66
NV/176 en 177 BV)
Vanaf 1 januari 2024: digitale oprichting BV (2:175a) (komt nog
steeds notaris aan te pas)
Bij notariële akte (2:4 juncto 2:64/175 lid 2)
, o Notariële akte is ontstaansvoorwaarde. Het is dus een
keiharde voorwaarde om te zeggen dat de NV/BV ontstaat (art.
2:4 BW).
o Ontstaansvoorwaarden versus oprichtingsvoorwaarden > zie
De Kern, H2.
o Ontstaansvoorwaarde gaat dan om de notariële akte en
oprichtingsvoorwaarden zijn andersoortige voorwaarden. Als
zo’n oprichtingsvoorwaarde ontbreekt, is de rp wel ontstaan
maar loopt zij het risico te worden ontbonden.
Verplichting tot inschrijving in Handelsregister en UBO-registratie
(UBO = Ultimate Beneficial Owner)
o Is geen ontstaansvoorwaarde, dus ook al heeft u de NV of BV
niet ingeschreven in het Handelsrechter, dan ontstaat zij wel.
(UBO-register wordt bijgehouden door de KvK).
Hoe komt de NV (BV) aan geld?
Art. 2:64 (175) lid 1 BW:
o In aandelen verdeeld kapitaal (BV: 1 of meer aandelen)
o Ook wel: ‘kapitaalvennootschap’
o Kapitaal bijeengebracht door derden (= aandeelhouders)
o 1 of meer aandeelhouders
Art. 2:80a/80b (191a/191b) BW:
o Storting op aandelen in geld of natura
Bij personenvennootschappen kun je arbeid inbrengen. Maar bij de NV/BV
kan dat niet.
De nominale waarde van aandelen = de beginwaarde van de aandelen
volgens de statuten.
NV
Dit zijn een aantal kapitaal begrippen, nodig voor het maken van een
balans.
Art. 2:67 BW:
o ‘Bedrag van de aandelen’ = nominale waarde = beginwaarde
die in de statuten aan aandelen is toegekend. Voor NV art. 67.
o Minimumkapitaal vereiste (bij oprichting) = €45.000 (lid 2)
o Bij oprichting meteen aan NV betalen = storting op aandelen
o Voorgeschreven door tweede EEG-richtlijn
o Kapitaalbescherming = schuldeisersbescherming (omdat
die 45000 bij oprichting meteen wordt voldaan aan de NV, is
er altijd een garantievermogen aan schuldeisers, dan is de NV
altijd in staat de koopprijs te betalen van goederen die zij
koopt van een derde partij).
o Nominale waarde aandelen dient als garantievermogen ter
voldoening vorderingen schuldeisers van de NV
o Ratio: waarborging belangen schuldeisers > illusie? Is het
een illusie dat het waarborg vermogen er daadwerkelijk is? Ja,
Week 1A
Hoorcollege
Woningcorporatie heeft tot doel woningen tot beschikking te stellen voor
mensen met lage inkomens. Dat is geen coöperatie in de zin van boek 2
BW.
Art. 2:53A BW is een schakelbepaling, zegt dat de titel voor de vereniging
(titel 2) van overeenkomstige toepassing is op de coöperatie m.u.v. een
tweetal bepalingen (komt zo meteen voorbij).
Personenvennootschappen (naatschap, VOF, CV) en eenmanszaken
(klusbussen die je rond ziet rijden, het zijn zelfstandigen zonder personeel)
zijn geen privaatrechtelijke rechtspersonen. Het is vooral een
samenwerkingsovereenkomst.
Regelingen rechtspersonen
Boek 2 BW voor de privaatrechtelijke rechtspersonen (let op: WBTR
2020 is deels in werking getreden, dat is een wet die is bedoeld voor
bestuur en toezicht op de vereniging en de stichting)
Handelsregisterwet 2007 & het daarbij behorende
Handelsregisterbesluit 2008
Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
o Die houdt kort gezegd in dat wanneer een onderneming in de
zin van de WOR ten minste 50 werknemers in dienst heeft, de
ondernemer verplicht is een ondernemingsraad in te stellen,
die heeft bepaalde advies- en instemmingsrechten.
De laatste 2 gelden ook voor personenvennootschappen.
Voor de privaatrechtelijke rechtspersonen zijn de statuten van belang. Bij
oprichting moeten ze statuten laten maken. Dat zijn de door de
rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne organisatie
van de rechtspersoon. Statuten mogen niet in strijd zijn met de wet. Ze
moeten bij oprichting worden gemaakt, maar kan gaandeweg worden
gewijzigd bij de notaris.
Personenvennootschappen hebben geen statuten. De afspraken worden
neergelegd in de vennootschapsovereenkomst.
Rechtspersoonlijkheid
Rechtspersoonlijkheid is een afspraak, wereldwijd, alle landen kennen
rechtspersonen. Het stelt ons in staat om een activiteit te ontplooien. Vb:
hoeveel geld zal er gemoeid zijn geweest met de ontwikkeling van de
smartphone voordat de eerste smartphone op de markt kwam.
Art. 2:5 BW
, Zelfstandig drager van eigen rechten en plichten. Rechtspersonen
kunnen zelf eigenaar zijn van een pand van bedrijfsinventaris. Rp
kunnen zelf overeenkomst sluiten en moeten ze ook nakomen. Rp
kunnen onrechtmatige daad plegen en moeten de schade zelf
vergoeden. Rp kunnen strafbare feiten plegen. Rp kunnen geen
gevangenisstraf krijgen, maar in plaats daarvan wordt een
torenhoge boete opgelegd.
Rechtspersonen kunnen zelf niet handelen. Daarom hebben ze een
bestuur. Het bestuur verricht activiteiten namens de rechtspersoon.
Belangrijk is dat een rp een ‘’eigen vermogen’’ heeft; afgescheiden
van privé-vermogens bestuurders en andere betrokkenen.
Stel dat de rp een onrechtmatige daad pleegt. Alleen het vermogen van
die rp kan dan worden aangesproken tot het betalen van
schadevergoeding.
Het uitgangspunt is dat alleen de rechtspersoon zelf aansprakelijk is t.a.v.
schulden, maar in Boek 2 worden er al wel uitzonderingen gemaakt. Een
van die is dat leden van een coöperatie onder omstandigheden t.a.v.
tekort persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn. Bestuurders van informele
vereniging zijn hoofdelijk aansprakelijk. De eenpersoons BV vs de
eenmanszaak: eenmanszaak maakt volledig onderdeel uit van je
privévermogen, gaat het om een eenpersoons BV kan de schuldeiser
alleen terecht bij vermogen van de eenpersoons BV. Het oprichten van
een BV kost niks, je moet een aandeel nemen, dit kan een eurocent zijn.
I.b. geen persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden voor de rp:
Bestuurders
Aandeelhouders (zie 2:64/175)
Leden vereniging
Toezichthouders (commissarissen)
Bijzonder:
Leden coöperatie (W.A. (wettelijke aansprakelijkheid, de leden zijn
onder omstandigheden aansprakelijkheid, bijv. wanneer de
coöperatie wordt ontbonden en er na vereffening tekort is dan zijn
de leden hoofdelijk aansprakelijk ter zake van het tekort, je kunt het
ook uitsluiten dan zijn de leden niet aansprakelijk) en B.A. (beperkte
aansprakelijkheid); zie 2:55 lid 1 jo. 2:56)
Bestuurders informele vereniging (2:30)
Eenpersoons-BV versus eenmanszaak (Eenpersoons-BV is een BV
met maar een aandeelhouder, zal naar alle waarschijnlijkheid ook
bestuurder zijn. Als je bestuurder aandeelhouder van eenpersoons-
BV bent, ben je niet voor je privévermogen aansprakelijk; als je
eigenaar bent van eenmanszaak dan kan zo’n schuldeiser wel je
hele privévermogen uitwinnen).
Het doel van rechtspersonen
Doel NV/BV
, o Winst behalen; die winst wordt uitgekeerd aan de
aandeelhouders; dividend
Doel coöperatie
o Winst behalen; die winst wordt uitgekeerd aan de leden; het
doel van de coöperatie zie art. 2:53 lid 1: voorzien in stoffelijke
behoeften van de leden (stoffelijke behoeften moet je ruim
nemen, kan geldelijk voordeel zijn of besparen van kosten).
Doel stichtingen/verenigingen
o Goede doelen of maatschappelijke activiteiten nastreven.
Denk aan JFV/sportverenigingen. Er geldt een
winstuitkeringsverbod (art. 2:26 lid 3).
Uitkering behaalde winsten?
‘’Eigen vermogen’’
Hoe komt de rp aan geld (‘’eigen vermogen’’) voor bekostiging
activiteiten?
Kapitaalvennootschappen (BV’s en NV’s)
o Uitgeven van aandelen is de belangrijkste manier (nominale
waarde ervan)
o Door geld te lenen van banken, dan heb je een mix van eigen
vermogen en vreemd vermogen
Verenigingen
o Contributies
Coöperaties
o Geld moet bijeen worden gebracht door de leden.
Stichtingen
o Kennen een leden verbod, dus er is niet zoiets als een
aandeelhouder of een lid. Maar bijv. een museum door
entreegeld te heffen of spulletjes te verkopen. Bijv. scholen of
ziekenhuizen door geld dat ze van de overheid krijgen.
NV en BV
De NV is geregeld in Titel 4 Boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 Boek 2 BW
Let erop: Titel 1 Boek 2 BW ‘Algemene bepalingen’ ook van toepassing zijn
op de NV en BV, want ze gelden voor alle rp.
Belangrijk is art. 2:25 BW.
Oprichting NV/BV
Door een of meer personen (2:64 NV/175 lid 2 BV)
Akte van oprichting bij notaris; bevat o.a. de statuten (2:65 en 66
NV/176 en 177 BV)
Vanaf 1 januari 2024: digitale oprichting BV (2:175a) (komt nog
steeds notaris aan te pas)
Bij notariële akte (2:4 juncto 2:64/175 lid 2)
, o Notariële akte is ontstaansvoorwaarde. Het is dus een
keiharde voorwaarde om te zeggen dat de NV/BV ontstaat (art.
2:4 BW).
o Ontstaansvoorwaarden versus oprichtingsvoorwaarden > zie
De Kern, H2.
o Ontstaansvoorwaarde gaat dan om de notariële akte en
oprichtingsvoorwaarden zijn andersoortige voorwaarden. Als
zo’n oprichtingsvoorwaarde ontbreekt, is de rp wel ontstaan
maar loopt zij het risico te worden ontbonden.
Verplichting tot inschrijving in Handelsregister en UBO-registratie
(UBO = Ultimate Beneficial Owner)
o Is geen ontstaansvoorwaarde, dus ook al heeft u de NV of BV
niet ingeschreven in het Handelsrechter, dan ontstaat zij wel.
(UBO-register wordt bijgehouden door de KvK).
Hoe komt de NV (BV) aan geld?
Art. 2:64 (175) lid 1 BW:
o In aandelen verdeeld kapitaal (BV: 1 of meer aandelen)
o Ook wel: ‘kapitaalvennootschap’
o Kapitaal bijeengebracht door derden (= aandeelhouders)
o 1 of meer aandeelhouders
Art. 2:80a/80b (191a/191b) BW:
o Storting op aandelen in geld of natura
Bij personenvennootschappen kun je arbeid inbrengen. Maar bij de NV/BV
kan dat niet.
De nominale waarde van aandelen = de beginwaarde van de aandelen
volgens de statuten.
NV
Dit zijn een aantal kapitaal begrippen, nodig voor het maken van een
balans.
Art. 2:67 BW:
o ‘Bedrag van de aandelen’ = nominale waarde = beginwaarde
die in de statuten aan aandelen is toegekend. Voor NV art. 67.
o Minimumkapitaal vereiste (bij oprichting) = €45.000 (lid 2)
o Bij oprichting meteen aan NV betalen = storting op aandelen
o Voorgeschreven door tweede EEG-richtlijn
o Kapitaalbescherming = schuldeisersbescherming (omdat
die 45000 bij oprichting meteen wordt voldaan aan de NV, is
er altijd een garantievermogen aan schuldeisers, dan is de NV
altijd in staat de koopprijs te betalen van goederen die zij
koopt van een derde partij).
o Nominale waarde aandelen dient als garantievermogen ter
voldoening vorderingen schuldeisers van de NV
o Ratio: waarborging belangen schuldeisers > illusie? Is het
een illusie dat het waarborg vermogen er daadwerkelijk is? Ja,
