NKO
EXAMEN CBL – SAMENVATTING
Aangeboren aandoeningen
,Functionele afwijkingen
- Primaire ciliare dyskinesie: bewegingstoornis vd cilia defect in ultrastructuur
- S/ chronische sinusitis, bronchitis, bronchiectasieën, mannelijke infertilieit met soms situs
inversus (Kartagenersyndroom)
- Mucoviscidose (CFTR gen): zorgt voor chronische rinosinusitis (+poluposis nasi)
Structurele afwijkingen
- Schisis
- Congenitale apertura piriformis stenose
- Choanaalatresie
- Unilateraal: unilaterale neusloop
- Bilateraal: CAVE oplette soms obligate neusademhaler: chirurgie postnataal
- Verworven nasoseptale perforatie
- Kan komen door neuspeuteren of intranasaal drugsgebruik
- S/ zorgt voor veel korstvorming waardoor men neusobstructie krijgt en epistaxis
Vreemd voorwerp in neus
Wie: kinderen, geestelijk gestoorden
S
- unilaterale rhinitis / rhinosinusitis
- afscheiding:
- purulent
- foetide
- soms bloedbijmenging (EX)
R/
1. secreet verwijderen
2. slijmvlies afslanken en verdoven
3. corpus alienum verwijderen met haakvormig instrument, nooit met pincet → risico
dieper in de neus
Epistaxis
(gezien ex vragen deze extra topic voorzien)
ETIOLOGIE
lokale oorzaak algemene oorzaak
- uitdroging, warmte (zomer!) - hypertensie
- trauma - Rendu-Osler-Weber = arterioveneuze
- rhinitis (vasodilatatie) malformatie
- maligne tumoren in - stollingsziekten, leukemie, hemofilie
neus/sinus/nasofarynx - uremie
- juveniel angiofibroom: recidiverende - bloedverdunners
epistaxis - hormonaal: premenstrueel,
, zwangerschap
- granulomateus: Wegener
volgens lft
kinderen volwassenen
Trauma Hypertensie
Infectie
waar: locus van Kiesselbach kan overal
Pathofysiologie
- anterieure bloedingen: locus van kieselbach rn deze zijn vaak zelflimiterend
- posterieure: heviger en minder eenvoudig te stelpen
Nota: bevloeiing komt zowel van ACI (a opthalmica a ethmoidalis anterior en posterior)) als externa
(80% door de a maxillaris a sfenoidalis) en a facialis die dan naar de a columnaris gaat)
R/
- Causaal
- Rechtop zitten, naar voor buigen, vooraan dichtknijpen (locus zit ant
- 15 min compressie
- Onvoldoende:
- rhinoscopia anterior om bloedingsplaats te lokaliseren
- 1/ neusgang uitsnuiten
- 2/ tijdelijk watje met decongestivum en anestheticum
- 3/ rhinoscopia anterior
- scleroseren/cauteriseren zo voldoende zicht op bloedingsplaats
- 1 kant tegelijk, anders iatrogene septumperforatie
- Onvoldoende/onmogelijk: tamponnade
- merocel staafje (nat = vullen als spons) (8-10 cm)
- (neusballon)
Ontstekingen in de hals
Porte d’entrée: tonsilen, adenoïd en mogelijke gebitsalementen
Lymfadenitis colli:
- Niet specifiek:
Primaire infectiehaard: hoofd- en halsgebied (onstekingen neus, mondholte, farynx)
Oorzaak/ Streptokokken, H influenzae en Staphylokokken
R/ AB, opzoek gaan naar primaire bron (tansextractie, tonsillectomie) + opgelet bij
abcedaties: incisie en drainage
- Specifiek
- Tuberculeuze lymfadenopathie
- Oorzaak: mycobacterium tuberculosis R: tuberculostatica
- Soms andere oorzaken: atypische mycobacterieën R: primaire infectie bij
kinderen, preauriculair, submandibulair. Kan zorgen voor abcedatie
, fistulisatie. Hierbij is de behandeling aangepaste AB en chirurgische
verwijdering
- Mononucleosis infectiosa
- Toxoplasmose
- Kattenkrabziekte
Nota: opletten een LK zwelling in de hals kan altijd een uiting zijn van maligniteit
Congenitale halsafwijkingen (thyroglossus cyste,
dermoidcyste, cystisch hygroma, zwelling van schildklier)
Tumoren:
- Beningne:
- Glomustumoren
- Zijn tumoren rondom bloedvaten en spelen een rol in regulatie
bloeddruk/zuurstofsaturatie. Ze zijn nl onzichtbaar maar kunnen langzaam
groeiende zijn
- ! helft van de patiënten is het deels erfelijk bepaald en ze dan vaak ook multipel
- Verschillende soorten:
- Glomus caroticum: op de carotisbifurcatie, zorgt voor zwelling in de
hals
- Glomus vagale: retrofaryngeaal, zorgt voor zwelling in de orofarynx
(moeilijkheid hierbij is dat het dichtbij de n vagus loopt, en daardoor
moeilijk te bereiken is met helkunde)
- Glomus jugulare: bulbus jugulare, middenoorr, zorgt voor ernstige
pulsatiele tinnitis (zit ook in het middenoor) ook moeilijk om te
behandelen want zeer mutilerende chirurgie
- Glomus tympanicum: pulsatiele tinnitius, zeer snel opvallen kunnen
we makkelijke verwijderen
- neurinomen en lipomen
- Maligne tumoren
- Metastasen van plaveiscelcarcinomen presenteren zich als solitaire of multiple
vergrote klieren (long of slokdarm) R/ chirurgisch of chemoradiotherapie (meest
voorkomend: farynx > mondholte > larynx)
- Meta zonder bekende primaire tumor grondig opzoek naar de primaire tumor en dan
N1 behandelen met RT en > N1: heelkunde + RT op hals en farynxstreek
- Ziekte van Hodgkin
- Ziekte van Non-Hodgkin
- Komt vooral voor bij jonge mensen en hierbij speelt chemotherapie een
belangrijke rol
Nota: RT kan ook zorgen voor de behandeling van glomustumoren
EXAMEN CBL – SAMENVATTING
Aangeboren aandoeningen
,Functionele afwijkingen
- Primaire ciliare dyskinesie: bewegingstoornis vd cilia defect in ultrastructuur
- S/ chronische sinusitis, bronchitis, bronchiectasieën, mannelijke infertilieit met soms situs
inversus (Kartagenersyndroom)
- Mucoviscidose (CFTR gen): zorgt voor chronische rinosinusitis (+poluposis nasi)
Structurele afwijkingen
- Schisis
- Congenitale apertura piriformis stenose
- Choanaalatresie
- Unilateraal: unilaterale neusloop
- Bilateraal: CAVE oplette soms obligate neusademhaler: chirurgie postnataal
- Verworven nasoseptale perforatie
- Kan komen door neuspeuteren of intranasaal drugsgebruik
- S/ zorgt voor veel korstvorming waardoor men neusobstructie krijgt en epistaxis
Vreemd voorwerp in neus
Wie: kinderen, geestelijk gestoorden
S
- unilaterale rhinitis / rhinosinusitis
- afscheiding:
- purulent
- foetide
- soms bloedbijmenging (EX)
R/
1. secreet verwijderen
2. slijmvlies afslanken en verdoven
3. corpus alienum verwijderen met haakvormig instrument, nooit met pincet → risico
dieper in de neus
Epistaxis
(gezien ex vragen deze extra topic voorzien)
ETIOLOGIE
lokale oorzaak algemene oorzaak
- uitdroging, warmte (zomer!) - hypertensie
- trauma - Rendu-Osler-Weber = arterioveneuze
- rhinitis (vasodilatatie) malformatie
- maligne tumoren in - stollingsziekten, leukemie, hemofilie
neus/sinus/nasofarynx - uremie
- juveniel angiofibroom: recidiverende - bloedverdunners
epistaxis - hormonaal: premenstrueel,
, zwangerschap
- granulomateus: Wegener
volgens lft
kinderen volwassenen
Trauma Hypertensie
Infectie
waar: locus van Kiesselbach kan overal
Pathofysiologie
- anterieure bloedingen: locus van kieselbach rn deze zijn vaak zelflimiterend
- posterieure: heviger en minder eenvoudig te stelpen
Nota: bevloeiing komt zowel van ACI (a opthalmica a ethmoidalis anterior en posterior)) als externa
(80% door de a maxillaris a sfenoidalis) en a facialis die dan naar de a columnaris gaat)
R/
- Causaal
- Rechtop zitten, naar voor buigen, vooraan dichtknijpen (locus zit ant
- 15 min compressie
- Onvoldoende:
- rhinoscopia anterior om bloedingsplaats te lokaliseren
- 1/ neusgang uitsnuiten
- 2/ tijdelijk watje met decongestivum en anestheticum
- 3/ rhinoscopia anterior
- scleroseren/cauteriseren zo voldoende zicht op bloedingsplaats
- 1 kant tegelijk, anders iatrogene septumperforatie
- Onvoldoende/onmogelijk: tamponnade
- merocel staafje (nat = vullen als spons) (8-10 cm)
- (neusballon)
Ontstekingen in de hals
Porte d’entrée: tonsilen, adenoïd en mogelijke gebitsalementen
Lymfadenitis colli:
- Niet specifiek:
Primaire infectiehaard: hoofd- en halsgebied (onstekingen neus, mondholte, farynx)
Oorzaak/ Streptokokken, H influenzae en Staphylokokken
R/ AB, opzoek gaan naar primaire bron (tansextractie, tonsillectomie) + opgelet bij
abcedaties: incisie en drainage
- Specifiek
- Tuberculeuze lymfadenopathie
- Oorzaak: mycobacterium tuberculosis R: tuberculostatica
- Soms andere oorzaken: atypische mycobacterieën R: primaire infectie bij
kinderen, preauriculair, submandibulair. Kan zorgen voor abcedatie
, fistulisatie. Hierbij is de behandeling aangepaste AB en chirurgische
verwijdering
- Mononucleosis infectiosa
- Toxoplasmose
- Kattenkrabziekte
Nota: opletten een LK zwelling in de hals kan altijd een uiting zijn van maligniteit
Congenitale halsafwijkingen (thyroglossus cyste,
dermoidcyste, cystisch hygroma, zwelling van schildklier)
Tumoren:
- Beningne:
- Glomustumoren
- Zijn tumoren rondom bloedvaten en spelen een rol in regulatie
bloeddruk/zuurstofsaturatie. Ze zijn nl onzichtbaar maar kunnen langzaam
groeiende zijn
- ! helft van de patiënten is het deels erfelijk bepaald en ze dan vaak ook multipel
- Verschillende soorten:
- Glomus caroticum: op de carotisbifurcatie, zorgt voor zwelling in de
hals
- Glomus vagale: retrofaryngeaal, zorgt voor zwelling in de orofarynx
(moeilijkheid hierbij is dat het dichtbij de n vagus loopt, en daardoor
moeilijk te bereiken is met helkunde)
- Glomus jugulare: bulbus jugulare, middenoorr, zorgt voor ernstige
pulsatiele tinnitis (zit ook in het middenoor) ook moeilijk om te
behandelen want zeer mutilerende chirurgie
- Glomus tympanicum: pulsatiele tinnitius, zeer snel opvallen kunnen
we makkelijke verwijderen
- neurinomen en lipomen
- Maligne tumoren
- Metastasen van plaveiscelcarcinomen presenteren zich als solitaire of multiple
vergrote klieren (long of slokdarm) R/ chirurgisch of chemoradiotherapie (meest
voorkomend: farynx > mondholte > larynx)
- Meta zonder bekende primaire tumor grondig opzoek naar de primaire tumor en dan
N1 behandelen met RT en > N1: heelkunde + RT op hals en farynxstreek
- Ziekte van Hodgkin
- Ziekte van Non-Hodgkin
- Komt vooral voor bij jonge mensen en hierbij speelt chemotherapie een
belangrijke rol
Nota: RT kan ook zorgen voor de behandeling van glomustumoren
