Personenbelasting
Inleiding
Legaliteitsbeginsel: er is geen belasting zonder wet. Door dit grondwettelijk principe is alles wat niet
uitdrukkelijk belastbaar gesteld wordt, belastingvrij.
De inkomsten van de overheid:
Directe belastingen: belasting geheven na het verwerven van een inkomen
Indirecte belastingen: belastingen verschuldigd na een materiële of juridische handeling
(btw)
De aangifte bestaat uit twee delen:
Deel 1 wordt door iedereen ingevuld
Deel 2 wordt ingevuld als je zelfstandige bent samen met Deel 1
De belastingplichtige dient aangifte in waar hij op 1 januari van het aanslagjaar zijn fiscale
woonplaats heeft.
Hoe aangifte indienen?
Papier
Tax-on-web
Boekhouder of mandataris (toestemming indienen voor andere)
Ambtenaar
Vereenvoudigde aangifte
Soms moet het op papier:
Als je tax-on-web niet gaat
Aangifte van overleden belastingplichtige in 2020 of als je in 2020 weduwe bent geworden
Of als je op 1 januari 2020 minder dan een jaar feitelijk gescheiden bent, en je wilt
afzonderlijk aangifte indienen
Voordelen van tax-on-web:
Vooraf grotendeels ingevuld
7/7
Hulpfuncties
Link met berekeningsmodule
Sneller aanslagbiljet ontvangen
Wat is My Minfin? Het is een persoonlijk elektronisch fiscaal dossier. Hierin kan je fiscale
documenten en informatie en persoonlijke gegevens in terugvinden. Je krijgt hierop toegestuurde
documenten. En je kan je bezwaarschrift indienen (wanneer je niet akkoord bent met de conclusie
van de fiscus).
1
,! De vereenvoudigde aangifte: je moet niet zelf een aangifte invullen maar de fiscus stuurt je een
voorstel van een vereenvoudigde aangifte. Niet iedereen krijgt dit alleen belastingplichtige met een
fiscale stabiele situatie.
(Art 306 WIB92, Art 178 KB/WIB92 en Art 178/1 KB/WIB92)
Iemand met een stabiele situatie is iemand die enkel volgende inkomsten of uitgaven hebben:
Volgens Art 178 KB, uitgesloten belastingplichtigen zijn Art 178 §3 KB/WIB92
Wanneer je als belastingplichtige akkoord bent dan moet je niets doen, je ontvangt een aanslagbiljet.
Wanneer je als belastingplichtige niet akkoord bent dan kan je de administratie in kennis stellen met
vermelding van de motieven en ook elke onvolledigheid of onjuistheid binnen de maand na datum
verzending. Let op voor fouten!
Je kan als belastingplichtige ook zelf aanvragen via tax-on-web of Myminfin om geen Vereenvoudigde
aangifte te ontvangen, en dan moet je de gewone aangifte indienen.
Wat gebeurt er met ons belastinggeld?
Bv. pensioenen, onderwijs, gezondheidszorg, mobiliteit, wekloosheid…
Inleidende begrippen
Er zijn 4 soorten inkomstenbelasting:
Personenbelasting (Art 3-178)
Vennootschapsbelasting (Art 179-219bis)
Rechtspersonenbelasting (Art 220-226)
Belasting niet-inwoner, mensen die in het buitenland wonen maar in België werken
(Art 227-248)
1. Belastingplichtigen onderworpen aan de personenbelasting
Wanneer ben je aan personenbelasting onderworpen? Rijksinwoner (Art 2 §1, 1° WIB92) zijn of zetel
van fortuin in België hebben.
A. Wettelijke vermoedens (Art 2 §1, 1e – 2e en 3de lid)
Weerlegbaar vermoeden: inschrijving rijksregister
Onweerlegbaar vermoeden: vestigingsplaats gezin
o Zowel voor gehuwden als wettelijk samenwonenden
Als de fiscus kan aantonen dat je woonplaats ergens anders ligt, moet je aantonen dat het niet zo is.
=> bijvoorbeeld: maandag tot vrijdag woon je in Antwerpen maar in het weekend woon je in de
Panne en is Antwerpen de vestigingsplaats waar we belasting betalen.
2. Belastbaar tijdperk en aanslagjaar
Het belastbaar tijdperk is de periode waarin de inkomsten zijn verkregen: het kalenderjaar.
Het aanslagjaar is het jaar waarin de inkomsten worden belast.
01/01/2019-31/12/2019 01/01/2020-31/12/2020
Belastbaar tijdperk Aanslagjaar
Inkomstenjaar
2
,De woonplaats van 1 januari van het aanslagjaar bepaalt de gemeente van het aanslagjaar en het
bevoegd gewest. Bij een feitelijke scheiding is het de laatste echtelijke woonplaats maar als ze dit
betwisten dan geeft de federale administratie de doorslaggevende factor.
Uitzonderingen:
Geboorte/immigratie: Belastbaar tijdperk begint vanaf moment aanwezig
Emigratie/overlijden (zonder beroepsinkomen): Belastbaar tijdperk is aanslagjaar
Overlijden met beroepsinkomen: algemene regel!
Er kan een bijzondere regeling zijn, ook om een andere reden dan overlijden. Wanneer het
belastbaar tijdperk niet gelijk is aan het volledig kalenderjaar. Dan gaan we dit uitdrukken in
maanden. Vanaf dat een maand voor 15 dagen bezig is tellen we deze mee als een volledige maand.
Voor de 15de van de maand is dit vrijgesteld. Belastingplichtige gaat dit in veel gevallen zelf
toepassen. We schrijven natuurlijk pro rata af.
Voorbeeld: Belastbare tijdperk start op 23 maart 2019 tot 31 december 2019. Het belastbare
tijdperk heeft een duur van 9 maanden (april -> december).
Resultaat van de beperking afronden naar het hogere of lagere veelvoud van 10€ (naargelang
eenheid van 5€).
Welk zijn de voordelen hiervan? (3 kunnen geven): Art 129/1 WIB92 en Art 174/1 WIB92.
3. Individuele aanslag of gemeenschappelijk aanslag
Wie dient er een gemeenschappelijke aangifte in? Linkerkolom Rechterkolom
Gehuwden Man Vrouw
Wettelijke samenwonenden (fiscaal samenwonend)
Oudste man Jongste man
o Verklaring of notarieel samenlevingscontract
o Op fiscaal vlak gelijkgesteld met gehuwden (Art 2 §1, 2° WIB 92 Oudste vrouw Jongste vrouw
en Art 126 WIB92)
o Ze zijn wettelijk samenwonend in het jaar dat ze huwen (tenzij dat het jaar van
wettelijk samenwonend hetzelfde is als het jaar van het huwelijk)
Feitelijke samenwonenden wonen gewoon samen, en hebben 1 adres.
Een voorbeeld: als ze wettelijk samenwonend zijn in 2017, ze gaan trouwen in 2019 dan
hebben we vanaf 2018 een gemeenschappelijke aangifte.
Een ander voorbeeld: als je in januari beslist dat je wettelijk gaat samenwonen en in het
zelfde jaar ga je trouwen dan heb je in dat jaar nog een afzonderlijke aangifte.
Wie dient er een afzonderlijke aangifte in? Zie Art 126 WIB92
4. Belastbare inkomsten
Wereldwijd inkomen
Inkomsten verkregen door juridische constructies
= Kaaimantaks (ander woord: doorkijkbelasting): een inkomstenbelasting op buitenlandse
laag- of niet belaste private vermogensstructuren.
3
, Enkel inkomsten die in Art 6 WIB92 belastbaar zijn gesteld zijn belastbaar
o Onroerende inkomsten (verhuren, wereldwijd!)
o Roerende inkomsten (rente)
o Beroepsinkomsten (arbeidsinkomsten)
o Diverse inkomsten (onderhoudsuitkering)
We hebben een belastingverdrag: (in België ook wel een dubbelbelastingverdrag genoemd) is
een verdrag oftewel een overeenkomst tussen veelal twee en — in uitzonderlijke gevallen —
meer staten waarin die staten afspreken hoe de heffing van hun belastingen op elkaar wordt
afgestemd met als voornaamste doel het voorkomen van internationale dubbele belasting én het
ontgaan van belasting.
5. Berekening van de belasting (Art 130 WIB92)
Welk is het totale inkomen?
Alle Belgische inkomsten, tenzij vrijgesteld of afzonderlijk belast
Buitenlandse inkomsten (land met DBV) waarvoor België heffingsbevoegdheid heeft
Buitenlandse inkomsten (land zonder DBV) mogelijks verminderd met (de helft van) de PB
mbt die buitenlandse inkomsten
Buitenlands inkomsten (land met DBV), geen heffingsbevoegdheid dan hebben we een
progressievoorbehoud)
Vrijstelling met progressievoorbehoud (Art 155 WIB92)
Inkomsten worden wel bij de andere inkomsten geteld voor het bepalen van de belasting (en het
tarief) maar de belasting zal nadien verminderen obv verhouding [vrijgestelde ink. /gehele ink].
Progressieve belasting: hoe hoger het inkomen, hoe hoger het tarief van de belasting.
Voorbeeld: 50 000 – 40480 = 9520 * 50 % = 4760 + 15059,00
Welk is de gemiddelde aanslagvoet? (Art 171)
6. Aangiftetermijn
Als de datum op het aangifteformulier staat dan is de aangiftetermijn minimum 1 maand na datum
van de verzending.
Als je geen aangifte hebt ontvangen moet je deze zelf aanvragen voor 1 juni.
Uitzonderlijke termijnen:
Overlijden zonder beroepsinkomsten: aangiftetermijn is 5 maanden na overlijden
Definitief vertrek: 3 maanden na vertrek
7. Mogelijke gevolgen bij een laattijdig ingediende aangifte of bij niet-aangifte
Aanslag van ambtswege
Driejarige aanslagtermijn
Belastingverhoging van 10% tot 200%
4
Inleiding
Legaliteitsbeginsel: er is geen belasting zonder wet. Door dit grondwettelijk principe is alles wat niet
uitdrukkelijk belastbaar gesteld wordt, belastingvrij.
De inkomsten van de overheid:
Directe belastingen: belasting geheven na het verwerven van een inkomen
Indirecte belastingen: belastingen verschuldigd na een materiële of juridische handeling
(btw)
De aangifte bestaat uit twee delen:
Deel 1 wordt door iedereen ingevuld
Deel 2 wordt ingevuld als je zelfstandige bent samen met Deel 1
De belastingplichtige dient aangifte in waar hij op 1 januari van het aanslagjaar zijn fiscale
woonplaats heeft.
Hoe aangifte indienen?
Papier
Tax-on-web
Boekhouder of mandataris (toestemming indienen voor andere)
Ambtenaar
Vereenvoudigde aangifte
Soms moet het op papier:
Als je tax-on-web niet gaat
Aangifte van overleden belastingplichtige in 2020 of als je in 2020 weduwe bent geworden
Of als je op 1 januari 2020 minder dan een jaar feitelijk gescheiden bent, en je wilt
afzonderlijk aangifte indienen
Voordelen van tax-on-web:
Vooraf grotendeels ingevuld
7/7
Hulpfuncties
Link met berekeningsmodule
Sneller aanslagbiljet ontvangen
Wat is My Minfin? Het is een persoonlijk elektronisch fiscaal dossier. Hierin kan je fiscale
documenten en informatie en persoonlijke gegevens in terugvinden. Je krijgt hierop toegestuurde
documenten. En je kan je bezwaarschrift indienen (wanneer je niet akkoord bent met de conclusie
van de fiscus).
1
,! De vereenvoudigde aangifte: je moet niet zelf een aangifte invullen maar de fiscus stuurt je een
voorstel van een vereenvoudigde aangifte. Niet iedereen krijgt dit alleen belastingplichtige met een
fiscale stabiele situatie.
(Art 306 WIB92, Art 178 KB/WIB92 en Art 178/1 KB/WIB92)
Iemand met een stabiele situatie is iemand die enkel volgende inkomsten of uitgaven hebben:
Volgens Art 178 KB, uitgesloten belastingplichtigen zijn Art 178 §3 KB/WIB92
Wanneer je als belastingplichtige akkoord bent dan moet je niets doen, je ontvangt een aanslagbiljet.
Wanneer je als belastingplichtige niet akkoord bent dan kan je de administratie in kennis stellen met
vermelding van de motieven en ook elke onvolledigheid of onjuistheid binnen de maand na datum
verzending. Let op voor fouten!
Je kan als belastingplichtige ook zelf aanvragen via tax-on-web of Myminfin om geen Vereenvoudigde
aangifte te ontvangen, en dan moet je de gewone aangifte indienen.
Wat gebeurt er met ons belastinggeld?
Bv. pensioenen, onderwijs, gezondheidszorg, mobiliteit, wekloosheid…
Inleidende begrippen
Er zijn 4 soorten inkomstenbelasting:
Personenbelasting (Art 3-178)
Vennootschapsbelasting (Art 179-219bis)
Rechtspersonenbelasting (Art 220-226)
Belasting niet-inwoner, mensen die in het buitenland wonen maar in België werken
(Art 227-248)
1. Belastingplichtigen onderworpen aan de personenbelasting
Wanneer ben je aan personenbelasting onderworpen? Rijksinwoner (Art 2 §1, 1° WIB92) zijn of zetel
van fortuin in België hebben.
A. Wettelijke vermoedens (Art 2 §1, 1e – 2e en 3de lid)
Weerlegbaar vermoeden: inschrijving rijksregister
Onweerlegbaar vermoeden: vestigingsplaats gezin
o Zowel voor gehuwden als wettelijk samenwonenden
Als de fiscus kan aantonen dat je woonplaats ergens anders ligt, moet je aantonen dat het niet zo is.
=> bijvoorbeeld: maandag tot vrijdag woon je in Antwerpen maar in het weekend woon je in de
Panne en is Antwerpen de vestigingsplaats waar we belasting betalen.
2. Belastbaar tijdperk en aanslagjaar
Het belastbaar tijdperk is de periode waarin de inkomsten zijn verkregen: het kalenderjaar.
Het aanslagjaar is het jaar waarin de inkomsten worden belast.
01/01/2019-31/12/2019 01/01/2020-31/12/2020
Belastbaar tijdperk Aanslagjaar
Inkomstenjaar
2
,De woonplaats van 1 januari van het aanslagjaar bepaalt de gemeente van het aanslagjaar en het
bevoegd gewest. Bij een feitelijke scheiding is het de laatste echtelijke woonplaats maar als ze dit
betwisten dan geeft de federale administratie de doorslaggevende factor.
Uitzonderingen:
Geboorte/immigratie: Belastbaar tijdperk begint vanaf moment aanwezig
Emigratie/overlijden (zonder beroepsinkomen): Belastbaar tijdperk is aanslagjaar
Overlijden met beroepsinkomen: algemene regel!
Er kan een bijzondere regeling zijn, ook om een andere reden dan overlijden. Wanneer het
belastbaar tijdperk niet gelijk is aan het volledig kalenderjaar. Dan gaan we dit uitdrukken in
maanden. Vanaf dat een maand voor 15 dagen bezig is tellen we deze mee als een volledige maand.
Voor de 15de van de maand is dit vrijgesteld. Belastingplichtige gaat dit in veel gevallen zelf
toepassen. We schrijven natuurlijk pro rata af.
Voorbeeld: Belastbare tijdperk start op 23 maart 2019 tot 31 december 2019. Het belastbare
tijdperk heeft een duur van 9 maanden (april -> december).
Resultaat van de beperking afronden naar het hogere of lagere veelvoud van 10€ (naargelang
eenheid van 5€).
Welk zijn de voordelen hiervan? (3 kunnen geven): Art 129/1 WIB92 en Art 174/1 WIB92.
3. Individuele aanslag of gemeenschappelijk aanslag
Wie dient er een gemeenschappelijke aangifte in? Linkerkolom Rechterkolom
Gehuwden Man Vrouw
Wettelijke samenwonenden (fiscaal samenwonend)
Oudste man Jongste man
o Verklaring of notarieel samenlevingscontract
o Op fiscaal vlak gelijkgesteld met gehuwden (Art 2 §1, 2° WIB 92 Oudste vrouw Jongste vrouw
en Art 126 WIB92)
o Ze zijn wettelijk samenwonend in het jaar dat ze huwen (tenzij dat het jaar van
wettelijk samenwonend hetzelfde is als het jaar van het huwelijk)
Feitelijke samenwonenden wonen gewoon samen, en hebben 1 adres.
Een voorbeeld: als ze wettelijk samenwonend zijn in 2017, ze gaan trouwen in 2019 dan
hebben we vanaf 2018 een gemeenschappelijke aangifte.
Een ander voorbeeld: als je in januari beslist dat je wettelijk gaat samenwonen en in het
zelfde jaar ga je trouwen dan heb je in dat jaar nog een afzonderlijke aangifte.
Wie dient er een afzonderlijke aangifte in? Zie Art 126 WIB92
4. Belastbare inkomsten
Wereldwijd inkomen
Inkomsten verkregen door juridische constructies
= Kaaimantaks (ander woord: doorkijkbelasting): een inkomstenbelasting op buitenlandse
laag- of niet belaste private vermogensstructuren.
3
, Enkel inkomsten die in Art 6 WIB92 belastbaar zijn gesteld zijn belastbaar
o Onroerende inkomsten (verhuren, wereldwijd!)
o Roerende inkomsten (rente)
o Beroepsinkomsten (arbeidsinkomsten)
o Diverse inkomsten (onderhoudsuitkering)
We hebben een belastingverdrag: (in België ook wel een dubbelbelastingverdrag genoemd) is
een verdrag oftewel een overeenkomst tussen veelal twee en — in uitzonderlijke gevallen —
meer staten waarin die staten afspreken hoe de heffing van hun belastingen op elkaar wordt
afgestemd met als voornaamste doel het voorkomen van internationale dubbele belasting én het
ontgaan van belasting.
5. Berekening van de belasting (Art 130 WIB92)
Welk is het totale inkomen?
Alle Belgische inkomsten, tenzij vrijgesteld of afzonderlijk belast
Buitenlandse inkomsten (land met DBV) waarvoor België heffingsbevoegdheid heeft
Buitenlandse inkomsten (land zonder DBV) mogelijks verminderd met (de helft van) de PB
mbt die buitenlandse inkomsten
Buitenlands inkomsten (land met DBV), geen heffingsbevoegdheid dan hebben we een
progressievoorbehoud)
Vrijstelling met progressievoorbehoud (Art 155 WIB92)
Inkomsten worden wel bij de andere inkomsten geteld voor het bepalen van de belasting (en het
tarief) maar de belasting zal nadien verminderen obv verhouding [vrijgestelde ink. /gehele ink].
Progressieve belasting: hoe hoger het inkomen, hoe hoger het tarief van de belasting.
Voorbeeld: 50 000 – 40480 = 9520 * 50 % = 4760 + 15059,00
Welk is de gemiddelde aanslagvoet? (Art 171)
6. Aangiftetermijn
Als de datum op het aangifteformulier staat dan is de aangiftetermijn minimum 1 maand na datum
van de verzending.
Als je geen aangifte hebt ontvangen moet je deze zelf aanvragen voor 1 juni.
Uitzonderlijke termijnen:
Overlijden zonder beroepsinkomsten: aangiftetermijn is 5 maanden na overlijden
Definitief vertrek: 3 maanden na vertrek
7. Mogelijke gevolgen bij een laattijdig ingediende aangifte of bij niet-aangifte
Aanslag van ambtswege
Driejarige aanslagtermijn
Belastingverhoging van 10% tot 200%
4
