BLOEDSOMLOOP: BIOFYSICA
LES 1: ORGANISATIE CV SYSTEEM – HEMODYNAMICA (CH 17)
Cardiovasculair systeem
o Uitwisseling met extern milieu is noodzakelijk voor de celfunctie
o Functie:
Lichaamscellen in leven houden
Voedingsstoffen binnenlaten, afvalstoffen naar buiten brengen
Gradiënt: extracellulair bevinden zich meer nutriënten en
minder afvalstoffen
o Zodanig dat afvalstoffen makkelijker kunnen worden
uitgestoten, en voedingsstoffen makkelijk kunnen
binnenkomen
o Meercellige organisme
Probleem met uniforme en efficiënte uitwisseling
Principe van de gradiënten wordt gecompromiteerd
o Hoe dieper dat je binnendringt, hoe kleiner de gradiënt
Cellen die binnenin zitten hebben minder toegang tot
voedingsstoffen en kunnen minder afvalstoffen uitscheiden
want er zitten er in dit milieu al veel in
o Efficiënte uitwisseling!
Perfusie zo optimaal laten verlopen + is in elke cel hetzelfde
Er zijn verschillende organen die dit reguleren
Uitwisseling van gassen en voedingsstoffen / afvalstoffen worden
gescheiden van elkaar
o Organisatie:
Bloedstroom naar en van alle weefsels, aangepast aan
omstandigheden
Bloed debiet doorheen het lichaam optimaal houden
Basisprincipes van de hemodynamica
o Eenvoudigste model (constant debiet):
Het bloed debiet is bepaald door een drukverval over een
weerstand
ΔP = F . R
o Met F of Q = debiet, bloedstroming (uitgedrukt in
volume per tijdseenheid)
o ΔP = drukgradiënt
o R = weerstand
o Vergelijkbaar met de wet van Ohm uit de
elektriciteitsleer (V = I x R)
o Debiet vs. snelheid
Het bloed debiet (Flow) = het volume bloed dat per tijdseenheid door
een vaatbed stroomt
Totale hartdebiet (= de cardiale output) is ± 5 à 6 l/min !!
, De stromingssnelheid v [m/s] is gerelateerd aan het debiet via de
dwarse doorsnede (A) van het bloedvat:
o Met v de gemiddelde snelheid van
individuele deeltjes binnen het
oppervlak
o Het CV stelsel als hemodynamisch systeem
Enerzijds het hart
Een pomp centraal in het systeem
o Actieve regulering => druk centraal altijd hoog genoeg
houden
Centrale druk
o Doordat er een drukverschil is met het veneus systeem
zal er bloeddoorstroming ontstaan
Anderzijds het vaatbed
De weerstand
o Passieve regulering => activatie van gladde spiercellen
Ventrikels die gaan een druk opbouwen: doordat ze
contraheren, genereren ze een bepaalde centrale druk en
bijgevolg een debiet
o Regulering de bevloeiing (kracht waarmee hart zal
contraheren)
Verschillen in orgaansystemen
o Organisatie in de vaatbedden:
Parallelle vaatbedden
Hoofd en hals
Long circulatie
Bovenste ledematen
Onderste ledematen
Centrale druk is voor alle vaatbedden hetzelfde
Maar ook serieële vaatbedden
Bv. Nieren:
o Glomerulaire en peritubulaire vaatbedden
Combinatie parallel/serieel
Splanchnische vaten
o Drukgradiënt
Voor de systemische circulatie:
= de circulatie die door het linker hart gevoerd wordt
o Het grootste systeem
Drukverval tussen proximale aorta en de vena cava (of
rechter atrium) bepaalt het hartdebiet
o De weerstand die hiermee gepaard gaat = de systeem
vasculaire weerstand
Voor long circulatie:
Drukverval tussen truncus pulmonalis en linker atrium
bepaalt het hartdebiet
o De weerstand die hiermee gepaard gaat = de long
vasculaire weerstand
Serieel systeem: als bv het hartdebiet rechts daalt, zal het links
ook dalen
Druk meting is altijd een relatieve meting:
Bepalen van de referentie druk
o = de luchtdruk op mid thorax niveau
LES 1: ORGANISATIE CV SYSTEEM – HEMODYNAMICA (CH 17)
Cardiovasculair systeem
o Uitwisseling met extern milieu is noodzakelijk voor de celfunctie
o Functie:
Lichaamscellen in leven houden
Voedingsstoffen binnenlaten, afvalstoffen naar buiten brengen
Gradiënt: extracellulair bevinden zich meer nutriënten en
minder afvalstoffen
o Zodanig dat afvalstoffen makkelijker kunnen worden
uitgestoten, en voedingsstoffen makkelijk kunnen
binnenkomen
o Meercellige organisme
Probleem met uniforme en efficiënte uitwisseling
Principe van de gradiënten wordt gecompromiteerd
o Hoe dieper dat je binnendringt, hoe kleiner de gradiënt
Cellen die binnenin zitten hebben minder toegang tot
voedingsstoffen en kunnen minder afvalstoffen uitscheiden
want er zitten er in dit milieu al veel in
o Efficiënte uitwisseling!
Perfusie zo optimaal laten verlopen + is in elke cel hetzelfde
Er zijn verschillende organen die dit reguleren
Uitwisseling van gassen en voedingsstoffen / afvalstoffen worden
gescheiden van elkaar
o Organisatie:
Bloedstroom naar en van alle weefsels, aangepast aan
omstandigheden
Bloed debiet doorheen het lichaam optimaal houden
Basisprincipes van de hemodynamica
o Eenvoudigste model (constant debiet):
Het bloed debiet is bepaald door een drukverval over een
weerstand
ΔP = F . R
o Met F of Q = debiet, bloedstroming (uitgedrukt in
volume per tijdseenheid)
o ΔP = drukgradiënt
o R = weerstand
o Vergelijkbaar met de wet van Ohm uit de
elektriciteitsleer (V = I x R)
o Debiet vs. snelheid
Het bloed debiet (Flow) = het volume bloed dat per tijdseenheid door
een vaatbed stroomt
Totale hartdebiet (= de cardiale output) is ± 5 à 6 l/min !!
, De stromingssnelheid v [m/s] is gerelateerd aan het debiet via de
dwarse doorsnede (A) van het bloedvat:
o Met v de gemiddelde snelheid van
individuele deeltjes binnen het
oppervlak
o Het CV stelsel als hemodynamisch systeem
Enerzijds het hart
Een pomp centraal in het systeem
o Actieve regulering => druk centraal altijd hoog genoeg
houden
Centrale druk
o Doordat er een drukverschil is met het veneus systeem
zal er bloeddoorstroming ontstaan
Anderzijds het vaatbed
De weerstand
o Passieve regulering => activatie van gladde spiercellen
Ventrikels die gaan een druk opbouwen: doordat ze
contraheren, genereren ze een bepaalde centrale druk en
bijgevolg een debiet
o Regulering de bevloeiing (kracht waarmee hart zal
contraheren)
Verschillen in orgaansystemen
o Organisatie in de vaatbedden:
Parallelle vaatbedden
Hoofd en hals
Long circulatie
Bovenste ledematen
Onderste ledematen
Centrale druk is voor alle vaatbedden hetzelfde
Maar ook serieële vaatbedden
Bv. Nieren:
o Glomerulaire en peritubulaire vaatbedden
Combinatie parallel/serieel
Splanchnische vaten
o Drukgradiënt
Voor de systemische circulatie:
= de circulatie die door het linker hart gevoerd wordt
o Het grootste systeem
Drukverval tussen proximale aorta en de vena cava (of
rechter atrium) bepaalt het hartdebiet
o De weerstand die hiermee gepaard gaat = de systeem
vasculaire weerstand
Voor long circulatie:
Drukverval tussen truncus pulmonalis en linker atrium
bepaalt het hartdebiet
o De weerstand die hiermee gepaard gaat = de long
vasculaire weerstand
Serieel systeem: als bv het hartdebiet rechts daalt, zal het links
ook dalen
Druk meting is altijd een relatieve meting:
Bepalen van de referentie druk
o = de luchtdruk op mid thorax niveau