1
,Om deze integrerende functie uit te voeren zal het zenuwstelsel:
1. sensorische informatie uit gespecialiseerde sensoren (zintuigen) verwerken
2. Deze informatie integreren met vooraf opgedane informatie uit het geheugen en met
intrinsieke, evolutionair ingebedde doelen/motieven, beslissen over de te nemen actie
3. De gewenste handeling laten uitvoeren door effectororganen (spieren en klieren). Dat
kan bewust of onbewust.
Elke handeling vraagt een hoge mate van coördinatie van alle lichaamsdelen. Een beweging arm
à activatie van spieren van de wervelkolom en benen à om evenwicht en positie te bewaren.
à behoud van evenwicht à vraagt integratie van verschillende sensorische organen (zicht,
vestibulair en proprioceptief systeem), waarvan de informatie geïntegreerd moet worden.
Een beweging zal de interne omgeving veranderen met nood tot aanpassing van hart en
ademhalingsritme, bloedvatdiameter en andere interne processen à worden continu
gemonitord en bijgestuurd door verschillende, gespecialiseerde subsystemen van het
zenuwstelsel.
• Functionele opdeling zenuwstelsel:
• bewust: somatisch deel van het zenuwstelsel (bv: spierstelsel)
• onbewust: autonome zenuwstelsel (bv: hartritme, ademhaling, doorbloeding,
endocriene functies).
• Anatomische opdeling zenuwstelsel:
• Centraal zenuwstelsel (CZS): hersenen en ruggemerg
• Perifeer zenuwstelsel (PZS): uittredende zenuwen en ganglia die alle delen van
het lichaam bezenuwen en de interface vormen tussen de omgeving en het CZS.
2
,à Een neuron met zijn belangrijkste componenten en verbindingen.
A/ Afferente invoer van axonen van andere cellen eindigen in synapsen op de dendrieten
en het cellichaam.
Het initiële (begin)segment van het axon hecht op de axonheuvel (“axon hillock”). Dit axon is
gemyeliniseerd (blauwe structuren die segmenten van het axon inkapselen). Het axon
eindigt op twee postsynaptische neuronen door het vormen van synaptische terminals.
B/ Knopen van Ranvier zijn de gaten tussen de myeline-segmenten waar het axonmembraan
blootgesteld wordt aan de extracellulaire ruimte.
C/ Detailbeeld van een synaps.
3
, Het zenuwstelsel bestaat uit cellen, bindweefsel en bloedvaten.
De belangrijkste functie van neuronen:
• het genereren van signalen (elektrisch of chemisch) naar andere neuronen of
effectorcellen (bv. spiercellen).
Het punt van contact tussen neuronen noemen we de synaps, waarbij synaptische
transmissie kritisch is voor de werking van neuronen.
Neuroglia werden lang beschouwd als passieve steunelementen in het zenuwstelsel
(“zenuwlijm”) die het interne en metabole milieu van het zenuwstelsel in stand houden.
Het wordt echter steeds duidelijker welke complexe impact ze hebben op de goede werking
van het zenuwstelsel.
4
,Om deze integrerende functie uit te voeren zal het zenuwstelsel:
1. sensorische informatie uit gespecialiseerde sensoren (zintuigen) verwerken
2. Deze informatie integreren met vooraf opgedane informatie uit het geheugen en met
intrinsieke, evolutionair ingebedde doelen/motieven, beslissen over de te nemen actie
3. De gewenste handeling laten uitvoeren door effectororganen (spieren en klieren). Dat
kan bewust of onbewust.
Elke handeling vraagt een hoge mate van coördinatie van alle lichaamsdelen. Een beweging arm
à activatie van spieren van de wervelkolom en benen à om evenwicht en positie te bewaren.
à behoud van evenwicht à vraagt integratie van verschillende sensorische organen (zicht,
vestibulair en proprioceptief systeem), waarvan de informatie geïntegreerd moet worden.
Een beweging zal de interne omgeving veranderen met nood tot aanpassing van hart en
ademhalingsritme, bloedvatdiameter en andere interne processen à worden continu
gemonitord en bijgestuurd door verschillende, gespecialiseerde subsystemen van het
zenuwstelsel.
• Functionele opdeling zenuwstelsel:
• bewust: somatisch deel van het zenuwstelsel (bv: spierstelsel)
• onbewust: autonome zenuwstelsel (bv: hartritme, ademhaling, doorbloeding,
endocriene functies).
• Anatomische opdeling zenuwstelsel:
• Centraal zenuwstelsel (CZS): hersenen en ruggemerg
• Perifeer zenuwstelsel (PZS): uittredende zenuwen en ganglia die alle delen van
het lichaam bezenuwen en de interface vormen tussen de omgeving en het CZS.
2
,à Een neuron met zijn belangrijkste componenten en verbindingen.
A/ Afferente invoer van axonen van andere cellen eindigen in synapsen op de dendrieten
en het cellichaam.
Het initiële (begin)segment van het axon hecht op de axonheuvel (“axon hillock”). Dit axon is
gemyeliniseerd (blauwe structuren die segmenten van het axon inkapselen). Het axon
eindigt op twee postsynaptische neuronen door het vormen van synaptische terminals.
B/ Knopen van Ranvier zijn de gaten tussen de myeline-segmenten waar het axonmembraan
blootgesteld wordt aan de extracellulaire ruimte.
C/ Detailbeeld van een synaps.
3
, Het zenuwstelsel bestaat uit cellen, bindweefsel en bloedvaten.
De belangrijkste functie van neuronen:
• het genereren van signalen (elektrisch of chemisch) naar andere neuronen of
effectorcellen (bv. spiercellen).
Het punt van contact tussen neuronen noemen we de synaps, waarbij synaptische
transmissie kritisch is voor de werking van neuronen.
Neuroglia werden lang beschouwd als passieve steunelementen in het zenuwstelsel
(“zenuwlijm”) die het interne en metabole milieu van het zenuwstelsel in stand houden.
Het wordt echter steeds duidelijker welke complexe impact ze hebben op de goede werking
van het zenuwstelsel.
4
