Werkgroep 6
Sportvereniging De Gouden Bal heeft een aantal werknemers in dienst voor de
bedrijfsvoering van de bar, het onderhoud van de velden en het geven van trainingen. Art.
7:668a BW biedt voor deze functies de mogelijkheid om af te wijken van de ketenregeling.
De CAO Sport maakt van deze mogelijkheid gebruik. In de CAO Sport is bepaald dat voor de
hiervoor genoemde functies maximaal zes arbeidsovereenkomsten in maximaal vier jaar
zonder onderbreking van de keten voor meer dan zes maanden is toegestaan. De CAO Sport
is echter niet van toepassing op lokale sportverenigingen zoals De Gouden Bal. De Gouden
Bal is evenmin betrokken bij een andere branche cao – de CAO Sportverenigingen – die
eveneens gebruik maakt van deze wettelijke bevoegdheid tot afwijking. Deze laatste cao ziet
alleen op een paar uitdrukkelijk genoemde stichtingen die als formele werkgever fungeren
ten opzichte van een lokale sportvereniging (een soort payrollconstructie dus).
Het gevolg van het beperkte toepassingsbereik van beide cao’s is dat voor lokale
sportverenigingen op dit moment niet de mogelijkheid bestaat om rechtstreeks, via het
lidmaatschap van een werkgeversorganisatie, aan een cao gebonden te raken en gebruik te
maken van de mogelijkheid om af te wijken van de ketenbepaling. Dit onderwerp is aan de
orde gesteld in de Tweede Kamer. De Minister stelde in dit verband dat het voor
sportverenigingen mogelijk is om de CAO Sport van toepassing te verklaren op de individuele
arbeidsovereenkomsten. Daarmee zou de verruiming van de ketenbepaling uit de cao alsnog
op die arbeidsovereenkomsten van toepassing zijn.
a. Hoe luidt uw visie op het standpunt van de Minister?
Wat is een cao? Art. 1 Wet CAO: Onder collectieve arbeidsovereenkomst wordt
verstaan de overeenkomst, aangegaan door een of meer werkgevers of een of meer
verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werkgevers en een of meer
verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werknemers, waarbij
voornamelijk of uitsluitend worden geregeld arbeidsvoorwaarden, bij
arbeidsovereenkomsten in acht te nemen. Wat voor soort bepalingen staan er in een
cao? Normatieve en obligatoire bepalingen. Obligatoire bepalingen werken niet per
se door in de individuele arbeidsovereenkomst en normatieve bepalingen wel.
Normatieve bepalingen regelen de arbeidsvoorwaarden. Deze werken door in de
arbeidsovereenkomst gesloten tussen werkgever en werknemer. Obligatoire
bepalingen regelen verplichtingen tussen de cao-partijen. Wie sluiten de cao?
Werkgever en de vakbond of werkgeversorganisatie en de vakbond. Als een
werkgever en de vakbond een cao sluiten, dan heet dit een ondernemings-cao.
Sluiten de werkgeversverenigingen en de vakbonden een cao dan is dit een normale
bedrijfstak-cao. Daarnaast heb je ook diagonale bepalingen. Die kunnen een
verplichting opleggen aan de werkgever richting de werkgeversorganisatie of de
vakbond (bijv. het storten van geld in een bepaald scholingsfonds).
Wat voor soort karakters zijn er van een cao? Een standaard karakter en een
minimumkarakter. Van een standaardkarakter cao mag je zowel niet in het voordeel
, als in het nadeel afwijken. Bij een minimumkarakter mag je wel in het voordeel van
de werknemer afwijken van de cao.
Hoe kun je gebonden raken aan een cao?
- Als de werknemer lid is van de vakbond (art. 9) die cao-partij is en de werkgever
lid is van de werkgeversorganisatie die cao-partij is (gebondenheid). Wat maakt
dat de cao vervolgens toepasselijk wordt? Werkgever en werknemer dienen
betrokken te zijn: ze dienen onder de werkingssfeer van de cao te vallen.
- Algemeen verbindend verklaring: je kan een verzoek doen bij de minister tot
algemeen verbindend verklaring. als jij dan als werkgever of werknemer (of je
nou gebonden bent of niet) onder de werkingssfeerbepaling van de algemeen
verbindend verklaring cao valt, dan moet je die gaan toepassen.
- Art. 14 Wet CAO: de wetgever heeft het niet goed gevonden dat sommige
werknemers op grond van art. 9 onder de cao zouden vallen en andere
werknemers niet omdat zij geen lid zijn van de vakbond. Daarom is art. 14 in het
leven geroepen. Dit artikel maakt dat de cao wordt aangeboden aan de
ongebonden werknemer zodat die vervolgens wordt toegepast in die
arbeidsovereenkomst. Dit heeft in de praktijk meestal het gevolg dat bij iedereen
in de arbeidsovereenkomst een incorporatiebeding wordt opgenomen waarmee
die cao, of je nou lid bent van de vakbond of niet, automatisch deel gaat
uitmaken van die arbeidsovereenkomst.
- Gewoon incorporatiebeding opnemen bijv. als je allebei niet gebonden bent maar
toch een bepaalde cao wilt toepassen (o.g.v. contractsvrijheid).
Denk dus altijd na met wat voor werknemer (gebonden of ongebonden) en werkgever je te
maken hebt (gebonden of ongebonden). Vervolgens moet je je nog afvragen of de
werknemer betrokken is bij de cao (valt deze werknemer onder de werkingssfeer).
Wat is het achterliggende probleem in deze casus? Werkgever en werknemer zijn hier niet
betrokken. Ze kunnen dan enkel op basis van de contractsvrijheid een cao van toepassing
laten zijn. Alleen art. 7:668a is van driekwart dwingend recht en dit maakt dat je alleen van
de ketenregeling mag afwijken bij cao, en niet per se individueel bij contract.
TPG/Bollemeijer: afwijking van een bepaling van driekwart dwingend recht door een
gebonden en betrokken werkgever is toegestaan ook ten aanzien van de ongebonden maar
wel betrokken werknemer (art. 14 werknemer). We hebben hier te maken met een
ongebonden werknemer en werkgever die ook niet betrokken zijn. Dan is het de vraag of je
toch kunt afwijken van driekwart dwingend recht. De HR heeft zich hier nog niet over
uitgelaten, maar het lijkt niet te kunnen. Dit zit hem met name in het feit dat ze niet
betrokken zijn.
De Gouden Bal is geen lid van de werkgeversorganisatie en is dus niet gebonden aan de CAO
Sport. De Gouden Bal besluit daarom een eigen ondernemingscao te sluiten. De cao heeft
een minimumkarakter, en is aangegaan voor de duur van één jaar (1 januari 2020 tot en met
31 december 2020). De cao wordt gesloten met de vakbond waarvan de meeste, maar niet
Sportvereniging De Gouden Bal heeft een aantal werknemers in dienst voor de
bedrijfsvoering van de bar, het onderhoud van de velden en het geven van trainingen. Art.
7:668a BW biedt voor deze functies de mogelijkheid om af te wijken van de ketenregeling.
De CAO Sport maakt van deze mogelijkheid gebruik. In de CAO Sport is bepaald dat voor de
hiervoor genoemde functies maximaal zes arbeidsovereenkomsten in maximaal vier jaar
zonder onderbreking van de keten voor meer dan zes maanden is toegestaan. De CAO Sport
is echter niet van toepassing op lokale sportverenigingen zoals De Gouden Bal. De Gouden
Bal is evenmin betrokken bij een andere branche cao – de CAO Sportverenigingen – die
eveneens gebruik maakt van deze wettelijke bevoegdheid tot afwijking. Deze laatste cao ziet
alleen op een paar uitdrukkelijk genoemde stichtingen die als formele werkgever fungeren
ten opzichte van een lokale sportvereniging (een soort payrollconstructie dus).
Het gevolg van het beperkte toepassingsbereik van beide cao’s is dat voor lokale
sportverenigingen op dit moment niet de mogelijkheid bestaat om rechtstreeks, via het
lidmaatschap van een werkgeversorganisatie, aan een cao gebonden te raken en gebruik te
maken van de mogelijkheid om af te wijken van de ketenbepaling. Dit onderwerp is aan de
orde gesteld in de Tweede Kamer. De Minister stelde in dit verband dat het voor
sportverenigingen mogelijk is om de CAO Sport van toepassing te verklaren op de individuele
arbeidsovereenkomsten. Daarmee zou de verruiming van de ketenbepaling uit de cao alsnog
op die arbeidsovereenkomsten van toepassing zijn.
a. Hoe luidt uw visie op het standpunt van de Minister?
Wat is een cao? Art. 1 Wet CAO: Onder collectieve arbeidsovereenkomst wordt
verstaan de overeenkomst, aangegaan door een of meer werkgevers of een of meer
verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werkgevers en een of meer
verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werknemers, waarbij
voornamelijk of uitsluitend worden geregeld arbeidsvoorwaarden, bij
arbeidsovereenkomsten in acht te nemen. Wat voor soort bepalingen staan er in een
cao? Normatieve en obligatoire bepalingen. Obligatoire bepalingen werken niet per
se door in de individuele arbeidsovereenkomst en normatieve bepalingen wel.
Normatieve bepalingen regelen de arbeidsvoorwaarden. Deze werken door in de
arbeidsovereenkomst gesloten tussen werkgever en werknemer. Obligatoire
bepalingen regelen verplichtingen tussen de cao-partijen. Wie sluiten de cao?
Werkgever en de vakbond of werkgeversorganisatie en de vakbond. Als een
werkgever en de vakbond een cao sluiten, dan heet dit een ondernemings-cao.
Sluiten de werkgeversverenigingen en de vakbonden een cao dan is dit een normale
bedrijfstak-cao. Daarnaast heb je ook diagonale bepalingen. Die kunnen een
verplichting opleggen aan de werkgever richting de werkgeversorganisatie of de
vakbond (bijv. het storten van geld in een bepaald scholingsfonds).
Wat voor soort karakters zijn er van een cao? Een standaard karakter en een
minimumkarakter. Van een standaardkarakter cao mag je zowel niet in het voordeel
, als in het nadeel afwijken. Bij een minimumkarakter mag je wel in het voordeel van
de werknemer afwijken van de cao.
Hoe kun je gebonden raken aan een cao?
- Als de werknemer lid is van de vakbond (art. 9) die cao-partij is en de werkgever
lid is van de werkgeversorganisatie die cao-partij is (gebondenheid). Wat maakt
dat de cao vervolgens toepasselijk wordt? Werkgever en werknemer dienen
betrokken te zijn: ze dienen onder de werkingssfeer van de cao te vallen.
- Algemeen verbindend verklaring: je kan een verzoek doen bij de minister tot
algemeen verbindend verklaring. als jij dan als werkgever of werknemer (of je
nou gebonden bent of niet) onder de werkingssfeerbepaling van de algemeen
verbindend verklaring cao valt, dan moet je die gaan toepassen.
- Art. 14 Wet CAO: de wetgever heeft het niet goed gevonden dat sommige
werknemers op grond van art. 9 onder de cao zouden vallen en andere
werknemers niet omdat zij geen lid zijn van de vakbond. Daarom is art. 14 in het
leven geroepen. Dit artikel maakt dat de cao wordt aangeboden aan de
ongebonden werknemer zodat die vervolgens wordt toegepast in die
arbeidsovereenkomst. Dit heeft in de praktijk meestal het gevolg dat bij iedereen
in de arbeidsovereenkomst een incorporatiebeding wordt opgenomen waarmee
die cao, of je nou lid bent van de vakbond of niet, automatisch deel gaat
uitmaken van die arbeidsovereenkomst.
- Gewoon incorporatiebeding opnemen bijv. als je allebei niet gebonden bent maar
toch een bepaalde cao wilt toepassen (o.g.v. contractsvrijheid).
Denk dus altijd na met wat voor werknemer (gebonden of ongebonden) en werkgever je te
maken hebt (gebonden of ongebonden). Vervolgens moet je je nog afvragen of de
werknemer betrokken is bij de cao (valt deze werknemer onder de werkingssfeer).
Wat is het achterliggende probleem in deze casus? Werkgever en werknemer zijn hier niet
betrokken. Ze kunnen dan enkel op basis van de contractsvrijheid een cao van toepassing
laten zijn. Alleen art. 7:668a is van driekwart dwingend recht en dit maakt dat je alleen van
de ketenregeling mag afwijken bij cao, en niet per se individueel bij contract.
TPG/Bollemeijer: afwijking van een bepaling van driekwart dwingend recht door een
gebonden en betrokken werkgever is toegestaan ook ten aanzien van de ongebonden maar
wel betrokken werknemer (art. 14 werknemer). We hebben hier te maken met een
ongebonden werknemer en werkgever die ook niet betrokken zijn. Dan is het de vraag of je
toch kunt afwijken van driekwart dwingend recht. De HR heeft zich hier nog niet over
uitgelaten, maar het lijkt niet te kunnen. Dit zit hem met name in het feit dat ze niet
betrokken zijn.
De Gouden Bal is geen lid van de werkgeversorganisatie en is dus niet gebonden aan de CAO
Sport. De Gouden Bal besluit daarom een eigen ondernemingscao te sluiten. De cao heeft
een minimumkarakter, en is aangegaan voor de duur van één jaar (1 januari 2020 tot en met
31 december 2020). De cao wordt gesloten met de vakbond waarvan de meeste, maar niet
