CONSISTENT EN UNIFORM RAPPORTEREN VOLGENS
DE NANDA-I/NIC/NOC
PLAN VOOR IMPLEMENTATIE
HERKANSING VP-PRAK1BVT3-23
HMC WESTEINDE
AFDELING LONGGENEESKUNDE
Geschreven door:
Chaimaa el Bardai
19025327
Verpleegkunde studiejaar 3
Faculteit Gezondheid, Voeding & Sport
De Haagse Hogeschool
Onder begeleiding van dr. Yvonne Petten-Wieser
07 juni 2024
, INHOUDSOPGAVE
INHOUDSOPGAVE................................................................................................1
2 GEWENSTE SITUATIE........................................................................................7
3 HUIDIGE SITUATIE............................................................................................8
4 BEÏNVLOEDENDE FACTOREN............................................................................9
5 DOELEN..........................................................................................................10
6 IMPLEMENTATIESTRATEGIEËN........................................................................11
REFERENTIES....................................................................................................14
BIJLAGE 1: Uitwerking Enquête NANDA-I/NIC/NOC............................................18
BIJLAGE 2: Steekproef.......................................................................................19
1 INLEIDING
Tijdens mijn onboarding bij het Haaglanden Medisch Centrum (HMC; longafdeling) als derdejaars
stagiaire hbo-verpleegkunde werd er aan mij doorgegeven dat het rapporteren verricht werd volgens de
huidige ziekenhuisrichtlijnen. Zo moeten verpleegkundigen bij het HMC het NNN-systeem gebruiken (met
uitzondering van acute situaties waarbij de ABCDE-methodiek wordt gebruikt). Het NNN-systeem verwijst
naar de integratie van drie gestandaardiseerde verpleegterminologieën: NANDA (North American Nursing
Diagnoses Association), NIC (Nursing Interventions Classification) en NOC (Nursing Outcomes
Classification; zie sectie 1.1 Achtergrond en relevantie voor meer toelichting per standaard). Het doel van
dit systeem is om duidelijkheid en individuele, meetbare zorg te bieden aan patiënten (Larijani & Saatchi,
2019).
1
, Echter, op de werkvloer viel de inconsistentie bij het gebruik van dit systeem op. Tijdens mijn
diensten constateerde ik dat er een variatie bestond in begrip en uitvoering van wat ‘‘goed’’ en ‘‘volledig’’
rapporteren volgens de huidige ziekenhuisrichtlijnen inhoudt. Vaak werden rapportages zonder duidelijke
structuur in het bovenste vrije veld/Ad-hoc vakje gezet in het elektronische patiëntendossier HiX. Het vrije
veld/Ad-hoc vakje is slechts bedoeld voor rapportages die acuut zijn of die niet onder een relevante diagnose
vallen in het dossier. In de praktijk bleek het overmatig gebruik van dit vakje te leiden tot misverstanden.
Een voorbeeld waar ik direct bij betrokken was, vond plaats toen ik een patiënt motiveerde om uit bed te
komen. Tijdens het mobiliseren daalde de zuurstofsaturatie plotseling aanzienlijk, wat leidde tot
kortademigheid bij de patiënt. Deze situatie leidde tot angst bij de patiënt, verhoogde het risico om te vallen,
en resulteerde erin dat de patiënt niet langer zonder zuurstoftoediening wilde zijn. Bij een latere controle van
de vrije veld rapportages, ontdekte ik een notitie over een lage saturatie bij inspanning. Deze situatie had dus
voorkomen kunnen worden indien vaste diagnoses in het dossier stonden conform de richtlijnen, waarbij
zulke observaties onder de diagnose worden gerapporteerd, waardoor de conditie van de patiënt over de
afgelopen dagen in één oogopslag duidelijk zou zijn geweest.
De risico’s van het incorrect gebruiken van het NNN-systeem worden ook benadrukt door Müller-
Staub et al. (2006) en Hageman (2018). De auteurs pleiten dat zulke praktijken niet alleen negatief invloed
hebben op de kwaliteit van de zorg, maar ook kunnen leiden tot (onnodig) verwarring over de zorgbehoefte
van de patiënt (Hageman, 2018; Müller-Staub et al., 2006). Zo benoemen Müller-Staub et al. (2006) dat het
niet correct invullen kan leiden tot miscommunicatie, inconsistenties in de zorgverlening en moeilijkheden
bij het evalueren van de effectiviteit van de zorg. Het is namelijk moeilijk om tot een resultaat te komen en
te beoordelen of de zorg aan verwachtingen voldoet, als gegevens niet correct zijn ingevuld (Müller-Staub et
al., 2006). Voor deze opdracht besloot ik daarom dit nader te onderzoeken en een implementatieplan voor
verbetering voor te stellen. Met dit voorstel hoop ik niet alleen bij te dragen aan de wijze van het rapporteren
op deze afdeling, maar ook uiteindelijk aan het verkrijgen van betere en bruikbare gegevens. Mocht het
voorgestelde implementatieplan leiden tot efficiëntie in de praktijk kan dit idee wellicht ook toegepast
worden op andere afdelingen en ziekenhuizen.
1.1 Introductie stageplek
De longafdeling binnen het Haaglanden Medisch Centrum (HMC) beschikt over 24 bedden voor
diverse groepen patiënten, waaronder die met acute en chronische ademhalingsproblemen, longinfecties,
patiënten die een operatie hebben ondergaan aan de longen, en anderen met specifieke longaandoeningen
(bijvoorbeeld slaap-gerelateerde ademhalingsstoornissen). De afdeling heeft in totaal 36 medewerkers,
waaronder 18 gediplomeerde verpleegkundigen, 3 flexwerkers (verpleegkundigen), 1 verzorgende-IG en 14
leerling-verpleegkundigen. Tijdens de dagdiensten zijn er meestal 4 gediplomeerde verpleegkundigen en 3
leerling-verpleegkundigen op de afdeling aanwezig. 's Avonds zijn er 3 gediplomeerde verpleegkundigen en
1 leerling-verpleegkundige en 's nachts zijn er 2 gediplomeerde verpleegkundigen beschikbaar voor de zorg
van de patiënten.
Vanwege de professionele organisatiestructuur die er heerst op de afdeling, zijn er zowel positieve
als uitdagende aspecten die van invloed kunnen zijn op het implementatieplan. Een professionele structuur
2
DE NANDA-I/NIC/NOC
PLAN VOOR IMPLEMENTATIE
HERKANSING VP-PRAK1BVT3-23
HMC WESTEINDE
AFDELING LONGGENEESKUNDE
Geschreven door:
Chaimaa el Bardai
19025327
Verpleegkunde studiejaar 3
Faculteit Gezondheid, Voeding & Sport
De Haagse Hogeschool
Onder begeleiding van dr. Yvonne Petten-Wieser
07 juni 2024
, INHOUDSOPGAVE
INHOUDSOPGAVE................................................................................................1
2 GEWENSTE SITUATIE........................................................................................7
3 HUIDIGE SITUATIE............................................................................................8
4 BEÏNVLOEDENDE FACTOREN............................................................................9
5 DOELEN..........................................................................................................10
6 IMPLEMENTATIESTRATEGIEËN........................................................................11
REFERENTIES....................................................................................................14
BIJLAGE 1: Uitwerking Enquête NANDA-I/NIC/NOC............................................18
BIJLAGE 2: Steekproef.......................................................................................19
1 INLEIDING
Tijdens mijn onboarding bij het Haaglanden Medisch Centrum (HMC; longafdeling) als derdejaars
stagiaire hbo-verpleegkunde werd er aan mij doorgegeven dat het rapporteren verricht werd volgens de
huidige ziekenhuisrichtlijnen. Zo moeten verpleegkundigen bij het HMC het NNN-systeem gebruiken (met
uitzondering van acute situaties waarbij de ABCDE-methodiek wordt gebruikt). Het NNN-systeem verwijst
naar de integratie van drie gestandaardiseerde verpleegterminologieën: NANDA (North American Nursing
Diagnoses Association), NIC (Nursing Interventions Classification) en NOC (Nursing Outcomes
Classification; zie sectie 1.1 Achtergrond en relevantie voor meer toelichting per standaard). Het doel van
dit systeem is om duidelijkheid en individuele, meetbare zorg te bieden aan patiënten (Larijani & Saatchi,
2019).
1
, Echter, op de werkvloer viel de inconsistentie bij het gebruik van dit systeem op. Tijdens mijn
diensten constateerde ik dat er een variatie bestond in begrip en uitvoering van wat ‘‘goed’’ en ‘‘volledig’’
rapporteren volgens de huidige ziekenhuisrichtlijnen inhoudt. Vaak werden rapportages zonder duidelijke
structuur in het bovenste vrije veld/Ad-hoc vakje gezet in het elektronische patiëntendossier HiX. Het vrije
veld/Ad-hoc vakje is slechts bedoeld voor rapportages die acuut zijn of die niet onder een relevante diagnose
vallen in het dossier. In de praktijk bleek het overmatig gebruik van dit vakje te leiden tot misverstanden.
Een voorbeeld waar ik direct bij betrokken was, vond plaats toen ik een patiënt motiveerde om uit bed te
komen. Tijdens het mobiliseren daalde de zuurstofsaturatie plotseling aanzienlijk, wat leidde tot
kortademigheid bij de patiënt. Deze situatie leidde tot angst bij de patiënt, verhoogde het risico om te vallen,
en resulteerde erin dat de patiënt niet langer zonder zuurstoftoediening wilde zijn. Bij een latere controle van
de vrije veld rapportages, ontdekte ik een notitie over een lage saturatie bij inspanning. Deze situatie had dus
voorkomen kunnen worden indien vaste diagnoses in het dossier stonden conform de richtlijnen, waarbij
zulke observaties onder de diagnose worden gerapporteerd, waardoor de conditie van de patiënt over de
afgelopen dagen in één oogopslag duidelijk zou zijn geweest.
De risico’s van het incorrect gebruiken van het NNN-systeem worden ook benadrukt door Müller-
Staub et al. (2006) en Hageman (2018). De auteurs pleiten dat zulke praktijken niet alleen negatief invloed
hebben op de kwaliteit van de zorg, maar ook kunnen leiden tot (onnodig) verwarring over de zorgbehoefte
van de patiënt (Hageman, 2018; Müller-Staub et al., 2006). Zo benoemen Müller-Staub et al. (2006) dat het
niet correct invullen kan leiden tot miscommunicatie, inconsistenties in de zorgverlening en moeilijkheden
bij het evalueren van de effectiviteit van de zorg. Het is namelijk moeilijk om tot een resultaat te komen en
te beoordelen of de zorg aan verwachtingen voldoet, als gegevens niet correct zijn ingevuld (Müller-Staub et
al., 2006). Voor deze opdracht besloot ik daarom dit nader te onderzoeken en een implementatieplan voor
verbetering voor te stellen. Met dit voorstel hoop ik niet alleen bij te dragen aan de wijze van het rapporteren
op deze afdeling, maar ook uiteindelijk aan het verkrijgen van betere en bruikbare gegevens. Mocht het
voorgestelde implementatieplan leiden tot efficiëntie in de praktijk kan dit idee wellicht ook toegepast
worden op andere afdelingen en ziekenhuizen.
1.1 Introductie stageplek
De longafdeling binnen het Haaglanden Medisch Centrum (HMC) beschikt over 24 bedden voor
diverse groepen patiënten, waaronder die met acute en chronische ademhalingsproblemen, longinfecties,
patiënten die een operatie hebben ondergaan aan de longen, en anderen met specifieke longaandoeningen
(bijvoorbeeld slaap-gerelateerde ademhalingsstoornissen). De afdeling heeft in totaal 36 medewerkers,
waaronder 18 gediplomeerde verpleegkundigen, 3 flexwerkers (verpleegkundigen), 1 verzorgende-IG en 14
leerling-verpleegkundigen. Tijdens de dagdiensten zijn er meestal 4 gediplomeerde verpleegkundigen en 3
leerling-verpleegkundigen op de afdeling aanwezig. 's Avonds zijn er 3 gediplomeerde verpleegkundigen en
1 leerling-verpleegkundige en 's nachts zijn er 2 gediplomeerde verpleegkundigen beschikbaar voor de zorg
van de patiënten.
Vanwege de professionele organisatiestructuur die er heerst op de afdeling, zijn er zowel positieve
als uitdagende aspecten die van invloed kunnen zijn op het implementatieplan. Een professionele structuur
2
