2020-2021
Margo Verschueren
, 2
Deel 1
H2: osteoporose
1. Inleiding
- Bot = levend weefsel met hoge stofwisseling en continu cyclus van opbouw en afbraak
- Osteoporose komt voor bij mannen en vrouwen
- Essentieel = vroege herkenning
2. Omschrijving
- Botontkalking: poreus worden van het bot
- Vermindering hoeveelheid aanwezig bot: tekort van botmassa
- Gevolg fracturen vooral te hoogte van pols/heup en wervels
3. Oorzaken
- Primaire osteoporose
o De menopauze → door afname van oestrogeen hormonen treedt er versnelde
botafbraak
o De normale ouderling van het lichaam waarbij er botverlies optreedt.
- Secundaire osteoporose
o Oorzaken niet bij het bot maar andere oorzaken
▪ Aandoening van organen
▪ Invalidatie
▪ Langdurige bedrust
Risicofactoren
- Erfelijkheid
- Roken
- Te weinig inname melkproducten
- Te weinig vit D
- BMI lager dan 19
- Inname corticosteroïde
- Bepaalde anticoagulantia
- Chemotherapeutica
4. Symptomen
Osteoporose wordt ook de stille ziekte genoemd omdat botverlies optreedt zonder dat men iets van
merkt.
Het kan asymptomatische verlopen
- Pijn: vooral in de rug
- Fracturen
- Lengteverlies en kyphose
- Long, maag, blaas en darmklachten door kyphose
5. Osteoporosepreventie
5.1. Verwerven van voldoende botreserve tijdens de
kindertijd en de adolescentie
- Beweging
- Vermijden drugs, alcohol, tabak, zout, cola & koffie
- Vitamine D
- Vermijden cortisone
, 3
5.2. Behoud van botreserve vooral tijdens de menopauze
- Voldoende inname calcium met supplmenten vanaf 65j
- Hormonale subistantie van oestrogeen
- Bewegingen
Tips om vallen vna beaarden met osteoporose tegen te gaan:
- Tranquillizers en slaapmedicatie
- Woning aanpassen om kans op vallen zo minimaal mogelijk te houden
- Stabiele bloeddruk
- Gezonde gevarieerde voeding → vermijd alcohol
6. Behandeling
6.1. Levensstijl
- Gewicht dragend lichaamsbeweging
- Niet roken
- Alcohol matigen
- Valpreventie
, 4
H3: fracturen
= continuïteit vna het bot is verbroken met letsel van weke delen
1. Oorzaken
- Uitwendig geweld
- Pathologische fracturen
- Stressfracturen en vermoeidheidsfracturen
2. Symptomatologie
- Misvorming
- Intense pijn op ogenblik zelf
- Machteloosheid
- Crepitaties
- Zwelling & hematoom
3. Classificaties
- Naargelang de huis al dan niet doorbroken open → gevaar voor infectie
- Naargelang de oorzaken
o Spontaan
o Gewelddadig invloed
o Stres/vermoeidheid
o Door eigen musculatuur
- Naargelang de lokalisatie
o Intra-articulair
o Extra-articulair
- Naargelang de aanwezigheid van een verplaatsing
o Zonder verplaatsing → enkel immobiliseren
o Met verplaatsing → eerst reductie en dan immobiliseren
4. Verloop van het genezingsproces
Callusvorming = nieuw weefsel dat na een fractuur de breukuiteinde verbindt en door kalkafzetting
later terug been wordt
- De duur van de callusvorming bepaalt de duur van immobilisatie