• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 7 out of 125 pages
Summary

Allergology - samenvatting

Document preview thumbnail
Preview 7 out of 125 pages

Volledige samenvatting van de module “Allergology”, gegeven in 3e Bachelor Geneeskunde aan de UA. Samenvatting gebaseerd op slides, lesnotities én cursus.

Content preview

ALLERGOLOGY​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2024-2025

ALLERGOLOGY 2024-2025...................................................................................................................... 1
Introductie.......................................................................................................................................................5
Het immuunsysteem...................................................................................................................................5
Innate immune system......................................................................................................................... 5
Adaptive immune system..................................................................................................................... 6
Het normale immuunantwoord............................................................................................................. 7
Immune pathologic reactions..................................................................................................................... 8
“Allergische” reacties............................................................................................................................9
Atopie....................................................................................................................................................... 12
Kliniek van allergic diseases & related conditions....................................................................................14
Urticaria.............................................................................................................................................. 14
Angio-oedeem (AE)............................................................................................................................15
GI-symptomen....................................................................................................................................16
Anafylaxie...........................................................................................................................................16
Progressie van symptomen................................................................................................................17
Gell & Coombs type I (IgE-gemedieerd).................................................................................................. 17
Gell & Coombs type II (cytotropic Ab (IgG))............................................................................................. 23
Gell & Coombs type III (immune complexes)........................................................................................... 24
Gell & Coombs type IV (cellulair)............................................................................................................. 25
Diagnostiek...................................................................................................................................................27
Testing voor type I reacties (allergische aandoeningen).......................................................................... 27
History & clinics........................................................................................................................................ 27
History................................................................................................................................................ 27
Clinics.................................................................................................................................................28
Paired tryptase................................................................................................................................... 28
Specifiek IgE = sIgE................................................................................................................................. 29
sIgE proteins...................................................................................................................................... 29
tIgE..................................................................................................................................................... 30
Kruisreactiviteit................................................................................................................................... 32
Omgaan met FP-resultaten................................................................................................................ 33
Component resolved allergy diagnosis (CRD)........................................................................................ 34
Skin tests..................................................................................................................................................36
Provocatietest...........................................................................................................................................37
In vitro / ex vivo: confirmatory diagnostics................................................................................................38
Nonsense testen = rommel (niet kennen)................................................................................................ 38
Testing voor type IV reacties.................................................................................................................... 39
Take-home message................................................................................................................................ 39
Overzicht.......................................................................................................................................................40
Inhalatieallergie............................................................................................................................................ 41
Wat is een inhalatie-allergie?................................................................................................................... 41
Etiologie..............................................................................................................................................41
Pathomechanisme..............................................................................................................................41
Symptomen........................................................................................................................................ 42
Diagnose............................................................................................................................................ 43
Behandeling....................................................................................................................................... 43
1

, Mijten........................................................................................................................................................46
Dieren.......................................................................................................................................................48
Kakkerlakken............................................................................................................................................49
Schimmels................................................................................................................................................49
Pollen....................................................................................................................................................... 50
Types overdracht / bestuiving.............................................................................................................51
Invloed van pollutie.............................................................................................................................51
Soorten pollen.................................................................................................................................... 51
Oefenvragen.............................................................................................................................................53
Inleiding primaire voedselallergieën - IgE-gemedieerd............................................................................56
Classificatie.............................................................................................................................................. 56
IgE-gemedieerde allergie......................................................................................................................... 56
Symptomen........................................................................................................................................ 56
Fatale voedselallergie........................................................................................................................ 57
Epidemiologie.....................................................................................................................................58
Primaire vs. secundaire voedselallergie.............................................................................................58
Voedselallergie - diagnostiek................................................................................................................... 60
1. Anamnese...................................................................................................................................... 60
2. Screening voor sensitisatie............................................................................................................ 61
3. Orale provocatietest....................................................................................................................... 62
Voedselallergie - behandeling.................................................................................................................. 63
Voedsel orale immunotherapie (OIT)................................................................................................. 63
Monoklonale antilichamen..................................................................................................................63
Voedselallergie - primaire preventie......................................................................................................... 63
Primaire voedselallergieën - IgE-gemedieerd........................................................................................... 64
Fruit & groenten........................................................................................................................................64
Non-specific Lipid Transfer Proteins (nsLTP)..................................................................................... 64
Pollen-food allergy syndrome.............................................................................................................64
Cannabis sativa allergy...................................................................................................................... 66
Fruit-latex syndrome...........................................................................................................................66
Tarwe & andere granen............................................................................................................................ 67
Peanuts.................................................................................................................................................... 67
Soja.......................................................................................................................................................... 68
Tree nuts & seeds.................................................................................................................................... 68
Vlees........................................................................................................................................................ 68
Vis............................................................................................................................................................ 69
Schaaldieren............................................................................................................................................ 70
Primaire voedselallergieën - kinderen....................................................................................................... 72
Introductie.................................................................................................................................................72
Primaire voedingsallergie......................................................................................................................... 73
Signs & symptoms..............................................................................................................................73
Diagnose............................................................................................................................................ 73
Behandeling....................................................................................................................................... 74
Koemelk allergie (CMA)........................................................................................................................... 74
Non-IgE gemedieerde voedingsallergieën......................................................................................... 75
Ei allergie..................................................................................................................................................76
Potato allergie.......................................................................................................................................... 76
Tarwe allergie........................................................................................................................................... 76
Peanut allergie......................................................................................................................................... 77
2

, Noten allergie........................................................................................................................................... 77
Preventie.................................................................................................................................................. 78
Learning Early About Peanut (LEAP-trial)..........................................................................................78
International guidelines...................................................................................................................... 78
Verdere research................................................................................................................................79
Drug hypersensitivity.................................................................................................................................. 81
Nomen est omen & post hoc is not propter hoc....................................................................................... 81
Adverse drug reactions............................................................................................................................ 81
Klinische classificatie..........................................................................................................................82
Mechanistische classificatie............................................................................................................... 83
Grote database: potentials & pitfalls........................................................................................................ 84
Diagnose.................................................................................................................................................. 84
Is stopping the drug always the best option?........................................................................................... 86
Betalactams..............................................................................................................................................88
Kruisreactiviteit................................................................................................................................... 88
Penicilline allergie...............................................................................................................................89
NSAIDs.....................................................................................................................................................89
Urticaria & angio-oedeem............................................................................................................................92
Definitie.................................................................................................................................................... 92
Classificatie van urticaria..........................................................................................................................93
Urticaria bij multisysteem aandoeningen................................................................................................. 94
Familiale hypertryptasemie................................................................................................................ 94
PLAID................................................................................................................................................. 94
Autoinflammatory syndromes.............................................................................................................94
Diagnose.................................................................................................................................................. 95
Urticaria vasculitis.............................................................................................................................. 96
Bradykinine.........................................................................................................................................97
IL-1..................................................................................................................................................... 99
Overzicht............................................................................................................................................ 99
CSU: verder onderzoek nodig?.............................................................................................................. 100
Provocatietesten...............................................................................................................................100
AI-BAT.............................................................................................................................................. 101
CSU: prognose.......................................................................................................................................101
Disease monitoring...........................................................................................................................102
Disease control.................................................................................................................................103
CSU: behandeling.................................................................................................................................. 104
Conclusie................................................................................................................................................105
Mastocytose............................................................................................................................................... 106
Presentatie............................................................................................................................................. 106
Cutane mastocytose.........................................................................................................................106
Systemische mastocytose................................................................................................................107
Diagnostiek.............................................................................................................................................107
Diagnostiek bij kinderen................................................................................................................... 108
Diagnostiek bij volwassenen............................................................................................................ 108
Clinical suspicion of SM....................................................................................................................110
Associatie met anafylaxie....................................................................................................................... 110
Overzicht.................................................................................................................................................111
Mast cell activation syndrome (MCAS).................................................................................................... 112
Inleiding.................................................................................................................................................. 112
3

, Tryptase assay....................................................................................................................................... 113
Paired tryptase................................................................................................................................. 113
Baseline tryptase.............................................................................................................................. 113
Overzicht................................................................................................................................................ 115
Hymenoptera.............................................................................................................................................. 116
Hymenoptera venom allergy (HVA)........................................................................................................ 116
Taxonomie.............................................................................................................................................. 116
Apidae (= bijen)................................................................................................................................ 117
Vespidae (= wespen)........................................................................................................................ 117
Formicidae (= mieren)...................................................................................................................... 118
Presentatie van HVA.............................................................................................................................. 118
Lokale reactie (LR)........................................................................................................................... 119
Grote lokale reactie (LLR)................................................................................................................ 119
Systemische reactie (SR)................................................................................................................. 119
Indolent systemic mastocytosis (ISM).............................................................................................. 120
Epidemiologie van hymenoptera steekreacties................................................................................120
Diagnostiek van HVA..............................................................................................................................121
Behandeling van HVA............................................................................................................................ 122
Take-home message.............................................................................................................................. 123
Casussen............................................................................................................................................... 123




4

,Introductie

Het immuunsysteem
functie
●​ verdediging tegen …
○​ pathogenen: virussen, bacteriën, schimmels, parasieten
○​ schadelijke stoffen: toxines
○​ tumoren (kwaadaardige cellen) → tumor surveillance
○​ afgestorven weefsel → homeostase
●​ onderscheid tussen …
○​ lichaamseigen (self) vs. lichaamsvreemd (non-self) → tolerantie
○​ schadelijk vs. onschadelijk
■​ bv. melk: non-self maar onschadelijk → geen immuunrespons, tolerantie
■​ bv. virus: non-self maar schadelijk → wel immuunrespons, immuniteit

opbouw
●​ innate immune respons (aangeboren) vs. adaptive immune respons (verworven)
●​ humoraal (antilichamen) vs. cellulair (cytokines)

⇒ goed gecontroleerd om overmatige activatie te voorkomen


Innate immune system
= aangeboren immuunsysteem = niet-klonaal immuunsysteem (want geen klonale selectie van specifieke
cellen bij activatie)

●​ locatie: algemeen verspreid
●​ doel: antigenen neutraliseren en opruimen
●​ niet-specifiek: beperkt repertoire aan pattern recognition receptors (PRR)
○​ pathogen-associated molecular patterns (PAMPS)
■​ bv. TLR4-receptor die met tussenkomst van CD14 bindt op LPS van gram- bacteriën
○​ damage-associated molecular patterns (DAMPS)
■​ bv. nucleïnezuren en cytosoleiwitten die vrijkomen bij cel- en weefselschade
●​ geen geheugen, maar kan wel efficiënter werken door tussenkomst van adaptive immuunsysteem
○​ bv. opsonisatie via tussenkomst van specifieke antilichamen
●​ effectormechanismen
○​ fagocytose: intracellulaire doding + vrijzetting van bacteriostatische / bactericide eiwitten (bv.
complementsysteem)

opbouw & functie
fagocyten fagocytose/degranulatie → ontsteking
→ voor EC pathogenen (bv.
bacteriën)
cellulair
NK apoptose van geïnfecteerde gastcel (~ CTL)
→ voor IC pathogenen
(bv. virussen)

ILC’s = innate lymphoid ondersteunende cel, immuunantwoord in bepaalde richting duwen (~ Th)
cells

DC (pathogenen) communicatie met adaptive immuunsysteem (1e synaps)

humoraal lactoferrin, defensins, CRP, “supportieve & helpende” functies
complement … → bactericide (dodend), bacteriostatisch (afremmen), opsonisatie

5

, Fagocytose
mechanisme
1.​ fagocyten (macrofagen, monocyten, neutrofielen) herkennen PAMPs op het membraan van de
pathogeen
2.​ fagocyten nemen Ag op en gaan het intracellulair doden en/of verteren
3.​ exocytose van afvalmateriaal + degranulatie
4.​ vrijzetting van eiwitten (cytokinen (IL-1, IL-6, TNFα) en chemokinen (IL-8))
●​ lokale ontstekingsverschijnselen: rubor, calor, dolor, tumor, functio laesa
●​ algemene ontstekingsverschijnselen: koorts, malaise, anorexie, moeheid
●​ biologische ontstekingsverschijnselen: ↑ acute fase eiwitten (bv. CRP), ↑ ESR, leukocytose


Adaptive immune system
= verworven immuunsysteem

●​ locatie: primaire en secundaire lymfoïde organen
●​ specifiek & klonaal
●​ werking
1.​ antigeenonafhankelijke opleiding van T- en B-lymfocyten in de primaire lymfoïde organen
(BM voor B-cellen, thymus voor T-cellen)
2.​ via circulatie naar verschillende secundaire lymfoïde organen (lymfeknopen, milt, MALT)
3.​ contact met antigeen die ze op een specifieke manier herkennen en klonaal expanderen
■​ herkenning van antigenen
●​ T-cellen zijn “blind”
○​ herkennen enkel antigenen (peptiden) wanneer het peptide wordt
aangeboden door gespecialiseerde antigeen-presenterende cellen (bv.
DC)
●​ B-cellen
○​ herkennen antigenen rechtstreeks via hun membraanimmunoglobuline
■​ polarisatie & differentiatie
●​ geactiveerde T-cellen: polarisatie tot helper (Th), cytotoxische (CTL),
regulerende effector (Treg) en geheugencellen
●​ geactiveerde B-cellen: differentiatie tot plasmacellen en geheugencellen
●​ primaire vs. secundaire activatie
○​ primaire activatie
■​ in secundaire lymfoïde organen
■​ traag antwoord (10 dagen)
■​ klinisch
○​ secundaire activatie
■​ ook perifeer (circulatie)
■​ snel & efficiënt (2 dagen)
■​ subklinisch
●​ geheugenfunctie
○​ voordeel: bij secundair contact sneller en efficiënter optreden
■​ sneller: kortere latentie
■​ efficiënter: geheugencellen perifeer activeren zonder dat het antigeen opnieuw dient
aangeboden te worden aan naïeve cellen in secundaire lymfoïde organen




6

, opbouw & functie
cellulair T-lymfocyten ●​ dient antigen aangeboden te krijgen door APC
●​ T-cel epitoop (lineair peptide)
●​ CD4 Th/Treg of CD8 CTL antwoord (cellulair)


B-lymfocyten ●​ herkent antigen rechtstreeks via membraanimmunoglobulines (mIg)
●​ B-cel epitoop (conformationeel 3D koolhydraten, vet, eiwit)
●​ productie antilichamen (humoraal)

humoraal Ig ondersteunende functies: opsonisatie, complementactivatie, neutralisatie, antibody
dependent cell-mediated cytotoxicity (ADCMC) via NK-cellen …


Het normale immuunantwoord
1.​ antigeen (bv. bacterie) dringt door oppervlakte barrières (oa. huid en epitheel)
2.​ aangeboren IS herkent antigeen als lichaamsvreemd mbv PRR
●​ doel: antigen neutraliseren en opruimen mbv fagocyterende cellen (macrofagen, monocyten,
neutrofielen), NK-cellen en bactericide moleculen (bv. complement)
●​ herkenning door fagocyten
a.​ fagocyten (macrofagen, monocyten, neutrofielen) herkennen PAMPs op het
membraan van de pathogeen
b.​ fagocyten nemen Ag op en gaan het intracellulair doden en/of verteren
c.​ exocytose van afvalmateriaal + degranulatie
d.​ vrijzetting van eiwitten (cytokinen (IL-1, IL-6, TNFα) en chemokinen (IL-8))
■​ lokale ontstekingsverschijnselen: rubor, calor, dolor, tumor, functio lease
■​ algemene ontstekingsverschijnselen: koorts, malaise, anorexie, moeheid
■​ biologische ontstekingsverschijnselen: ↑ acute fase eiwitten (bv. CRP), ↑ ESR,
leukocytose
●​ herkenning door dendritische cellen
a.​ DC nemen Ag op en gaan van plaats van invasie naar de regionale secundaire
lymfoïde organen
b.​ onderweg ondergaan DC structurele en functionele veranderingen tot APC
c.​ peptidefragmentjes van Ag presenteren op MHC-moleculen aan rijpe, naïeve T-cellen
■​ MHC-II: presentatie aan CD4+ Th en CD4+ Treg
■​ MHC-I: kruispresentatie aan CD8+ CTL

→ activatie en proliferatie van naïeve T-cellen → polarisatie van T-cellen
■​ helper T-cellen (Th): ondersteunende functie
●​ optimalisatie van fagocytose en intracellulaire doding door fagocyten
●​ activatie en regulatie van antilichamen door B-cellen
●​ activering en verhoging van celdodende activiteit van cytotoxische
cellen
■​ cytotoxische T-cellen (CTL): vernietiging van besmette gastheercellen
■​ regulerende T-cellen (Treg): helpen bij het sturen van het immuunsysteem
3.​ Ag bereikt secundaire lymfoïde organen
●​ herkenning door naïeve B-cellen via specifieke IgM-antilichamen
●​ internalisatie van antigeen–immunoglobuline complex → Ag intracellulair afbreken tot
peptide fragmenten en presenteren met MHC-II aan geactiveerde Th en Treg →
B-celantwoord initiëren
●​ uitrijpen tot plasmacellen → productie van specifieke antilichamen
○​ functie: rechtstreekse neutralisatie van Ag, ondersteunen van fagocytose
(opsonisatie), activering van complement
4.​ secundair immuunantwoord
●​ geheugen T- en B-cellen in de periferie rechtstreeks aanspreken
7

Table of contents

  1. 01 ALLERGOLOGY​​​ ​​​​ 2024-2025 1
  2. 02 Introductie 5
    1. Het immuunsysteem 5
    2. Immune pathologic reactions 8
    3. Atopie 12
    4. Kliniek van allergic diseases & related conditions 14
    5. Gell & Coombs type I (IgE-gemedieerd) 17
    6. Gell & Coombs type II (cytotropic Ab (IgG)) 23
    7. Gell & Coombs type III (immune complexes) 24
    8. Gell & Coombs type IV (cellulair) 25
  3. 03 Diagnostiek 27
    1. Testing voor type I reacties (allergische aandoeningen) 27
    2. History & clinics 27
    3. Specifiek IgE = sIgE 29
    4. Component resolved allergy diagnosis (CRD) 34
    5. Skin tests 36
    6. Provocatietest 37
    7. In vitro / ex vivo: confirmatory diagnostics 38
    8. Nonsense testen = rommel (niet kennen) 38
    9. Testing voor type IV reacties 39
    10. Take-home message 39
  4. 04 Overzicht 41
  5. 05 Inhalatieallergie 42
    1. Wat is een inhalatie-allergie? 42
    2. Mijten 47
    3. Dieren 49
    4. Kakkerlakken 50
    5. Schimmels 50
    6. Pollen 51
    7. Oefenvragen 54
  6. 06 Inleiding primaire voedselallergieën - IgE-gemedieerd 57
    1. Classificatie 57
    2. IgE-gemedieerde allergie 57
    3. Voedselallergie - diagnostiek 61
    4. Voedselallergie - behandeling 64
    5. Voedselallergie - primaire preventie 64
  7. 07 Primaire voedselallergieën - IgE-gemedieerd 65
    1. Fruit & groenten 65
    2. Tarwe & andere granen 68
    3. Peanuts 68
    4. Soja 69
    5. Tree nuts & seeds 69
    6. Vlees 69
    7. Vis 70
    8. Schaaldieren 71
  8. 08 Primaire voedselallergieën - kinderen 73
    1. Introductie 73
    2. Primaire voedingsallergie 74
    3. Koemelk allergie (CMA) 75
    4. Ei allergie 77
    5. Potato allergie 77
    6. Tarwe allergie 77
    7. Peanut allergie 78
    8. Noten allergie 78
    9. Preventie 79
  9. 09 Drug hypersensitivity 82
    1. Nomen est omen & post hoc is not propter hoc 82
    2. Adverse drug reactions 82
    3. Grote database: potentials & pitfalls 85
    4. Diagnose 85
    5. Is stopping the drug always the best option? 87
    6. Betalactams 89
    7. NSAIDs 90
  10. 10 Urticaria & angio-oedeem 93
    1. Definitie 93
    2. Classificatie van urticaria 94
    3. Urticaria bij multisysteem aandoeningen 95
    4. Diagnose 96
    5. CSU: verder onderzoek nodig? 101
    6. CSU: prognose 102
    7. CSU: behandeling 105
    8. Conclusie 106
  11. 11 Mastocytose 107
    1. Presentatie 107
    2. Diagnostiek 108
    3. Associatie met anafylaxie 111
    4. Overzicht 112
  12. 12 Mast cell activation syndrome (MCAS) 113
    1. Inleiding 113
    2. Tryptase assay 114
    3. Overzicht 116
  13. 13 Hymenoptera 117
    1. Hymenoptera venom allergy (HVA) 117
    2. Taxonomie 117
    3. Presentatie van HVA 119
    4. Diagnostiek van HVA 122
    5. Behandeling van HVA 123
    6. Take-home message 124
    7. Casussen 124

Document information

Study
Uploaded on
August 28, 2025
Number of pages
125
Written in
2024/2025
Type
Summary
$18.47

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
StudiumMedicum
4.3
(49)
Sold
487
Followers
24
Items
111
Last sold
6 days ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions