Samenvatting - verbintenissen en contractenrecht

VERBINTENISSEN- EN CONTRACTEN
RECHT
HOOFDSTUK 1: DE VERBINTENIS: BEGRIP, KENMERKEN EN
SOORTEN

1. ALGEMENE INDLEIDING
- Basis van veel rechtstakken en dagelijks leven
- Huurcontracten, huwelijk, …
- Relatie met de klant is het gevaarlijkste
- Contractuele en extra- contractuele aansprakelijkheid
- Regels: contract sluiten en misloopt
2. SITUERING EN VINDPLAATS VAN HET VERBINTENISSENRECHT
- Onderscheid publiekrecht <> privaatrecht
- Publiekrecht
o Alle regels die de bevoegdheden, organisatie en werking van de
overheid beheersen. Relatie tussen overheid en burgers
- Privaatrecht
o Alle regels die betrekking hebben op de verhouding tussen
particuliere personen – natuurlijke personen – rechtspersonen –
onderling
- Privaatrecht => verbintenissenrecht
- Verbintenis = juridische plicht ts 2 of meerdere personen
- Verbintenissenrecht = moeder van het privaatrecht
- Burgerlijk wetboek
- Algemene regels + specifieke regels
3. BEGRIPSOMSCHRIJVING EN KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN VAN
DE VERBINTENIS


HET BEGRIP VERBINTENIS
- Verbintenis => verbinden, verbinding, band
= creëert een verbinding/ rechtsband tussen personen
- Personen => natuurlijke en rechtspersonen
- Gevolg => rechtsgevolgen
- Rechtsgevolgen => afdwingbaar
- Verbintenis
o Creëert een rechtsband tussen personen
o Ontstaat krachtens de wet
o In geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
o Is afdwingbaar door de rechtbank
 Natura

,KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN VAN DE VERBINTENIS

RECHTSBAND TUSSEN PERSONEN
- Personen = natuurlijk en rechtspersonen
- Min 2 partijen
- Mix is mogelijk
- Gevolg: vorderingsrecht
- Schuldenaar en schuldeiser

VORDERINGSRECHT <> ZAKELIJK RECHT

Vorderingsrecht Zakelijkrecht

Band tussen personen Recht op een zaak

Relatieve werking (geen volgrecht) Absolute werking (wel volgrecht op
goed)

Contractuele vrijheid Limitatief aantal wet opgesomd

= persoonlijke rechten



Huurder Vruchtgebruiker

Eigenaar verkoopt goed Eigenaar verkoopt goed

Geen recht op goed zelf Recht om te gebruiken

Recht op een persoon Recht op een goed

Persoonlijk recht Zakelijkrecht


VERBINTENIS ONTSTAAT UIT DE WET
- Wet bepaalt of er een verbintenis ontstaat
o Verbintenis uit rechtshandelingen
 Meerzijdige
 Eenzijdige
o Verbintenis uit rechtsfeiten
 Onrechtmatige daad
 Oneigenlijke overeenkomsten

IN GELD WAARDEERBARE AANSPRAAK
= Vermogensrechtelijke verplichtingen
- Voorwerp is niet steeds: betaling van een geldsom
- Voorwerp > in geld waardeerbaar zijn

,VERBINTENIS IS AFDWINGBAAR
= verplichten verbintenis na te komen
- Afdwingen bij de rechtbank
o Vriendschappelijk/ morele toezeggingen (meter/peter)
- Natuurlijke verbintenis
= tussenvorm ts. Afdwingbaar en niet-afdwingbaar
= verplichting die niet in rechte afdwingbaar is. Toch vrijwillig uitgevoerd,
geleverde prestatie niet teruggevorderd worden
- Vrijwillige uitvoering => omgezet in juridische verbintenis

TERMINOLOGIE
- Schuldeiser = crediteur
o Heeft een aanspraak op de schuldenaar
o Kan een prestatie vorderen
- Schuldenaar = debiteur
o Heeft een verplichting
o SA moet plicht nakomen

4. BRONNEN VAN VERBINTENISSEN




verbintenissen
ontstaan uit ...




een
een rechtsfeit de wet
rechtshandeling




meerzijdige eenzijdige tot
oneigenlijke
rechtshandelinge rechtshandelinge aansprakelijkhei
contracten
n n d leidende feiten


5. INDELING VAN DE VERBINTENISSEN


BRON WAARUIT ZE ZIJN ONTSTAAN!!!
- Overeenkomsten => contractuele aansprakelijkheid
- Onrechtmatige daad => extra contractuele aansprakelijkheid

Buitencontract. aansprakelijkheid
Contract. aansprakelijkheid


Nee Aanspraak gebaseerd op een overeenkomst ?
Ja

, 2 BUITENBEENTJES (EXAMENVRAAG)
- Oneigenlijke contracten (zaakwaarneming, onverschuldigde betaling,
ongerechtvaardigde verrijking)
- Eenzijdige rechtshandelingen (voorbeelden: optie)

VERBINTENISSEN UIT HUN AARD
- Economisch karakter => onderneming
o Bewijs tegen onderneming: vrij bewijs in ondernemingszaken
o Ondernemingsrechtbank
- Burgerlijk karakter => niet-onderneming
o Bewijs tegen niet- onderneming: bewijs in burgerlijke zaken (3.500
euro)
o REA/ vrederechter (5.000 euro)
- Persoonsgebonden karakter (intuïtu personae)
o Uitgevoerd door specifieke persoon
o Verbintenis dooft uit bij overlijden van de SA

Niet-persoonsgebonden Persoonsgebonden ‘intuïtu
personae’

Verbintenis nakomen Verbintenis nakomen

Overlijden van de SA Overlijden van de SA

Gaat over op erfgenaam =/ einde van Gaat niet over op erfgenaam = einde
overeenkomst van de overeenkomst

Bv. Huurovereenkomst Bv. Makelaar

 Belangrijk!!

VERBINTENISSEN UIT HUN VOORWERP
= wat moet de SA presteren/ SE vorderen
- Iets geven, doen, niet doen

RESULTAATVERBINTENIS EN INSPANNINGSVERBINTENIS
- Resultaatverbintenis
o SA garandeert dat resultaat wordt bereikt
- Inspanningsverbintenis
o SA garandeert niet dat resultaat wordt bereikt
o Voldoende inspanning leveren
o Gedrag van een goede huisvader
 Aansprakelijkheid!
o Resultaatsverbintenis
 Resultaat wordt niet bereikt
 Vermoeden te wijten aan fout van de SA
 SA-foutvermoeden weerleggen => overmacht
o Inspanningsverbintenis
 SE moet bewijzen dat SA niet de inspanningen geleverd
heeft