Pees
Inhoudstafel
1. Anatomie
2. Kader peesblessure
3. Herstelproces
4. Revalidatie(training)
5. Klinisch redeneren
1.Anatomie
- Pezen passen zich traag aan (herstellen traag)
Structuur
• Collageen type 1
• 80-90% H2O
• Elastine
• Vezels parallel
• Een zekere doorbloeding en bezenuwing (maar geen goede en daarmee dat ze zich traag
aanpassen)
Functie
• Kracht en energie:
o Doorgeven
o Absorberen
• Stabiliteit (nmc)
• Elasticiteit:
o Tijdelijk energie opslaan en afgeven (cfr. Sprongen)
Pezen kunnen verschillende functies hebben, sommige beter voor stabiliteit andere beter
voor kracht, …
2.Kader peesletsels
Klinische onzekerheid
Best altijd spreken over een tendinopathie
Peesletsels – De 5 basis theorieën
- Klinische onzekerheid aangezien er verschillende theorieën bestonden
- Inflammatie niet aangezien er niet veel doorbloeding is
- Nu enkel continuüm kennen
Peesletsels – Kader
1
,Peesletsel continuum
- We gaan van een normale pees naar
een reactieve tendinopathie door een
overload (overbelasting) en individuele
factoren. Als we dan excessieve
belasting gaan toepassen dan zullen we
naar tendon dysrepair gaan.
- Als we blijven overbelasten zullen we
naar een degeneratieve tendinopathie
gaan en is er bijna geen kans meer om
terug te gaan naar een normale pees
(tendon dysrepair is moeilijker te
herstellen dan een reactieve
tendinopathie).
- Een gezonde pees gaat bij een optimale
belasting adapteren en hierdoor gaat
de pees sterker worden waardoor deze
meer belasting aankan.
- Als we de pees onderbelasten zal de pees zwakker worden en dan is deze sneller kwetsbaar.
Reactive tendinopathy
• Wat?
o Korte termijn adaptatie reagerend op overbelasting
• Ontstaansmechanisme
o Acute trekoverbelasting
o Acute compressie-overbelasting
• Gevolg
o Geen inflammatie!!!
o Proliferatie van cellen en matrix
➔ Deel pees zwelt op (maar er is geen inflammatie)
• Dit is omdat de pees sterker/ stabieler wilt zijn dus deze zal dikker
worden door op te zwellen zodat deze meer krachten kan overzetten
Tendon dysrepair
• Wat?
o Poging pees tot genezing (zwelling laten afnemen door de load aan te passen)
• Ontstaansmechanisme
o Chronische overbelasting
• Gevolg
o Gelijkaardig “Reactive Tendinopathy”
o ↑↑↑ zenuw-ingroei
o ↑↑↑ matrixafbraak
o ↑↑↑ vasculariteit
o ↑↑↑ aantal cellen (kraakbeenachtig)
2
, Degenerative tendinopathy
• Wat?
o Duidelijke zones met dode cellen
• Ontstaansmechanisme
o Apoptose
o Trauma
o Uitputting tenocyten
• Gevolg (heterogene matrix)
o Zones gezond peesweefsel
o Degeneratieve zones
o Zones met voorgaande fase-veranderingen
Stress shielded tendon
- Het aantal peesfracturen waren meer dus we moeten de pees voorbereiden op de belasting.
Meest voorkomende locaties
- 2-3 cm boven de calcaneus (achillespees)
3
Inhoudstafel
1. Anatomie
2. Kader peesblessure
3. Herstelproces
4. Revalidatie(training)
5. Klinisch redeneren
1.Anatomie
- Pezen passen zich traag aan (herstellen traag)
Structuur
• Collageen type 1
• 80-90% H2O
• Elastine
• Vezels parallel
• Een zekere doorbloeding en bezenuwing (maar geen goede en daarmee dat ze zich traag
aanpassen)
Functie
• Kracht en energie:
o Doorgeven
o Absorberen
• Stabiliteit (nmc)
• Elasticiteit:
o Tijdelijk energie opslaan en afgeven (cfr. Sprongen)
Pezen kunnen verschillende functies hebben, sommige beter voor stabiliteit andere beter
voor kracht, …
2.Kader peesletsels
Klinische onzekerheid
Best altijd spreken over een tendinopathie
Peesletsels – De 5 basis theorieën
- Klinische onzekerheid aangezien er verschillende theorieën bestonden
- Inflammatie niet aangezien er niet veel doorbloeding is
- Nu enkel continuüm kennen
Peesletsels – Kader
1
,Peesletsel continuum
- We gaan van een normale pees naar
een reactieve tendinopathie door een
overload (overbelasting) en individuele
factoren. Als we dan excessieve
belasting gaan toepassen dan zullen we
naar tendon dysrepair gaan.
- Als we blijven overbelasten zullen we
naar een degeneratieve tendinopathie
gaan en is er bijna geen kans meer om
terug te gaan naar een normale pees
(tendon dysrepair is moeilijker te
herstellen dan een reactieve
tendinopathie).
- Een gezonde pees gaat bij een optimale
belasting adapteren en hierdoor gaat
de pees sterker worden waardoor deze
meer belasting aankan.
- Als we de pees onderbelasten zal de pees zwakker worden en dan is deze sneller kwetsbaar.
Reactive tendinopathy
• Wat?
o Korte termijn adaptatie reagerend op overbelasting
• Ontstaansmechanisme
o Acute trekoverbelasting
o Acute compressie-overbelasting
• Gevolg
o Geen inflammatie!!!
o Proliferatie van cellen en matrix
➔ Deel pees zwelt op (maar er is geen inflammatie)
• Dit is omdat de pees sterker/ stabieler wilt zijn dus deze zal dikker
worden door op te zwellen zodat deze meer krachten kan overzetten
Tendon dysrepair
• Wat?
o Poging pees tot genezing (zwelling laten afnemen door de load aan te passen)
• Ontstaansmechanisme
o Chronische overbelasting
• Gevolg
o Gelijkaardig “Reactive Tendinopathy”
o ↑↑↑ zenuw-ingroei
o ↑↑↑ matrixafbraak
o ↑↑↑ vasculariteit
o ↑↑↑ aantal cellen (kraakbeenachtig)
2
, Degenerative tendinopathy
• Wat?
o Duidelijke zones met dode cellen
• Ontstaansmechanisme
o Apoptose
o Trauma
o Uitputting tenocyten
• Gevolg (heterogene matrix)
o Zones gezond peesweefsel
o Degeneratieve zones
o Zones met voorgaande fase-veranderingen
Stress shielded tendon
- Het aantal peesfracturen waren meer dus we moeten de pees voorbereiden op de belasting.
Meest voorkomende locaties
- 2-3 cm boven de calcaneus (achillespees)
3
