Week 1 Begrippen bron, ondernemer en onderneming
Hoge Raad 25 april 2010 (Windturbine)
Zijn inkomsten uit een windturbine inkomen uit sparen en beleggen of belastbare winst uit
onderneming?
HR
Een windturbine vormt een productie-inrichting voor het opwekken van elektriciteit. Dit is van
andere aard dan wanneer de belanghebbende een vergoeding ontvangt voor de verhuur van de
turbine. Het op deze wijze met een productie-inrichting van de omvang als deze deelnemen aan het
economische verkeer is aan te merken als het drijven van een onderneming, ongeacht of de arbeid
gering is (r.o. 3.3.).
Hoge Raad 22 januari 2010 (Reikwijdte regeling voor aanloopverliezen)
Art. 3.10 Wet IB
Belanghebbende en haar echtgenoot hadden een pand gekocht en gerenoveerd en vervolgens
verhuurt aan een BV waarin ze samen ieder 50% van de aandelen bezitten. Winkelgedeelte werd
voor een mindere getaxeerde waarde op balans gezet dan de aankoop-en renovatiekosten (er werd
dus verlies gemaakt).
Mogen belanghebbende op de voet van art. 3.10 Wet IB 2001 een ‘aanloopverlies’ in aanmerking
nemen?
HR
Indien en voor zover kosten en lasten een vermogensbestanddeel betreffen dat, voordat het ter
beschikking werd gesteld aan een BV van de belastingplichtige, behoorde tot de
rendementsgrondslag (box 3) van de belastingplichtige is met kosten en lasten reeds rekening
gehouden, zij het forfaitair, bij de bepaling van het nettorendement van het desbetreffende
vermogensbestanddeel.
De regeling van art. 3.10 Wet IB leidt daarom niet tot aftrek van kosten en lasten die betrekking
hebben op een vermogensbestanddeel en die zijn toe te rekenen aan de periode waarin het
desbetreffende vermogensbestanddeel deel uitmaakte van box 3 (r.o. 3.3.)
Hoge Raad 24 juni 2011 (Tijdstip bronkwalificatie)
Volgt dat de vraag of in een jaar sprake is van een objectieve voordeelsverwachting, in beginsel moet
worden beantwoord op basis van feiten en omstandigheden van dat jaar. Feiten en omstandigheden
van andere jaren kunnen echter licht werpen op het antwoord op de vraag of in het betreffende jaar
sprake is van een objectieve voordeelsverwachting en mogen daarom mede in aanmerking worden
genomen, aldus de HR.
Hier ging het om de vraag of in 2005 sprake is van een bron van inkomen. De rechter mag dus de
jaren 2005 tot en met 2009 meewegen om tot een oordeel te komen (conclusie was geen bron van
inkomen, want was niet redelijkerwijze te verwachten, had in deze jaren veel kosten).
(r.o. 3.5.)
Hoge Raad 21 december 2018 (Softwaretoolarrest)
Belanghebbende heeft in jaren 90 in privétijd een computertool ontwikkeld. Vanaf 1992 heeft hij de
tool om niet aan zijn collega’s beschikbaar gesteld. Heeft zelf altijd intellectuele eigendom behouden.
Rond 2003 bleek tool ruimere toepassingsmogelijkheden te hebben. In 2011 is de tool tot
ondernemingsvermogen belanghebbende gaan behoren.
,HR
Om voordelen die worden genoten uit niet in dienstbetrekking verrichte werkzaamheden te kunnen
aanmerken als inkomsten uit andere arbeid, dienen die werkzaamheden in het economische verkeer
te zijn verricht en moeten zij zijn gericht op het behalen van een geldelijk voordeel. Dit voordeel
dient in beginsel door de belastingplichtige te zijn beoogd (subjectief) en naar maatschappelijke
opvattingen redelijkerwijs kunnen worden verwacht (objectief). Of aan deze eisen is voldaan, moet
worden beoordeeld naar de situatie ten tijde van het verrichten van de werkzaamheden (r.o. 3.1.3.)
, Week 2 Totaalwinst - vermogensetikettering
Hoge Raad 1 april 2005 (Ondernemerschap en huwelijksgoederenregime)
Ondernemer etiketteert
Belanghebbende dreef een onderneming waarbij gebruik werd gemaakt van een pand dat later in de
gemeenschap van goederen viel. Wie etiketteert het pand?
HR:
In dit geval, waarin een onderneming wordt gedreven door een in de gemeenschap vallend
bedrijfspand dat in zijn geheel dienstbaar is aan de onderneming, dient dat bedrijfspand in zijn
geheel te worden geëtiketteerd door de ondernemer (r.o. 4.2.)
Kortom: alleen de ondernemer etiketteert pand dat volledig tot ondernemer behoort.
Hoge Raad 13 juli 2007 (Vermogensetikettering pand)
Belanghebbende heeft een pand gekocht om in de benedenverdieping een café te starten. Het pand
was juridisch niet gesplitst en daarom kreeg hij de bovenverdieping erbij. Deze bovenverdieping is hij
gaan verhuren. Hij had het destijds als ondernemingsvermogen geëtiketteerd en zegt nu dat het
verplicht privévermogen is. Behoort het pand tot het ondernemingsvermogen, privévermogen of
keuzevermogen?
Onder deze omstandigheid (het op de koop toenemen van de bovenverdieping) is het kopen en gaan
verhuren van de bovenverdieping keuzevermogen. Dit kan alleen als de onroerende zaak juridisch
niet gesplitst is, maar bouwkundig wel splitsbaar is (r.o. 3.3.)
HR 17 september 2010 (Etikettering bovenwoning)
De vraag kwam aan de orde of het deel van een (bouwkundig) splitsbaar, maar juridisch niet in
appartementsrechten gesplitst woon-/winkelpand dat bewoond wordt door de belastingplichtige en
waarvan vast staat dat het niet in de onderneming wordt gebruikt en daaraan ook niet dienstbaar is,
tot het keuzevermogen van de belastingplichtige behoort?
In het algemeen is beslissend de wil van de belastingplichtige zoals die in zijn boekhouding of op
andere wijze tot uiting is gekomen, tenzij daardoor de grenzen der redelijkheid zouden zijn te buiten
gegaan.
Deze grenzen worden overschreden door een gedeelte van een juridisch niet in
appartementsrechten gesplitst pand tot zijn ondernemingsvermogen te rekenen, indien dat gedeelte
zelfstandig rendabel is te maken en vast staat dat het door de belastingplichtige uitsluitend ter
voorziening in zijn woonbehoefte zal worden gebruikt en dat het niet op enigerlei wijze dienstbaar
zal zijn aan de onderneming (r.o. 3.2.).
Kortom:
Overschrijding indien:
-Gedeelte zelfstandig rendabel te maken;
-Uitsluitend ten behoeve van woonbehoefte
-Niet op enigerlei wijze ten dienste van onderneming is
Hoge Raad 14 oktober 2011 (Etikettering tweede woning)
Een chirurg die als ondernemer een chirurgenpraktijk dreef had een appartement aangeschaft omdat
hij op een bepaalde maximumafstand van het ziekenhuis moest wonen. Vaststond dat hij het
appartement niet had aangeschaft om dit in de privésfeer aan te wenden voor bewoning door hem
Hoge Raad 25 april 2010 (Windturbine)
Zijn inkomsten uit een windturbine inkomen uit sparen en beleggen of belastbare winst uit
onderneming?
HR
Een windturbine vormt een productie-inrichting voor het opwekken van elektriciteit. Dit is van
andere aard dan wanneer de belanghebbende een vergoeding ontvangt voor de verhuur van de
turbine. Het op deze wijze met een productie-inrichting van de omvang als deze deelnemen aan het
economische verkeer is aan te merken als het drijven van een onderneming, ongeacht of de arbeid
gering is (r.o. 3.3.).
Hoge Raad 22 januari 2010 (Reikwijdte regeling voor aanloopverliezen)
Art. 3.10 Wet IB
Belanghebbende en haar echtgenoot hadden een pand gekocht en gerenoveerd en vervolgens
verhuurt aan een BV waarin ze samen ieder 50% van de aandelen bezitten. Winkelgedeelte werd
voor een mindere getaxeerde waarde op balans gezet dan de aankoop-en renovatiekosten (er werd
dus verlies gemaakt).
Mogen belanghebbende op de voet van art. 3.10 Wet IB 2001 een ‘aanloopverlies’ in aanmerking
nemen?
HR
Indien en voor zover kosten en lasten een vermogensbestanddeel betreffen dat, voordat het ter
beschikking werd gesteld aan een BV van de belastingplichtige, behoorde tot de
rendementsgrondslag (box 3) van de belastingplichtige is met kosten en lasten reeds rekening
gehouden, zij het forfaitair, bij de bepaling van het nettorendement van het desbetreffende
vermogensbestanddeel.
De regeling van art. 3.10 Wet IB leidt daarom niet tot aftrek van kosten en lasten die betrekking
hebben op een vermogensbestanddeel en die zijn toe te rekenen aan de periode waarin het
desbetreffende vermogensbestanddeel deel uitmaakte van box 3 (r.o. 3.3.)
Hoge Raad 24 juni 2011 (Tijdstip bronkwalificatie)
Volgt dat de vraag of in een jaar sprake is van een objectieve voordeelsverwachting, in beginsel moet
worden beantwoord op basis van feiten en omstandigheden van dat jaar. Feiten en omstandigheden
van andere jaren kunnen echter licht werpen op het antwoord op de vraag of in het betreffende jaar
sprake is van een objectieve voordeelsverwachting en mogen daarom mede in aanmerking worden
genomen, aldus de HR.
Hier ging het om de vraag of in 2005 sprake is van een bron van inkomen. De rechter mag dus de
jaren 2005 tot en met 2009 meewegen om tot een oordeel te komen (conclusie was geen bron van
inkomen, want was niet redelijkerwijze te verwachten, had in deze jaren veel kosten).
(r.o. 3.5.)
Hoge Raad 21 december 2018 (Softwaretoolarrest)
Belanghebbende heeft in jaren 90 in privétijd een computertool ontwikkeld. Vanaf 1992 heeft hij de
tool om niet aan zijn collega’s beschikbaar gesteld. Heeft zelf altijd intellectuele eigendom behouden.
Rond 2003 bleek tool ruimere toepassingsmogelijkheden te hebben. In 2011 is de tool tot
ondernemingsvermogen belanghebbende gaan behoren.
,HR
Om voordelen die worden genoten uit niet in dienstbetrekking verrichte werkzaamheden te kunnen
aanmerken als inkomsten uit andere arbeid, dienen die werkzaamheden in het economische verkeer
te zijn verricht en moeten zij zijn gericht op het behalen van een geldelijk voordeel. Dit voordeel
dient in beginsel door de belastingplichtige te zijn beoogd (subjectief) en naar maatschappelijke
opvattingen redelijkerwijs kunnen worden verwacht (objectief). Of aan deze eisen is voldaan, moet
worden beoordeeld naar de situatie ten tijde van het verrichten van de werkzaamheden (r.o. 3.1.3.)
, Week 2 Totaalwinst - vermogensetikettering
Hoge Raad 1 april 2005 (Ondernemerschap en huwelijksgoederenregime)
Ondernemer etiketteert
Belanghebbende dreef een onderneming waarbij gebruik werd gemaakt van een pand dat later in de
gemeenschap van goederen viel. Wie etiketteert het pand?
HR:
In dit geval, waarin een onderneming wordt gedreven door een in de gemeenschap vallend
bedrijfspand dat in zijn geheel dienstbaar is aan de onderneming, dient dat bedrijfspand in zijn
geheel te worden geëtiketteerd door de ondernemer (r.o. 4.2.)
Kortom: alleen de ondernemer etiketteert pand dat volledig tot ondernemer behoort.
Hoge Raad 13 juli 2007 (Vermogensetikettering pand)
Belanghebbende heeft een pand gekocht om in de benedenverdieping een café te starten. Het pand
was juridisch niet gesplitst en daarom kreeg hij de bovenverdieping erbij. Deze bovenverdieping is hij
gaan verhuren. Hij had het destijds als ondernemingsvermogen geëtiketteerd en zegt nu dat het
verplicht privévermogen is. Behoort het pand tot het ondernemingsvermogen, privévermogen of
keuzevermogen?
Onder deze omstandigheid (het op de koop toenemen van de bovenverdieping) is het kopen en gaan
verhuren van de bovenverdieping keuzevermogen. Dit kan alleen als de onroerende zaak juridisch
niet gesplitst is, maar bouwkundig wel splitsbaar is (r.o. 3.3.)
HR 17 september 2010 (Etikettering bovenwoning)
De vraag kwam aan de orde of het deel van een (bouwkundig) splitsbaar, maar juridisch niet in
appartementsrechten gesplitst woon-/winkelpand dat bewoond wordt door de belastingplichtige en
waarvan vast staat dat het niet in de onderneming wordt gebruikt en daaraan ook niet dienstbaar is,
tot het keuzevermogen van de belastingplichtige behoort?
In het algemeen is beslissend de wil van de belastingplichtige zoals die in zijn boekhouding of op
andere wijze tot uiting is gekomen, tenzij daardoor de grenzen der redelijkheid zouden zijn te buiten
gegaan.
Deze grenzen worden overschreden door een gedeelte van een juridisch niet in
appartementsrechten gesplitst pand tot zijn ondernemingsvermogen te rekenen, indien dat gedeelte
zelfstandig rendabel is te maken en vast staat dat het door de belastingplichtige uitsluitend ter
voorziening in zijn woonbehoefte zal worden gebruikt en dat het niet op enigerlei wijze dienstbaar
zal zijn aan de onderneming (r.o. 3.2.).
Kortom:
Overschrijding indien:
-Gedeelte zelfstandig rendabel te maken;
-Uitsluitend ten behoeve van woonbehoefte
-Niet op enigerlei wijze ten dienste van onderneming is
Hoge Raad 14 oktober 2011 (Etikettering tweede woning)
Een chirurg die als ondernemer een chirurgenpraktijk dreef had een appartement aangeschaft omdat
hij op een bepaalde maximumafstand van het ziekenhuis moest wonen. Vaststond dat hij het
appartement niet had aangeschaft om dit in de privésfeer aan te wenden voor bewoning door hem
