Inleiding tot de
Historiografie
Samenvatting 2024-2025; Milan Piron;
Egon Bauwlinck, e.a.
,2
, 1.De oudste geschiedschrijving
“Er was geschiedenis maar onze kennis is beperkt door het
gebrek aan bronnen”
Het oude nabije oosten
Hadden geen woord voor geschiedenis maar waren wel actief bezig met beschrijvingen over het verleden voor
verschillen doeleindes (administratief, politiek, religieus, …) in zowel een Annales als Epos. Hadden geen
Historiografie maar wel historisch bewustzijn.
Bv: Gilgamesj Epos is zowel propaganda als identiteit want gaat over de oorsprong van een volk.
Joods geschiedschrijving:
Had een lineair tijdsverloop met een einde der tijden (// vele andere volkeren deze periode een cyclisch met
wedergeboorte) maar de Tenach had wel cyclische elementen (beloond en bestraffen v.h. volk) en Tenach was
een mengeling v.h. feitelijke en het Goddelijke.
Heeft invloed op Christelijke geschiedschrijving later.
Oud China:
Hadden geen contact met Oude Nabije Oosten dus eigen ontwikkeling:
Twee soorten bronnen:
Orakelbotten:
Waren botten die verhit werden om zo barsten te creëren en de toekomst te kunnen voorspellen. Vragen
en antwoorden werden dan in deze boten gekerfd dus soort archief gecreëerd. + Historisch
continuïteitsbesef (manier om naar verleden en toekomst te kijken en deze met elkaar verweven)
Annalen:
Chronologische overzicht van gebeurtenissen die vaak per jaar werden weergegeven.
Visie geschiedschrijving:
Chinezen dachten in een cyclische tijdsperiode waarbij de opkomst en val van een dynastie deze afbakende.
Dit werd verklaard/gelegitimeerd door het Hemels Mandaat (Heerser regeert bij gratie Gods maar moet goed
zijn voor het volk anders mag die afgezet worden.) Door dynastie wissels geschiedschrijving erg belangrijk
als legitimatie. Slechte gebeurtenissen v.d. voorganger werden goed opgeschreven als teken waarom hij het
Hemels Mandaat verloren was. (Dus creatie politieke lijsten van gebeurtenissen).
Door dit groot belang van geschiedschrijving waren historici sterk verweven in de administratie en hadden
historici een hoog sociaal aanzien met hun woord als absolute waarheid. Maar erkennen dat bronnen elkaar
kunnen tegenspreken en dus verschillende visies mogelijk zijn.
West-Europa:
3
Op dit moment geen bronnen teruggevonden maar betekent niet dat er geen historisch bewustzijn was.
Historiografie
Samenvatting 2024-2025; Milan Piron;
Egon Bauwlinck, e.a.
,2
, 1.De oudste geschiedschrijving
“Er was geschiedenis maar onze kennis is beperkt door het
gebrek aan bronnen”
Het oude nabije oosten
Hadden geen woord voor geschiedenis maar waren wel actief bezig met beschrijvingen over het verleden voor
verschillen doeleindes (administratief, politiek, religieus, …) in zowel een Annales als Epos. Hadden geen
Historiografie maar wel historisch bewustzijn.
Bv: Gilgamesj Epos is zowel propaganda als identiteit want gaat over de oorsprong van een volk.
Joods geschiedschrijving:
Had een lineair tijdsverloop met een einde der tijden (// vele andere volkeren deze periode een cyclisch met
wedergeboorte) maar de Tenach had wel cyclische elementen (beloond en bestraffen v.h. volk) en Tenach was
een mengeling v.h. feitelijke en het Goddelijke.
Heeft invloed op Christelijke geschiedschrijving later.
Oud China:
Hadden geen contact met Oude Nabije Oosten dus eigen ontwikkeling:
Twee soorten bronnen:
Orakelbotten:
Waren botten die verhit werden om zo barsten te creëren en de toekomst te kunnen voorspellen. Vragen
en antwoorden werden dan in deze boten gekerfd dus soort archief gecreëerd. + Historisch
continuïteitsbesef (manier om naar verleden en toekomst te kijken en deze met elkaar verweven)
Annalen:
Chronologische overzicht van gebeurtenissen die vaak per jaar werden weergegeven.
Visie geschiedschrijving:
Chinezen dachten in een cyclische tijdsperiode waarbij de opkomst en val van een dynastie deze afbakende.
Dit werd verklaard/gelegitimeerd door het Hemels Mandaat (Heerser regeert bij gratie Gods maar moet goed
zijn voor het volk anders mag die afgezet worden.) Door dynastie wissels geschiedschrijving erg belangrijk
als legitimatie. Slechte gebeurtenissen v.d. voorganger werden goed opgeschreven als teken waarom hij het
Hemels Mandaat verloren was. (Dus creatie politieke lijsten van gebeurtenissen).
Door dit groot belang van geschiedschrijving waren historici sterk verweven in de administratie en hadden
historici een hoog sociaal aanzien met hun woord als absolute waarheid. Maar erkennen dat bronnen elkaar
kunnen tegenspreken en dus verschillende visies mogelijk zijn.
West-Europa:
3
Op dit moment geen bronnen teruggevonden maar betekent niet dat er geen historisch bewustzijn was.
