Deel 4: De bronnen van het
recht
Leerdoelen:
Je benoemt de bronnen van het recht en onderscheidt hun onderlinge en interne
hiërarchie.
Je herkent juridische bronnen en ordent ze in functie van hun aard en juridisch gezag.
Je schrijft gestructureerd. Je maakt gebruik van het correcte juridische jargon.
Hoofdstuk 1: Wat zijn rechtsbronnen?
= bronnen van het recht = manieren waarop het recht tot ontwikkeling komt, ontstaat
Formele rechtsbronnen
= officiële ontstaanswijzen van rechtsregels
= vormen waarin het recht verschijnt, procedurele
Rechtsregels = normen = wetgevende norm of wetgeving
1) Wetgeving = geheel van wetten
Vb. codex
2) Rechtspraak = uitspraak van hoven en rechtbanken
Vb. alles wat in het justitiepaleis wordt uitgesproken
3) Rechtsleer = geheel van teksten die juridisch zijn en wetenschappelijk onderbouwd
zijn.
4) Gewoonte = ongeschreven rechtsregel die aanvaard is.
Hangt van tijd tot tijd af
Vb. De gewoonte dat wanneer je getrouwd bent je de achternaam van je partner
gebruikt.
5) Algemene rechtsbeginselen = ongeschreven rechtsregel die doelt op de morele
waarde/ fundament van de samenleving.
Vb. behoorlijk bestuur, ingebrekestelling (= laatste kans)
Oefening welke bronnen van recht?
Zie ppt.
,Hoofdstuk 2: Wetgeving
1) Wat is wetgeving?
1. HET BEGRIP WET
De wet van Murphy niet juridisch
Moeders wil is wet niet juridisch
“Iedereen wordt de wet kennen” te ruim
Wetgeving ruimtelijke ordening verzameltermen voor verschillende niveaus (lokaal
niveau, Vlaams niveau)
De ‘wet Breyne’ met commentaar meest specifiek, verwijst naar de wet van 1971
Wetgeving = geheel van wetten
Wet in de ruime zin = norm die opgelegd is door een daartoe bevoegde overheid
België is een rechtstaat waarin het principe van de scheiding der machten* geldt.
België is een federale staat*: ons land heeft een federale regering die overkoepelend is, is
van toepassing op heel België
Wie vaardigt wetten uit in België?
Federale overheid wetten.
Regionale overheden (Vlaamse overheid) decreten
Brusselse Hoofdstedelijke Gewest ordonnanties en verordeningen
Provinciale en lokale overheden reglementen
* Scheiding der machten (vraag 1 op het examen)
MACHT INSTELLING TAKEN SOORT BESLISSING
Wetgevende macht Parlement + Koning Het maken van Wetten, decreten en
+ Raden wetten ordonnanties
Controleren van de
uitvoerende macht
Uitvoerende macht Federale regering + Leiden van het land Ministeriële en
Koning + Colleges koninklijke besluiten
Uitvoeren van of verordeningen
wetten, decreten en
ordonnanties
Rechterlijke macht Hoven en Uitspraak over de Vonnissen en
rechtbanken voorgelegde arresten
geschillen
* Wetgeving in een federale staat
, In het federale België zijn de bevoegdheden verdeeld over 6 beleidsniveaus.
Elk beleidsniveau heeft eigen instellingen (= eigen wetgevende en uitvoerende macht).
Er is één rechterlijke macht voor heel het land.
Alle Belgische beleidsniveaus zijn ondergeschikt aan het Europese beleidsniveau. Zij mogen
dus geen beslissingen nemen die in strijd zijn met de Europese wetgeving.
Er is geen hiërarchie tussen het federale, gemeenschaps- en gewestelijk beleidsniveau. Ze
nemen dus beslissingen op voet van gelijkheid, maar in verschillende domeinen.
Het provinciaal en gemeentelijk beleidsniveau zijn ondergeschikt aan de andere
bestuursniveaus.
Wie is opvolger van de federale minister van justitie?
recht
Leerdoelen:
Je benoemt de bronnen van het recht en onderscheidt hun onderlinge en interne
hiërarchie.
Je herkent juridische bronnen en ordent ze in functie van hun aard en juridisch gezag.
Je schrijft gestructureerd. Je maakt gebruik van het correcte juridische jargon.
Hoofdstuk 1: Wat zijn rechtsbronnen?
= bronnen van het recht = manieren waarop het recht tot ontwikkeling komt, ontstaat
Formele rechtsbronnen
= officiële ontstaanswijzen van rechtsregels
= vormen waarin het recht verschijnt, procedurele
Rechtsregels = normen = wetgevende norm of wetgeving
1) Wetgeving = geheel van wetten
Vb. codex
2) Rechtspraak = uitspraak van hoven en rechtbanken
Vb. alles wat in het justitiepaleis wordt uitgesproken
3) Rechtsleer = geheel van teksten die juridisch zijn en wetenschappelijk onderbouwd
zijn.
4) Gewoonte = ongeschreven rechtsregel die aanvaard is.
Hangt van tijd tot tijd af
Vb. De gewoonte dat wanneer je getrouwd bent je de achternaam van je partner
gebruikt.
5) Algemene rechtsbeginselen = ongeschreven rechtsregel die doelt op de morele
waarde/ fundament van de samenleving.
Vb. behoorlijk bestuur, ingebrekestelling (= laatste kans)
Oefening welke bronnen van recht?
Zie ppt.
,Hoofdstuk 2: Wetgeving
1) Wat is wetgeving?
1. HET BEGRIP WET
De wet van Murphy niet juridisch
Moeders wil is wet niet juridisch
“Iedereen wordt de wet kennen” te ruim
Wetgeving ruimtelijke ordening verzameltermen voor verschillende niveaus (lokaal
niveau, Vlaams niveau)
De ‘wet Breyne’ met commentaar meest specifiek, verwijst naar de wet van 1971
Wetgeving = geheel van wetten
Wet in de ruime zin = norm die opgelegd is door een daartoe bevoegde overheid
België is een rechtstaat waarin het principe van de scheiding der machten* geldt.
België is een federale staat*: ons land heeft een federale regering die overkoepelend is, is
van toepassing op heel België
Wie vaardigt wetten uit in België?
Federale overheid wetten.
Regionale overheden (Vlaamse overheid) decreten
Brusselse Hoofdstedelijke Gewest ordonnanties en verordeningen
Provinciale en lokale overheden reglementen
* Scheiding der machten (vraag 1 op het examen)
MACHT INSTELLING TAKEN SOORT BESLISSING
Wetgevende macht Parlement + Koning Het maken van Wetten, decreten en
+ Raden wetten ordonnanties
Controleren van de
uitvoerende macht
Uitvoerende macht Federale regering + Leiden van het land Ministeriële en
Koning + Colleges koninklijke besluiten
Uitvoeren van of verordeningen
wetten, decreten en
ordonnanties
Rechterlijke macht Hoven en Uitspraak over de Vonnissen en
rechtbanken voorgelegde arresten
geschillen
* Wetgeving in een federale staat
, In het federale België zijn de bevoegdheden verdeeld over 6 beleidsniveaus.
Elk beleidsniveau heeft eigen instellingen (= eigen wetgevende en uitvoerende macht).
Er is één rechterlijke macht voor heel het land.
Alle Belgische beleidsniveaus zijn ondergeschikt aan het Europese beleidsniveau. Zij mogen
dus geen beslissingen nemen die in strijd zijn met de Europese wetgeving.
Er is geen hiërarchie tussen het federale, gemeenschaps- en gewestelijk beleidsniveau. Ze
nemen dus beslissingen op voet van gelijkheid, maar in verschillende domeinen.
Het provinciaal en gemeentelijk beleidsniveau zijn ondergeschikt aan de andere
bestuursniveaus.
Wie is opvolger van de federale minister van justitie?
