Samenvatting ondernemings- en economisch recht

Ondernemings- en economisch
recht
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Wat is economisch recht?
 Rechtsregels die in het economisch leven moeten nageleefd worden
- Door ondernemingen
- Door consumenten
 Relaties tussen ondernemingen onderling: B2B
 Relaties tussen ondernemingen en consumenten: B2C
 Relaties tussen ondernemingen en overheid: B2G
 Bevat onder meer ondernemingsrecht en marktrecht (economisch recht is
het overkoepelende begrip)

2. Wat is ondernemingsrecht?
 Rechtsregels over de oprichting, organisatie en werking van de
onderneming bij de uitoefening van haar economische activiteiten
- Vennootschapsrecht
- Handelstussenpersonen
- Waardepapieren en betalingstechnieken
- Onderneming in moeilijkheden: insolventiewetgeving

3. Wat is marktrecht?
 Rechtsregels door ondernemingen te respecteren bij het verdelen van
goederen en diensten op de markt
- Eerlijke mededinging
- Marktpraktijken
- Consumentenkrediet
 Normen ter bescherming van diverse ‘actoren’:
- Concurrenten
- Consumenten
- Spaarders

4. Verhouding tussen burgerlijk en economisch recht?
 Burgerlijk recht = voorschriften geldend voor iedereen (lex generalis)
 Economisch recht = afwijkend t.a.v. burgerlijk recht (vb: bewijsrecht)
 Economisch recht = bijzonder t.a.v. burgerlijk recht (vb:
ondernemingsrechtbank)
 Economisch recht = heeft voorrang op het burgerlijk recht
- Lex specialis derogat legi generall
- Als er niets geregeld is in het economisch recht, dan valt men terug op
de regeling in het Burgerlijk recht
- Soms begeven wij ons in het economisch recht, dit is een ‘laag’ die
boven het burgerrecht staat. Dit is enkel voor de mensen die bezig zijn
met economische activiteit (consumenten of producenten…)

1

,Fundamentele elementen van het
economisch recht
Hoofdstuk 2: De bronnen van het economisch recht
De bronnen van het recht

 Wetgeving
- Internationaal recht: verdragen
uitgevaardigd door supranationale instellingen (EU,
VN, NAVO, Raad van Europa): verordeningen,
richtlijnen & besluiten (ook nog: aanbeveling en
advies)
- Europese Raad
zitten al de regerinsleiders in & worden alle belangrijke beslissingen
genomen
voorzitter vroeger: Charles Michel
voorzitter nu: Antonio Costa
raad van de Europese Unie (evrm wel ondertekent)
27 landen
Europees Hof van justitie
Europese commissie: Ursula Van Der Leyen (Lhabib voor België)
Europees parlement: Robertz Mitsola

- Raad Van Europa
48 landen
voorloper van de EU
EVRM & EHRM
buiten Europa & is heel lang geleden opgericht

- De Europese Raad & de Raad van Europa is NIET HETZELFDE

- Nationaal recht: grondwet
wetten: gestemd door federaal parlement (wetsvoorstel en
wetsontwerp)
decreten: voorstel van decreet (gewest- & gemeenschapswetgeving)
ordonnanties (gewest- & gemeenschapswetgeving)
besluiten/reglementen van provincies en gemeente
federale wetgeving:
wetboek van economisch recht (2013) Eerst was dat helemaal leeg en
hebben ze er steeds boeken aan toegevoegd. Dit is veel duidelijker dan
het burgerlijk wetboek.
MAAR nog enkele bijzondere wetten zoals wetboek van
vennootschappen en verenigingen
Burgerlijk wetboek
Fiscale wetgeving


2

,  Rechtspraak
- Uitspraken van hoven en rechtbanken
- In België: bindend voor de partijen NIET voor de lagere rechters
- Common Law landen: presidentenleer (VS)
- Rechtbank: vonnissen
- Hoven: arrest

 Rechtsleer
- Vooral indirecte invloed
- Gezaghebbende bron, niet bindend

 Gewoonte gebruiken
- Regels die de vorm van een wetsbepaling niet hebben aangenomen
maar toch bindend zijn
- Geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden, die verschijnen in
juridische tijdschriften en boeken



Hoofdstuk 3: De ondernemingsrechtbank
 9 ondernemingsrechtbanken: één in ieder ressort van een Hof van beroep,
behalve:
- Brussel: een Franstalige en een Nederlandstalige
- Nijvel, Leuven en Eupen: aparte ondernemingsrechtbank
- In totaal zijn er 5 hoven van beroep: Gent, Antwerpen, Brussel, Luik en
Bergen
Brussel splitst al in 2: NL en FR, dus 6
Vlaams (Leuven) en Waals Brabant (Nijvel): 8
Duitsers: Eupen (9)
- 1 kamer of bij grote ressorten > 1 kamers
soms heb je meerdere kamers. Hangt ervan af hoe groot het ressort
is. Bij Leuven dus maar 1 Kamer.
- Samenstelling: griffiers, advocaten, korpschef, juristen, rechters in
ondernemingszaken (lekenrechters, hebben geen juridische opleiding
gehad) en het OM (parket: gaan in de plaats van de maatschappij een
gevangenisstraf of boete vragen)

1. Samenstelling
 1 voorzitter, 2 rechters in ondernemingszaken, griffier, (soms) openbaar
ministerie
 Aanleg zie codex

2. Bevoegdheden (zie codex Ger.W.)
 Materiële en territoriale bevoegdheden
 Regel: eerst materiële bevoegdheid en dan territoriale bevoegdheid
bepalen
- Territoriale: we kijken eerst naar de woonplaats van de verweerder


3

,  Verschil algemene/bijzondere/exclusieve bevoegdheden
- Materiele zijn er 3 soorten: algemene, bijzondere en exclusieve
bevoegdheden.
- Algemene vb: vrederechter: alles onder de 5000 euro, meer dan 5000
euro: rechtbank eerste aanleg
- Elke rechtbank heeft ook nog een aantal bijzondere bevoegdheden:
vrederechter: burenruzies, huurconflicten…
- Exclusieve bevoegdheden zijn bevoegdheden die altijd bij die rechtbank
terechtkomen, wat er ook gebeurt. Vrederechter: dringende
onteigeningen, ondernemingsrechtbank: faillissement

 Algemene bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank
- Geschillen tussen ondernemingen als bedoeld in artikel I.1, 1° WER die
niet vallen onder de bijzondere bevoegdheden van andere
rechtscolleges, en die, wat betreft natuurlijke personen, betrekking
hebben op een handeling die niet kennelijk vreemd is aan die
onderneming. (eiser=onderneming en verweerder=onderneming)
- Onder dezelfde voorwaarden toch ook geschil van niet-onderneming
tegen onderneming als niet-onderneming dat wenst. Vb. vordering van
consument op leverancier (eiser=niet onderneming en verweerder=
onderneming)
- Beding waarin de bevoegde rechter wordt aangewezen voor het
ontstaan van het geschil is nietig (wanneer een onderneming een
procedure wil starten tegen een niet-onderneming, dan altijd
vrederechter of rechtbank van eerste aanleg)




Eerste vraag niet.
 Is het een onderneming of niet?
- Artikel I.1, 1°WER
natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent:
artiesten, slagers, tandarts…
zodra je van de wet rechtspersoonlijkheid hebt gekregen, ben je een
onderneming
Art. 1:5 WVV
lid 2 artikel I.1 WER: uitkeringsoogmerk: het is niet de bedoeling dat
er achter de organisatie iemand rijk wordt, dat iemand het beschouwt
als zijn beroep. Als iemand daar geld aan verdient dan wordt dat toch
een onderneming. Als iemand daar geen geld aan verdient: geen
onderneming.

4