BELASTINGSTRATEGIE
,Les 1: fiscaliteit, ethiek en fiscale planning in de academische
literatuur
1. Belastingen als moreel fenomeen
Belasting doelstellingen
Deugden van belastingen
1. Financieren van overheidstaken (traditioneel budgettair doel)
o Belastingen zijn meer dan alleen maar geld, ze maken het mogelijk bij te
dragen aan een maatschappij die waarden als gelijkheid, vrijheid, veiligheid
en welzijn beogen.
o Aanzie de maatschappij als een sociale samenwerking die deze waarden tot
doelstelling heeft. Belastingen betalen ten behoeve van deze samenwerking
dient de genoemde waarden.
o Fiscaal handelen van de één heeft gevolgen voor de ander => Belastingen zijn
een moreel fenomeen.
2. Herverdelen van rijkdom (inkomensbeleid)
o Verdeling van de belastinglast geef solidariteit in maatschappij vorm.
3. Stimuleren van specifiek gedrag
o Belastingwet wordt ingezet om het gedrag van burgers en ondernemingen te
sturen ten behoeve van allerlei beleidsdoelen.
Belastingen in België
1. Directe belastingen
= belastingen met een voortdurend karakter, worden periodiek geïnd
o Inkomstenbelastingen (personenbelasting, vennootschapsbelasting,
belasting van niet-inwoners, rechtspersonen belasting)
o Belastingen gelijkgesteld met inkomstenbelastingen (bv. verkeersbelasting,
belastingen op spelen en weddenschappen)
Voorbeeld in de PB:
Bruto inkomen
Sociale zekerheidsbijdrage (RSZ)
Bruto belastbaar inkomen
Bedrijfsvoorheffing
1
,Speciale sociale zekerheidsbijdrage
Netto inkomen
2. Indirect belastingen
= belastingen die worden geïnd naar aanleiding van een gebeurtenis (persoon van de
belastingplichtige wordt niet in acht genomen)
o Verbruiksbelastingen (bv. accijnzen, douanerechten)
o Indirecte belastingen op rechtsverkeer (bv. BTW, successierechten,
hypotheekrechten)
De staat heft deze belastingen ten behoeve van de maatschappij met verschillende
doelen voor ogen. De staat dient dit op een zodanige wijze te doen dat deze
belastingen als legitiem worden ervaren.
Fundamentele principes van belastingen
Principes voor een rechtvaardig taks beleid
o Neutraal voor verschillende vormen van bedrijfsactiviteiten
o Efficiënt nalevingskosten voor belastingplichtigen en controlekosten voor
administratie dienen zo laag als mogelijk te zijn
o Zekerheid bieden en eenvoudig: taks regels zijn best duidelijk en makkelijk
toepasbaar, zodat belastingplichten een duidelijk beeld hebben op waar ze staan.
Complexiteit verhoogt bovendien de mogelijkheid tot het ontwijken van belastingen
o Effectief en eerlijk: juiste bedrag op het juiste moment. Belastingen mogen niet
leiden tot dubbele taxatie of non-taxatie
o Horizontale gelijkheid: belastingplichtigen in gelijke omstandigheden zouden
dezelfde belastingschuld moeten krijgen
o Verticale gelijkheid: de breedste schouders dragen de meeste lasten
è ook vaak benoemd als gelijkheidsbeginsel en draagkrachtbeginsel die
moeten leiden tot een fair share.
2
, Deze vrijheidsbeperking moet
gerechtvaardigd worden door het
dienen van fundamentele waarden
van de samenleving die de vrijheid op
verschillende manieren vergroten:
gelijkheid, solidariteit en zekerheid.
Zo niet, dan is er een verlies aan
vertrouwen en verliest het
belastingsysteem zijn legitimiteit.
Belasting doelstellingen
Belastingen kunnen aanzien worden als:
Kostenpost Bijdrage aan de maatschappij
- Belastingen worden zo laag mogelijk gehouden - Kosten verlagen leidt tot lagere baten voor de
- Betalen van belastingen is een louter juridische overheid
verplichting - Belastingen worden aanzien als een moreel
- Alles wat legaal is, is toegestaan fenomeen.
=> Focus op regels (juridische verplichtingen)
=> Verdringt elke morele overweging om “ I like to pay taxes. With them I buy civilisation”
belastingen te betalen - Oliver Wendell Holmes Jr.
Juridische invalshoek Morele toon in het publiek debat
1. Keuze voor de minst belaste weg (kostenpost)
België = rechtstaat => gestoeld op fundamentele rechten en plichten vastgelegd in de
Grondwet waaronder het legaliteitsbeginsel (art. 170 GW)
¯
Fiscaal betekent dit: geen belastingen zonder wet
¯
Verklaart de keuze voor de minst belaste weg: de burger heeft de vrijheid om door feitelijke
handelingen en rechtshandelingen de fiscaal voordeligste weg te kiezen (vrijheid van
overeenkomst) => belastingontwijking is juridisch geoorloofd (fiscaal doctrine gebaseerd
op het Brepolsarrest van het Hof van Cassatie uit 1961)
¹
Belastingontduiking (fraude): intentie is gelijk aan belastingontwijking (nl. verlagen van de
3
,Les 1: fiscaliteit, ethiek en fiscale planning in de academische
literatuur
1. Belastingen als moreel fenomeen
Belasting doelstellingen
Deugden van belastingen
1. Financieren van overheidstaken (traditioneel budgettair doel)
o Belastingen zijn meer dan alleen maar geld, ze maken het mogelijk bij te
dragen aan een maatschappij die waarden als gelijkheid, vrijheid, veiligheid
en welzijn beogen.
o Aanzie de maatschappij als een sociale samenwerking die deze waarden tot
doelstelling heeft. Belastingen betalen ten behoeve van deze samenwerking
dient de genoemde waarden.
o Fiscaal handelen van de één heeft gevolgen voor de ander => Belastingen zijn
een moreel fenomeen.
2. Herverdelen van rijkdom (inkomensbeleid)
o Verdeling van de belastinglast geef solidariteit in maatschappij vorm.
3. Stimuleren van specifiek gedrag
o Belastingwet wordt ingezet om het gedrag van burgers en ondernemingen te
sturen ten behoeve van allerlei beleidsdoelen.
Belastingen in België
1. Directe belastingen
= belastingen met een voortdurend karakter, worden periodiek geïnd
o Inkomstenbelastingen (personenbelasting, vennootschapsbelasting,
belasting van niet-inwoners, rechtspersonen belasting)
o Belastingen gelijkgesteld met inkomstenbelastingen (bv. verkeersbelasting,
belastingen op spelen en weddenschappen)
Voorbeeld in de PB:
Bruto inkomen
Sociale zekerheidsbijdrage (RSZ)
Bruto belastbaar inkomen
Bedrijfsvoorheffing
1
,Speciale sociale zekerheidsbijdrage
Netto inkomen
2. Indirect belastingen
= belastingen die worden geïnd naar aanleiding van een gebeurtenis (persoon van de
belastingplichtige wordt niet in acht genomen)
o Verbruiksbelastingen (bv. accijnzen, douanerechten)
o Indirecte belastingen op rechtsverkeer (bv. BTW, successierechten,
hypotheekrechten)
De staat heft deze belastingen ten behoeve van de maatschappij met verschillende
doelen voor ogen. De staat dient dit op een zodanige wijze te doen dat deze
belastingen als legitiem worden ervaren.
Fundamentele principes van belastingen
Principes voor een rechtvaardig taks beleid
o Neutraal voor verschillende vormen van bedrijfsactiviteiten
o Efficiënt nalevingskosten voor belastingplichtigen en controlekosten voor
administratie dienen zo laag als mogelijk te zijn
o Zekerheid bieden en eenvoudig: taks regels zijn best duidelijk en makkelijk
toepasbaar, zodat belastingplichten een duidelijk beeld hebben op waar ze staan.
Complexiteit verhoogt bovendien de mogelijkheid tot het ontwijken van belastingen
o Effectief en eerlijk: juiste bedrag op het juiste moment. Belastingen mogen niet
leiden tot dubbele taxatie of non-taxatie
o Horizontale gelijkheid: belastingplichtigen in gelijke omstandigheden zouden
dezelfde belastingschuld moeten krijgen
o Verticale gelijkheid: de breedste schouders dragen de meeste lasten
è ook vaak benoemd als gelijkheidsbeginsel en draagkrachtbeginsel die
moeten leiden tot een fair share.
2
, Deze vrijheidsbeperking moet
gerechtvaardigd worden door het
dienen van fundamentele waarden
van de samenleving die de vrijheid op
verschillende manieren vergroten:
gelijkheid, solidariteit en zekerheid.
Zo niet, dan is er een verlies aan
vertrouwen en verliest het
belastingsysteem zijn legitimiteit.
Belasting doelstellingen
Belastingen kunnen aanzien worden als:
Kostenpost Bijdrage aan de maatschappij
- Belastingen worden zo laag mogelijk gehouden - Kosten verlagen leidt tot lagere baten voor de
- Betalen van belastingen is een louter juridische overheid
verplichting - Belastingen worden aanzien als een moreel
- Alles wat legaal is, is toegestaan fenomeen.
=> Focus op regels (juridische verplichtingen)
=> Verdringt elke morele overweging om “ I like to pay taxes. With them I buy civilisation”
belastingen te betalen - Oliver Wendell Holmes Jr.
Juridische invalshoek Morele toon in het publiek debat
1. Keuze voor de minst belaste weg (kostenpost)
België = rechtstaat => gestoeld op fundamentele rechten en plichten vastgelegd in de
Grondwet waaronder het legaliteitsbeginsel (art. 170 GW)
¯
Fiscaal betekent dit: geen belastingen zonder wet
¯
Verklaart de keuze voor de minst belaste weg: de burger heeft de vrijheid om door feitelijke
handelingen en rechtshandelingen de fiscaal voordeligste weg te kiezen (vrijheid van
overeenkomst) => belastingontwijking is juridisch geoorloofd (fiscaal doctrine gebaseerd
op het Brepolsarrest van het Hof van Cassatie uit 1961)
¹
Belastingontduiking (fraude): intentie is gelijk aan belastingontwijking (nl. verlagen van de
3
