Samenvatting Drugsfenomenen (16/20)

DRUGSFENOMENEN
Samenvatting




Joren Brauwers
Academiejaar 2024-2025

, INLEIDING
HET BELGISCH DRUGSBELEID
WAT BEDOELEN WIJ MET “DRUGSBELEID”
Met "drugsbeleid" bedoelt men het geheel van maatregelen, wetten, strategieën en richtlijnen die een overheid of instelling
opstelt om het gebruik, de productie, de handel en de gevolgen van drugs (zowel legale als illegale) te reguleren. Er zijn
verschillende benaderingen binnen een drugsbeleid, zoals:
- Preventie: Informeren en sensibiliseren om druggebruik te voorkomen, bijvoorbeeld door voorlichtingscampagnes
op scholen.
- Hulpverlening: Bieden van medische en psychologische ondersteuning aan mensen met een verslaving.
- Handhaving: Controle en strafrechtelijke aanpak van drugshandel, productie en bezit.
- Regulering: Bepalen onder welke voorwaarden bepaalde drugs (zoals alcohol, tabak of medicinale cannabis) legaal
verkocht en gebruikt mogen worden.
- Harm reduction (schadebeperking): Maatregelen die erop gericht zijn om de schade door drugsgebruik te
verminderen, zoals het beschikbaar stellen van veilige naalden of het openen van druggebruikruimtes.

EVOLUTIE
Één van de belangrijkste beleidsdocumenten in het kader van drugs was de DRUGSWET van 1921, dit noemt men ook
wel eens de BASISWET, deze wet maakte productie, bezit, gebruik & handel in bepaalde verdovende middelen strafbaar
(opium, cocaïne, morfine,…). Aanvankelijk richtte het zich op HARDDRUGS. In dit werd in de jaren ’70 aangevuld met
Cannabis, LSD & amfetamine omwille van het stijgende gebruik in België,….

Maar over het algemeen was er via de overheid eigenlijk doorheen de jaren in België amper aandacht voor het
drugsbeleid, MAAR wanneer zijn we dan WEL beginnen nadenken over het Belgisch drugsbeleid???
- 1995: Federaal Actieplan Toxicomanie, het was een 10-puntenplan van de federale regering onder impuls van
Johan van de Lannotte met focus op drugspreventie & drugshulp
- 1996-1997: Maar de echte initiatieven was eigenlijk de PARLEMENTAIRE WERKGROEP DRUGS, dit kwam echter
“bottom-up” vanuit de praktijk is het idee gekomen om dit op te stellen (experten gaan nadenken over het
drugsbeleid). Het was een multidisciplinaire samenstelling van experten, veldwerkers,… Die gaan samenzitten
om een beleid vorm te geven & vervolgens informatie door te geven aan de bevoegde politici (bottom-up)
o Belangrijkste punt: Een van de belangrijkste aanpassingen is om het strafrecht als ULTIMUM
REMEDIUM te gebruiken, we moeten ervoor zorgen dat drugsgebruikers uit onze strafrechtsketen
geraken
 “Het strafrechtelijk beleid ten aanzien van druggebruikers moet worden aangepast.
Vermeden moet worden dat druggebruikers die, behalve dat ze drugs bezitten, geen misdrijf
hebben gepleegd, in de gevangenis terechtkomen.” (p. 992) “De strafrechtelijke interventie
ten opzichte van de druggebruiker is maar aangewezen wanneer, bijkomend, door de
betrokkene misdrijven worden gepleegd die de maatschappelijke ordening verstoren. Buiten
specifieke risicosituaties, zoals middelengebruik in het wegverkeer, is druggebruik op zich
geen reden tot een strafrechtelijke interventie.” (p. 1003)
o Tweede punt: We moeten eigenlijk opzoek naar een “gulden middenweg”, aangezien langs de ene
kant een prohibitionistisch beleid (alles verbieden) ook niet zorgt voor een beter beheersing van een
drugsprobleem & langs de andere kant zal een anti-prohibitionistisch beleid (totale criminalisering)
ook het probleem niet verhelpen
 “Een prohibitionistisch beleid ter zake niet langer een waarborg [biedt] op een betere
beheersing van het drugfenomeen. Een anti-prohibitionistisch beleid dat zich zou beperken
tot een totale decriminalisering – gesteld dat dit vanuit internationaal oogpunt haalbaar zou
zijn – zou tot een explosie van het aanbod kunnen leiden.” (p. 993)




1

,Deze parlementaire werkgroep in 1996 heeft UITEINDELIJK geleid tot de FEDERALE BELEIDSNOTA DRUGS in 2001, het heeft
zolang geduurd omwille van het feit dat de jaren ’90 enorm woelige jaren waren met bijvoorbeeld Dutroux waardoor het
drugsbeleid jarenlang op de achtergrond kwam te staan, MAAR men heeft het uiteindelijk in 2001 toch TERUG naar boven
gehaald… Met de FEDERALE BELEIDSNOTA DRUGS of “Federale Drugsnota”
- 3 pijlers:
o (1) PREVENTIE voor de niet-gebruikers & de niet-problematische gebruikers, wij willen voorkomen dat
mensen die nooit drugs hebben gebruik overgaan tot het gebruiken van drugs & diegene die het wel al eens
hebben gebruik maar op een recreatieve manier gaan wij proberen om verder escalatie van het gebruik te
vermijden
o (2) Zorgverlening, risicobeperking & (her)integratie voor de PROBLEMATISCHE GEBRUIKERS, wij willen
proberen om verslaafden eigenlijk te gaan behandelen & zorgen dat ze zich terug als “normaal
functionerend” lid kunnen toevoegen aan de samenleving
 A: Hulpverlening: Medische en psychologische hulp bieden aan verslaafden. Dit omvat
afkickprogramma’s, detoxificatie en langdurige begeleiding.
 B: Harm reduction: Het minimaliseren van schade door drugsgebruik zonder te streven naar
volledig abstinentie. Voorbeelden:
 Spuitenruilprogramma’s om de verspreiding van infectieziekten zoals HIV en hepatitis te
voorkomen.
 Gebruiksruimtes
 Toegang tot substitutiemedicatie, zoals methadon (heroïne & andere opiaten)
 C: Herintegratie: Ondersteuning bij re-integratie in de samenleving door werkgelegenheid,
huisvesting en sociale begeleiding.
o (3) Repressie (straf) voor producten & handelaars, het bestraffen van Personen en organisaties die
betrokken zijn bij de productie, handel en distributie van illegale drugs.
- 2 cruciale elementen
o A: Integraal (allesomvattend): Het drugsfenomeen is een multidimensionaal probleem dat meerdere
aspecten van de samenleving raakt, zoals volksgezondheid, veiligheid, internationale samenwerking, en
financiën. Een integraal beleid houdt rekening met al deze dimensies
o B: Geïntegreerd (één geheel) Zorgen voor de nodige samenwerking & coördinatie tussen alle relevante
actoren (politie, hulpverlening, Justitie…) & (politieke) overheden, want alle domeinen waar drugs impact
op heeft zijn verspreid over verschillende bevoegdheidsniveau (Europees, Federaal, Regionaal, Lokaal,..). In
België zijn bevoegdheden rond drugsbeleid verspreid over meerdere niveaus
 Doel: Wij moeten eigenlijk één groot geheel vormen (samenwerken + goede communicatie &
coördinatie = noodzakelijk voor een goede aanpak van de drugsproblematiek)
- Bijkomende zaken!!!
o In beleidsnota = Aanbeveling onderscheid cannabis en illegale drugs: cannabisbezit door een meerderjarige
voor ‘persoonlijk gebruik’, in de mate dat geen overlast veroorzaakt wordt, hoort de laagste
vervolgingsprioriteit te krijgen (opgelet: dit is geen legalisering!)
o Sinds het aannemen van de Federale Drugsnota is de Drugwet van 1921 (basiswet) het voorwerp geweest
van niet minder dan 21 wetswijzigingen (bvb aandacht voor NPS wet 2014/ KB 2017, bezit cannabis
persoonlijk gebruik via wet 2003).
 NPS: Nieuw psychoactieve stof
 Wij hadden eerst in de wet dat de die een oplijsting maakte van de PRODUCTNAMEN
van alle verschillende strafbare drugs, waardoor handelaars en fabrikanten hierop
varianten te maken die niet in deze lijst stonden, waardoor het niet “strafbaar” meer
was. Hier is verandering in gekomen, waardoor nu alle varianten illegaal zijn (we hebben
ervoor gezorgd dat de chemische formule strafbaar wordt gesteld, & dus ook alle
varianten die daarop zijn gebaseerd!!!
 Bezit persoonlijk gebruik cannabis dat werd aanbevolen in Federale Drugsnota is effectief vertaald
in een wet




2

,Als gevolg van het idee om INTEGRAAL & GEINTEGREERD samen te werken is er in 2002 een Samenwerkingsakkoord gekomen
voor een globaal & geïntegreerd drugsbeleid… Aangezien er over heel België 23 ministers zijn die kunnen worden gekoppeld
aan een domein waar drugs impact op heeft, is er nood aan coördinatie & afstemming!!!
- Gevolg: Thematische Vergadering Drugs van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid:
vereniging/vergadering van ALLE betrokken ministers
o Doel: Integraal & geïntegreerd samen werken
o Voorzitter: Minister van Volksgezondheid, hij/zij leidt de vergadering omdat wij in België het
drugsprobleem voornamelijk zien als een probleem voor “volksgezondheid”.
o Oprichting: Om dit allemaal in goede banen te leiden werden er verschillende actoren opgericht
 Algemene cel Drugsbeleid: Dit is het orgaan dat eigenlijk alle documenten voor de vergadering
voorbereid, het is een verzameling van alle kabinetten (experten) van de bevoegde ministers…
Deze gaan samenzitten om eigenlijk een document voor te bereiden & de uiteindelijk beslissing
wordt hogerop genomen door de Thematisch Vergadering
 Nationaal Drugscoordinator: Hij is een centrale actor die instaat voor de coördinatie als een soort
brugfunctie tussen de verschillende niveaus & hij/zij houdt voortdurend toezicht op de
samenwerking tussen de actoren!!!

De laatste belangrijke evolutie is eigenlijk de ontwikkeling van Interfederale Strategie voor een globaal en geïntegreerd
drugsbeleid (2024-2025), met “interfederaal” bedoelt men de samenwerking & coördinatie tussen de verschillende
overheidsniveau’s (Federaal, rgeionaal, lokaal,…)
- 6 pijlers:
o Promoten en beschermen gezondheid en welzijn
o De organisatie van een geïntegreerde, multidisciplinaire en herstelgerichte zorg en hulpverlening
o Aanpakken van risico’s en schade van illegale drugsmarkten
o Aanpakken van risico’s en schade gerelateerd aan legale markten
o Het voorzien in een kwalitatieve monitoringsstrategie voor de implementatie van een integraal en
geïntegreerd drugsbeleid
o Het verder versterken van de nationale en internationale coördinatie en afstemming met het oog op een
globaal en geïntegreerd drugsbeleid
- Centrale uitgangspunten zijn onder andere: verminderen van de vraag/aanbod, volksgezondheid als uitgangspunt,
gezondheidspromotie, niet-stigmatiserend zorgbeleid, aandacht kwetsbare groepen, beschermen samenleving
tegen druggerelateerde georganiseerde criminaliteit
- Oprichting van Adviespanel in 2024: 13 leden uit wetenschap, praktijk en ervaringsdeskundigheid (mensen die drugs
gebruiken)
o Doel: evidence-informed drugsbeleid (mensen advies laten geven over drugsbeleid),

BELEID TEN AANZIEN VAN ILLEGALE DRUGS
Vaak denken mensen dat er eigenlijk maar 2 mogelijkheden zijn om met het drugsprobleem om te gaan, en dus
een drugsbeleid vorm te geven namelijk:

- (1) Legalisering (regulering)
- (2) War On Drugs

Echter is het drugsbeleid VEEL COMPLEXER dan dat, er zijn veel meer mogelijkheden dan deze 2

Belgisch beleid: preventie > zorg > repressie (straffen = ultimum remedium, laatste middel)




3

, PARTIM PROF. VAN BOCXLAER
DEEL 1: INLEIDING
(1) PSYCHOFARMACA
WAT BEDOELEN WE HIER MEE?
Psychofarmaca is eigenlijk een synoniem voor drugs, het is een overkoepelend begrip voor alle middelen die iets doen met
uw psyche (geest, mind,…), voorbeelden zijn Alcohol, Nicotine, LSD, Cocaïne, cannabis, opiaten,…

BELANGRIJK Wel om te vermelden is dan volgens de terminologie “drugs” & “geneesmiddelen” eigenlijk tot één groep
behoren, kijk hiermee bijvoorbeeld naar de Engelse taal (drug = geneesmiddel)… MAAR wij gaan ons in dit vak focussen op de
ILLEGALE drugs (bv: cocaïne)
- Definitie (die wij gaan gebruiken): Drugs = producten die men ZONDER ernstige reden (niet-medische context)
inneemt om gevoelens of bewustzijn te veranderen & waarbij men aan zijn eigen en/of aan de gemeenschap schade
berokkent
- Extra: Veel van de illegale drugs die wij gaan bespreken kennen wel hun oorsprong als geneesmiddel (bv cocaïne)

INDELING VAN DRUGS

BIG-FIVE
Wij kennen eigenlijk al HEEL lang de 5 “klassieke drugs”, de zogenaamde big five

- Cocaïne
- Cannabis
- Amfetamine
- XTC
- Heroïne

Maar er zijn STEEDS meer soorten drugs, door NPS… NPS staat voor Nieuwe Psychoactieve Stoffen (in het Engels: New
Psychoactive Substances). Dit zijn chemische stoffen die de werking van traditionele drugs (zoals cannabis, cocaïne, ecstasy,
of heroïne) imiteren, maar vaak een iets andere chemische structuur hebben. Hierdoor vallen ze meestal niet meteen onder
de bestaande drugswetgeving en worden ze soms aangeduid als "designer drugs" of "legal highs".
- Voorbeelden
o Synthetische (gemaakt in een labo) cannabinoïden: Stoffen die cannabis nabootsen, zoals "Spice" of "K2".
o Synthetische cathinonen: Stoffen vergelijkbaar met amfetaminen of MDMA, zoals "bath salts".
o Synthetische opioïden: Stoffen zoals fentanyl-analogen, die opioïden zoals heroïne nabootsen.
o ….


3 GROTE GROEPEN GEBASEERD OP EFFECT
In de maatschappij wordt er heel vaak gebruik gemaakt van de opdeling HARD-DRUGS & SOFT-DRUGS, deze is eigenlijk echt
NIET goed dus moeten wij vergeten een veel betere opdeling is de volgende:

Een opdeling van drugs in 3 grote groepen gebaseerd op het EFFECT
- (1) Psycholeptica = Middelen die uw CENTRAAL ZENUWSTELSEL (hersenen & ruggenmerg) gaan DEMPEN of
ONDERDRUKKEN!!!!!
o Bv: Opioïden: morfine, heroïne,…
o Bv: Spuitmiddelen (lachgas)
o Bv: Verdovende stoffen (benzo’s, valium,…)
o Bv: ALCOHOL (!!!!!!)
o …




4

, - (2) Psychoanaleptica (stimulantia) = Middelen die het Centraal zenuwstelsel STIMULEREN of oppeppen
o Bv: Cocaïne
o Bv: Amfetamine
o Bv: Cafeïne
o Bv: Nicotine
o …
- (3) Psychodysleptica (psychedelica) = Middelen die het CENTRAAL ZENUWSTELSEL gaan VERSTOREN, zij brengen het
in de war
o Bv: LSD
o Bv: Cannabinoïden
o Bv: XTC
o …

Deze opdeling in 3 groepen wordt vandaag de dag in vraag gesteld OMWILLE van de enorme toename aan NPS (Nieuwe
psychoactieve stoffen)… Er is een lawine van nieuwe stoffen, waardoor het moeilijk wordt om alle nieuwe stoffen in de
klassieke 3deling te zetten
- NPS staat voor Nieuwe Psychoactieve Stoffen (in het Engels: New Psychoactive Substances). Dit zijn chemische
stoffen die de werking van traditionele drugs (zoals cannabis, cocaïne, ecstasy, of heroïne) imiteren, maar vaak een
iets andere chemische structuur hebben. Hierdoor vallen ze meestal niet meteen onder de bestaande
drugswetgeving en worden ze soms aangeduid als "designer drugs" of "legal highs".
- Gevolg: Nieuwe model (“het Drugswiel”) dat bestaat uit 7 categorieën
& 2 ringen, de BUITENRING (=illegaal) & BINNENRING (=legaal), met
een DUIDELIJKE aanwezigheid van NPS (vaak acroniem, een naam met
cijfers & letters)
o Gebleven: (1) Stimulantia & (2) Hallucinogenen (verkeerde
benaming voor psychodysleptica of psychedelica)
o Opgesplitst: Psycholeptica (dempende stoffen) zijn
opgesplitst in 2 groepen
 (3) Opioïden groepsnaam voor natuurlijk &
synthetische)
 (4) Verdovende middelen (benzo’s, valium,…)
o Nieuw: Er zijn nu ook nieuwe groepen aangemaakt
 (5) Empathogenen (stoffen die emptahie creeren)
 (6) Dissociatieven (Dissociatief: het geestelijke
bewustzijn wordt van het lichamelijke gevoel gescheiden)
 (7) Cannabinoïden (groepsnaam voor natuurlijk & synthetische)

CONCLUSIE

WELK MODEL GEBRUIKEN?
Professor vindt het nieuwe model eigenlijk NIET goed met bv verkeerde benamingen zoals Halucinogenen & verdovende
middelen (zegt eigenlijk niks) daarom blijven wij in deze cursus gebruik maken van de TRADITIONELE 3-DELING!!!!!!!!!


ONTWIKKELINGEN
Drugsgebruik is inderdaad een fenomeen dat diep verweven is met
onze samenleving en moeilijk te negeren is, vooral gezien de
aanzienlijke toename in het gebruik van zowel legale als illegale
middelen. Het gebruik van middelen, waaronder alcohol, cannabis,
cocaïne en andere drugs, is een wereldwijd probleem dat enorme
gevolgen heeft voor zowel individuen als de samenleving als geheel.




5

,Drugsgebruik in de samenleving
- Prevalentie (voorkomen) van middelengebruik: Het gebruik van middelen is wereldwijd hoog, en dit is een
probleem dat steeds zichtbaarder wordt in de samenleving. Ondanks de inspanningen van preventiecampagnes en
strengere wetgeving, zien we een stijgende lijn in het gebruik van zowel legale als illegale stoffen. Dit is vooral
merkbaar bij jongeren en jongvolwassenen, maar het strekt zich ook uit tot andere leeftijdsgroepen.
o Meest gebruikt drug: Alcohol (legaal, maar toch één van de gevaarlijkste drugs)
- Gevolgen van middelenmisbruik: De negatieve gevolgen van middelenmisbruik zijn massaal en kunnen variëren van
gezondheidsproblemen (zoals verslaving, mentale gezondheidsproblemen, fysieke schade) tot sociale problemen
(zoals criminaliteit, verlies van werk of relaties, en maatschappelijk isolement). De bredere maatschappelijke kosten
van drugsgebruik omvatten ook belasting op de gezondheidszorg, de wetshandhaving en de economie.
- Aantal echte verslaafden vs. gebruikers: Een opvallend gegeven is dat hoewel het aantal gebruikers van drugs hoog
is, het aantal mensen dat daadwerkelijk verslaafd is aan een middel veel lager ligt. Ongeveer 6% van de gebruikers
ontwikkelt daadwerkelijk een verslaving. Dit roept de vraag op waarom sommige mensen verslaafd raken, terwijl
anderen in staat zijn om gebruik te maken van drugs zonder verslaafd te raken.
o Verklaring: Het Zinberg-model of 3M-model kan helpen om te begrijpen waarom
niet iedereen die middelen gebruikt, daadwerkelijk verslaafd raakt. Het model
beschrijft drie factoren die invloed hebben op het gebruik en de mogelijke verslaving
aan een middel: Drug (Middel), Set (Mens), en Setting (Milieu).
 Middel (Drug) Het middel zelf speelt een cruciale rol in het risico op
verslaving. Verschillende stoffen hebben verschillende effecten op de
hersenen en het lichaam. Sommige middelen, zoals alcohol, cocaïne en
heroïne, hebben een sterk verslavend potentieel. Andere stoffen, zoals
cannabis, zijn minder verslavend, hoewel ze nog steeds risico's kunnen
opleveren, vooral bij zwaar en langdurig gebruik.
(!!!) Druggebruik, drugmisbruik, verslaving is MEER dan alleen
bepaald door het middel ( de drug), ook de INDIVIDUELE &
SOCIALE FACTOREN spelen een rol!!!!
 Mens (Set) verwijst naar de persoonlijke factoren van de gebruiker, zoals
de psychologische en biologische kenmerken van de persoon. Dit omvat
aspecten zoals genetische aanleg voor verslaving, mentale gezondheid (bijvoorbeeld angst,
depressie), en persoonlijkheidskenmerken.
 Milieu (Setting) verwijst naar de sociale en fysieke omgeving waarin het drugsgebruik plaatsvindt.
Dit omvat de sociale kring (vrienden, familie), de culturele normen (bijvoorbeeld acceptatie van
middelengebruik in bepaalde subculturen of groepen), en de toegang tot drugs (bijvoorbeeld
verkrijgbaarheid en legaliteit). Als het milieu drugsgebruik bevordert of normaliseert, zoals in
sociale kringen waar drugsgebruik vaak voorkomt, kan de kans op verslaving toenemen.

GEVAARLIJKHEID
Er zijn eigenlijk 2 karakteristieken of kenmerken van een DRUG die bepalen hoe GEVAARLIJK het is
- (1) Hoe potent (krachtig) een stof is per gewichtseenheid: Dit betekent hoeveel effect de stof heeft in verhouding tot
de hoeveelheid die je gebruikt. Een stof die heel krachtig is, kan grote effecten hebben, zelfs bij een kleine dosis.
o Bijvoorbeeld: een kleine hoeveelheid heroïne kan al een sterk effect hebben, terwijl je van een grotere
hoeveelheid cannabis misschien minder sterk effect merkt.
- (2) Hoe snel de stof de hersenen bereikt

HUIDGE situatie met de golf van designer drugs (NPS) . Designer drugs, die vaak in een laboratorium worden gemaakt, zijn
steeds krachtiger en dringen sneller door je lichaam. Dit maakt ze veel gevaarlijker dan de oudere, meer natuurlijke drugs
zoals cannabis, cocaïne of opium
- Vroeger waren veel drugs plantaardig (zoals cannabis, cocaïne of opium) en waren ze minder krachtig. Nu zijn er
echter steeds meer synthetische drugs (gemaakt in laboratoria) die veel krachtiger zijn en veel sneller werken. Dit
maakt ze risicovoller en gevaarlijker voor de gezondheid.




6

, DEEL 2: PSYCHOLEPTICA
(1) INLEIDING
Psycholeptica = een verzamelterm voor alle stoffen die het centraal zenuwstelsel gaan DEMPEN of ONDERDRUKKEN, zij gaan
de activiteit van het zenuwstelsel verminderen.
- Focus dit hoofdstuk op 2 vormen
o (1) Opiaten: heroïne, morfine,…
o (2) Snuifmiddelen (voornamelijk lachgas)

(2) OPIATEN
WAT ZIJN OPIATEN
Opiaten zijn een groep stoffen die afkomstig zijn van de opiumplant (Papaver somniferum). Ze hebben
pijnstillende (analgetische), verdovende effecten & zorgen voor euforie (goed gevoel van rust & ontspanning)

Opiaten worden vaak gebruikt voor medische doeleinden, zoals pijnbestrijding (analgetisch), maar kunnen
ook leiden tot verslaving bij onjuist gebruik. Historisch gezien spelen opiaten dus een BELANGRIJKE ROL in
de geneeskunde (pijnstillers), maar bovendien zijn ze ook wel enorm verslavend!!!

Opium is een EXTRACT dat afkomstig is van het gedroogde sap (melkachtige stof = ruwe opium) van de
opiumplant (papaver), het is eigenlijk het ACTIEFBESTANDDEEL van de plant aangezien er enorm veel stoffen
in zitten die een invloed hebben op het zenuwstelsel, met de BELANGRIJKSTE “morfine”
- Hoe verkrijgt men??? Men gaat eigenlijk een kras aanbrengen aan de papaver-plant waardoor er
een melkachtige stof uitkomt (ruwe opium), dit sap wordt eigenlijk gedroogd
waardoor het een bruine/kleverige substantie wordt (opiumbrood = opgedroogd
opium). Dit opiumbrood kan eigenlijk al gerookt worden, & gaf eigenlijk een
slapend, rustgevend & pijnstillend effect
o Hierin zitten verschillende stoffen, maar de belangrijkste die wij moeten
kennen is “MORFINE”, Een krachtige pijnstiller die uit opium wordt
geëxtraheerd en veel wordt gebruikt in de medische wereld om hevige
pijn te verlichten…. Dit kan geïnjecteerd worden (>< opiumbrood)




In de drugswereld wordt NIET echt MORFINE GEBRUIKT, maar eerder HEROINE
(diacetylmorfine). Heroïne is een illegaal opiaat dat van morfine wordt gemaakt.
Heroïne wordt geproduceerd door morfine (afkomstig van opium) eigenlijk te behalen
met verschillen chemische stoffen ze gaan chemische stoffen toevoegen aan morfine
om heroïne te maken… (toevoeging van 2 azijnzuur-groepen)
- Heroïne werkt eigenlijk VEEL sneller & heeft ook een grotere piek in
vergelijking met morfine
o Drugsgebruikers gaan omwille van deze reden eigenlijk grijpen naar
heroïne, maar als ze bijvoorbeeld geen heroïne kunnen verkrijgen dan zullen ze wel gewoon overschakelen
naar morfine
- Makkelijk: het is enorm makkelijk te maken door azijnzuur-groepen toe te voegen aan morfine
- Ontwikkeld: Het werd eerst ontwikkeld door farmaceutisch bedrijf als een HOESTDRANKJE
- Vandaag: Vandaag de dag wordt het enkel nog ILLEGAAL geproduceerd, en wordt het niet meer in de geneeskunde
gebruikt/gemaakt… Er zijn vandaag de dag wel verschillende Verschijningsvormen, maar voornamelijk
o Poeder (meestal): Heroïne vindt je vaak als een wit of bruin poeder, vaak is de kleur afhankelijk van de
zuiverheid. Waarbij wit enorm zuiver is (kom je amper voor) & bruin niet zuiver (zitten veel rommel in)




7

, Heroïne wordt vooral geïnjecteerd, Het injecteren van heroïnepoeder
gebeurt meestal door het poeder eerst op te lossen in water, zodat het in
vloeibare vorm beschikbaar is om in de bloedbaan te worden gebracht.
 Oplossen van poeder
o Stap 1: heroïnepoeder wordt in een lepel geplaats
o Stap 2: kleine hoeveelheid water wordt toegevoegd aan
het poeder
o Stap 3: Mengsel wordt verwarmd (meestal met
aansteker), zodat het een vloeibare oplossing wordt
(makkelijker te injecteren
 Injecteren
o Stap 4: Opgeloste vloeistof wordt met een injectienaald
opgezogen
o Stap 5: Persoon gaat het injecteren in een ader (meestal arm) waardoor het in
uw bloed terechtkomt en enorm snel naar u hersenen gaat
 Verslaafde moet meermaals (4 à 5 keer) een dosis bemachtigen (en zich injecteren) op
één dag, alleen al om eigenlijk zijn dag door te komen zonder onthoudingsverschijnselen
o  Dikwijls 1 hoge dosis gevolgd door meerdere lagere doses per dag
 Negatieve gevolgen injecteren
o (1) Na meerdere keren hetzelfde bloedvat te gebruiken is het onbruikbaar, laat
littekens achter & moeten ze veranderen van bloedvat
o (2) Vaak ook ziektes (hepatitis C,HIV,…)
 omwille van niet steriel zijn van naalden
 omwille dat ze naalden delen
 omwille dat ze eenzelfde vuile naald meerdere keren gebruiken)
 ALTERNATIEF: Omwille van eigenlijk de enorm negatieve gevolgen van injecteren, gaan gebruikers
vaak over naar een alternatieve manier van gebruiken namelijk INHALEN of DAMPEN…
 Methode: Het inhaleren of dampen van heroïne verwijst naar de praktijk waarbij
heroïne wordt verhit en de resulterende dampen worden ingeademd, via aluminiumfolie
 Effect: Wanneer je het gaat inhaleren heeft het vaak een MINDER PIEK en duurt het ook
iets langer vooraleer je iets voelt dan bij een INJECTIE
o (!!!!) De WIJZE waarop je een drug gebruikt een impact heeft op
 (1) Sterkte van het effect
 (2) Wanneer het effect komt
o Verschillende wijze & hun volgorde
 (1) injecteren = snelste en meest krachtigste manier, aangezien het
direct in bloed terecht komt en snel naar uw hersenen kan gaan
 (2) Inhaleren = Dit is iets minder sneller aangezien dat de stof eigenlijk
eerst door de “dunne” barrières (membraan) van uw longen moet
geraken vooraleer het in het bloed gaat geraken (zijn zo dun omdat
longen bedoelt zijn om zuurstof in het bloed te laten),
 (3) Nasale toediening (snuiven) = Langzamer aangezien je nu door de
membranen van uw neusslijmvlies moet gaan vooraleer het in uw
bloed terechtkomt, dit duurt even
 (4) Orale toediening (slikken) = Dit is het traagste & minst krachtigste
aangezien de stof eigenlijk door het spijsverteringstelsel moet gaan,
waarbij de membranen eigenlijk ENORM dik zijn!!!




8

, SYNTHETISCHE OPIATEN
Er zijn ook doorheen de jaren verschillende “synthetische opiaten” ontwikkeld, dit noemen wij opioïden. Dit zijn eigenlijk
stoffen die volledig in een laboratorium zijn ontwikkeld in een poging om eigenlijk de effecten van traditionele opiaten zoals
Morfine (pijnstillend & o.a. verslavend) van elkaar te scheiden…Men heeft eigenlijk geprobeerd om stoffen te creëren die nog
wel pijnstillend zijn meer GEEN verslavend effect hebben….

Veel farmaceutische bedrijven hebben zich er mee bezig gehouden, maar uiteindelijk zonder al te veel succes, aangezien de
meeste nog steeds enorm verslavend zijn
- Voorbeelden:
o Buprenorfine
o Tramadol = (één van weinig die pijnstillend is & bijna niet verslavend is.. Is nog steeds verslavend maar
minder dus een “half-succes”)
o ….
- BELANGRIJKSTE VOORBEELDEN
o Fentanyl = Dit zijn eigenlijk heel sterke pijnstillers, maar met nog steeds een
enorm verslavend effect… Het heeft zijn weg gevonden in de drugswereld
& wordt daar nu ook misbruikt
 Staat betekent als “narcotische analgetica” (pijnstillers)(
 Vormt ook de basis voor een andere zeer gevaarlijke
drug, namelijk Tranq of “zombiedrug” (gebruikers
hebben moeite met bewegen, en staan echt als een
zombie op straat
o Tranq (zombiedrug) = combinatie van fentanyl + xylazine
o Methadon = Dit is ook een synthetische opiaat, dat vandaag de dag wordt
gebruikt als SUBSTITUTIETHERAPIE (!!!!!!!!!!), Het is een stof dat in
ziekenhuizen wordt gegeven aan gebruikers van heroïne (of andere opiaten)
om de onthoudingsverschijnselen tegen te gaan
 Methadon geeft GEEN Euforie of kick zoals Heroïne, maar er komt
wel voldoende binnen in het lichaam (via siroop) om de
onthoudingsverschijnselen tegen te houden MAAR geeft geen kick
of euforie (geen “high”)
 Methadon = houdt gewoon de onthoudingsverschijnselen
tegen, dit zijn reacties van de gebruiker wanneer hij het
gebruik van een drug waar hij afhankelijk van is stopzet,
bv: misselijkheid, overgeven, zweten, verhoogde hartslag,
slaapstoornis, depressieve gevoelens, hunkering,…)
 2 manieren dat methadon wordt gebruikt
 (1) Ontgiftingsbehandeling= Wij gaan proberen ervoor te zorgen dat ze geen heroïne
meer gaan gebruiken, wij gaan stapgewijs proberen de verslaving af te bouwen tot 0..
Met gebruik van een vervangend middel (methadon)
 (2) Onderhoudsbehandeling = Hierbij gaan wij NIET proberen om de verslaving af te
bouwen, maar we gaan methadon toedien als VERVANGEND MIDDEL (zoals methadon)…
Zij behouden hun verslaving aan opiaten, maar wel veel veiliger dan het gebruik van
heroïne (harm reduction)….Zij kunnen hierdoor wel normaal functioneren, met een
normaal dagritme (>< Heroïne verslaving)
 Gebruik van product A om onthoudingsverschijnselen en gewenning t.g.v. product B te
behandelen is het gevolg van het fenomeen KRUISTOLERANTIE
 Wat is tolerantie? Steeds meer moeten innemen voor zelfde effect te krijgen, naarmate
men langer & frequenter de drug gebruikt… Gebruik is gewend aan de drug
 Kruistoleratie? Als iemand al een zekere tolerant heeft voor product B (heroïne), zal die
ook tolerant zijn voor product A (methadon) omdat beide stoffen inspelen op dezelfde
receptoren (bv: methadon – heroïne)




9