samenvatting De patiënt Herstel van Occlusie 2

HVO – deeltoets 2



De patiënt (H13)
8. een beschrijving geven van de mogelijke factoren die een rol
spelen bij prothese problemen en aangeven hoe dit te
ondervangen is.


H13 Deel A:

Beperking van prothese:
Belangrijk om te realiseren dat prothese slechts hulpmiddel is en veel
klachten terecht en onvermijdelijk zijn:
- Slijmvlijmvlies niet berekend op krachten die prothese bij normale
functie uitoefent.
 Geen parodontium, maar druk direct op mucosa en periost 
pijnsensatie.
 Slijmvlies gemakkelijk beschadigd.
 Mogelijk ontstaan branderige en pijnlijk mucosa.
- Kauwvermogen beperkt.
- Prothese heeft weinig houvast.
 Voor bovenprothese enigszins mogelijk  gebruik maken van
samenspel van fysische eigenschappen (bv. functionele
randvorming, capillaire werking speeksel).
 Voor onderprothese vrijwel onmogelijk: ongunstige anatomische
verhoudingen.
- Prothese kan esthetische functie van natuurlijk gebit nauwelijks
overnemen
 Elementen geven ook ondersteuning aan weke delen  bij
langdurige edentaten sterke resorptie en atrofie van kauwspieren.
- Veranderingen in smaak, spraak en speekselsecretie (toe- of afname)
en mogelijk ontstaan braakreflexen t.g.v. extreme afweerreacties.
- Psychische gevolgen:
 Natuurlijk gebit symboliseert kracht, schoonheid, jeugd en
vruchtbaarheid  totale extractie kan leiden tot verlies
zelfvertrouwen en zelfrespect.
 Functioneren met prothese vergt veel van adaptatie- en
acceptatievermogen.

Aard en omvang van problemen:
Prothesedrager moet bovengenoemde beperkingen verwerken bij 1ste
prothese (vooral psychische).
- Toch vaak in begin weinig problemen door negatieve ervaringen met
laatste elementen.


1

, HVO – deeltoets 2


Vaak ontstaan klachten pas bij 2de of 3de prothese: al aanwezige
beperkingen worden nu duidelijker door vaak voortgeschreden resorptie:
- 20% vindt kauwvermogen onvoldoende.
- 20% vindt bovenprothese, 30-40% vindt onderprothese loszitten.
- Vaak pijn, vooral door onderprothese.
- 10-25% heeft moeite met spreken en klachten over het uiterlijk.
- 25% van prothesedragers niet tevreden.

Oorzaken van problemen:
- Kwaliteit van prothese.
- Conditie van orale weefsel (bv. resorptie proc. alveolaris, anatomie van
OK).
 Er komen zowel problemen voor bij goed vervaardigde protheses en
gunstige orale condities als slecht vervaardigde prothese en ongunstige
orale condities  geen duidelijke relatie tussen bovengenoemde
factoren en tevredenheid, dus rol voor andere indirecte factoren:
 Tandarts-patiëntrelatie:
o Patiënten tevredener wanneer ze meer bij behandeling betrokken
worden.
o Tandartsen met autoritair optreden hebben vaker ontevreden
patiënten.
o Eerste consult belangrijk!
 Attitude t.o.v. prothese:
o Patiënten die voorafgaand een negatief beeld hebben over
prothese vaker ontevreden.
 Persoonlijkheidsstructuur van prothesedrager:
o Ontevreden patiënten:
 Vaak ‘’probleempatiënten’’ (= patiënten met veel en vaak
vage lichamelijke klachten en/of neurotische problemen).
 Vaak minder intelligent, onevenwichtiger, overdreven
nauwgezet en egocentrischer.
 Voelen zich meer geremd in sociale contacten.
o Hoe beter het aanpassingsvermogen van patiënt, hoe minder
problemen met prothese.
 Omgevingsinvloeden en socio-economische achtergronden :
o Over het algemeen nemen klachten in loop der jaren af
(gewenning en acceptatie), maar na ≈ 15 jaar weer toename
door voortschrijdende resorptie en mogelijk vermindering van
adaptatievermogen.
 Bij ontevreden patiënten waarbij psychische en sociale problemen ten
grondslag liggen aan klachten over prothese mogelijk somatische
fixatie (somatisering = uiten van psychische spanningen en
onlustgevoelens in lichamelijke klachten)  niet alleen thk
behandeling, maar ook behandeling van psychische en sociale factoren.



2