FISCALE WETGEVING
I NHOUDSOPGAVE
Deel 1: Algemene principes van het Belgisch belastingrecht............................................................................ 3
Inleiding .............................................................................................................................................................. 3
1. Inhoud en voorwerp belastingrecht ...................................................................................................... 3
Definitie ‘belasting’ ............................................................................................................................................. 3
1. Definitie ................................................................................................................................................. 3
2. Samenstellende elementen van deze definitie ...................................................................................... 3
2.1. Rechtsband.................................................................................................................................... 3
2.2. Partijen bij de rechtsband ............................................................................................................. 3
2.2.1. Tussen ‘overheid’ en belastingplichtige ............................................................................... 3
2.3. Voorwerp van de rechtsband ........................................................................................................ 6
2.4. Financieel doel van de belasting ................................................................................................... 6
2.4.1. Retributies ............................................................................................................................ 6
2.4.2. Parafiscale bijdragen ............................................................................................................ 6
3. Functies van de belasting ....................................................................................................................... 7
3.1. Financiële functie .......................................................................................................................... 7
3.2. Economische functie ..................................................................................................................... 7
3.3. Sociale functie ............................................................................................................................... 7
Grondwettelijke voorschriften............................................................................................................................. 8
1. Het fiscaal legaliteitsbeginsel ................................................................................................................. 8
2. Het fiscaal eenjarigheidsbeginsel of annualiteitsbeginsel ..................................................................... 9
3. Het fiscaal gelijkheidsbeginsel ............................................................................................................... 9
Belangrijke toepassingsregels voor de belastingwetten ................................................................................... 10
1. Het fiscaalrecht is van openbare orde ................................................................................................. 10
2. ‘non bis in idem’ beginsel .................................................................................................................... 10
3. Realiteitsbeginsel ................................................................................................................................. 11
4. Het territorialiteitsbeginsel .................................................................................................................. 11
Deel 2: Basisprincipes van de inkomstenbelastingen ..................................................................................... 12
De bepaling van de materiële belastingschuld in de personenbelasting .......................................................... 12
1. De personenbelasting algemeen ......................................................................................................... 12
2. De bevoegdheid met betrekking tot de personenbelasting ................................................................ 12
3. De belastingplichtige in de personenbelasting .................................................................................... 12
4. Belastbare grondslag ........................................................................................................................... 13
5. De werking van de personenbelasting ................................................................................................. 13
5.1. Algemene regel ........................................................................................................................... 14
5.2. Individuele of gemeenschappelijke aanslag ................................................................................ 15
6. Het onroerend inkomen ...................................................................................................................... 18
6.1. De genieter van deze inkomsten ................................................................................................. 18
6.2. Belastbare grondslag ................................................................................................................... 18
6.3. Belastingplichtige ........................................................................................................................ 19
, 6.4. Vrijstelling: eigen woning ............................................................................................................ 20
6.5. Onroerende inkomsten ............................................................................................................... 21
7. Beroepsinkomsten ............................................................................................................................... 23
7.1. Bezoldigingen van werknemers .................................................................................................. 23
7.1.1. Eigenlijke bezoldigingen ..................................................................................................... 24
7.1.2. Voordelen van alle aard...................................................................................................... 25
7.1.3. Vrijgestelde inkomsten ....................................................................................................... 26
7.2. Berekenen netto belastbaar inkomen ........................................................................................ 28
7.2.1. Beroepskosten .................................................................................................................... 29
7.2.2. Huwelijksquotiënt .............................................................................................................. 30
8. Roerend inkomen ................................................................................................................................ 32
8.1. Opsomming ................................................................................................................................. 32
8.2. Tarieven....................................................................................................................................... 32
8.3. Inning .......................................................................................................................................... 32
8.4. Dividendvrijstelling ...................................................................................................................... 33
9. Diverse inkomen .................................................................................................................................. 34
9.1. Situering ...................................................................................................................................... 34
9.2. Opsomming ................................................................................................................................. 34
9.3. Tarieven....................................................................................................................................... 35
10. Belastingberekening ........................................................................................................................ 35
10.1. Progressieve tarieven ............................................................................................................. 35
10.2. Belastingvrije som ................................................................................................................... 35
10.3. Belastingvrije som ................................................................................................................... 36
10.3.1. Verhoging voor zware handicap ......................................................................................... 37
10.3.2 Verhoging voor personen ten laste........................................................................................... 37
10.3.3 Verhoging voor kinderen ten laste............................................................................................ 37
10.3.4 Verhoging voor kinderen <3j voor wie geen kinderoppaskosten worden ingebracht .............. 39
10.3.5 Verhoging voor personen ten laste andere dan kinderen ........................................................ 40
10.3.6 Verhoging voor alleenstaande met kinderlast .......................................................................... 40
10.3.7 Verhoging bij huwelijk/ wettelijke samenwoning ..................................................................... 40
10.4 Belasting op belastingvrije som ........................................................................................................ 40
10.5 Om te slane belasting ....................................................................................................................... 41
10.6 Belastingverminderingen ................................................................................................................. 41
,D EEL 1: A LGEMENE PRINCIPES VAN HET B ELGISCH BELASTINGRECHT
INLEIDING
1. I NHOUD EN VOORWERP BELASTINGRECHT
Belastingrecht = regelt de wijze waarop overheid een (financiële) prestatie kan vorderen van de
rechtssubjecten à Fiscale wetgeving is er zodat de overheid geld krijgt
• Publiekrecht = dwingend recht
• Niet autonoom = het verbintenissenrecht/ boekhoudrecht moet ook worden gerespecteerd
Belastingrecht:
• Rechtsgrond van de belastingbevoegdheid: Wie kan belastingen heffen?
• Toepassingsgebied van de belasting: Wie wordt belast, wat wordt belast en hoe wordt er
belast?
• Dwangmaatregelen van de overheid: Controle, sanctionering en invordering.
• Fiscale geschillenbeslechting: Hoe kan een belasting betwist worden?
Geeft geen antwoord op ‘hoe rechtvaardig het is’
Geïnde belastingen:
• Doel: overheid te financieren zodat zij een beleid kan veren in functie van het algemeen
belang
• Belastingen = het voorwerp van maatschappelijk debat en geven vaak aanleiding tot heftige
politieke discussies
DEFINITIE ‘BELASTING’
1. D EFINITIE
• Geen wettelijke definitie
• Een (juridische) interpretatie: door Hof van Cassatie
“Een belasting doet een rechtsband ontstaan tussen de overheid en de belastingplichtige,
waarbij een heffing of prestatie wordt opgelegd ten behoeve van een overheid, met als doel in
de openbare uitgaven te voorzien.”
• 4 elementen
2. S AMENSTELLENDE ELEMENTEN VAN DEZE DEFINITIE
2.1. Rechtsband
Rechtsband = juridische relatie waaruit verplichtingen ontstaan voor belastingplichtige
• Dwingend karakter
• Eenzijdig opgelegd door overheid
Om onze rechten te kunnen uitoefenen heeft de overheid geld nodig
2.2. Partijen bij de rechtsband
2.2.1. Tussen ‘overheid’ en belastingplichtige
, Wie mag belastingen heffen? (Art.170 GW)
• Publiekrechtelijke instellingen van openbaar nut (art.173 GW)
Art.173 bevestigt het algemene legaliteitsbeginsel en stelt dat belastingen alleen door
wetgevende macht mogen worden opgelegd
• Federale overheid: via federale wetten
• Gewesten & gemeenschappen: decreet/ ordonnantie (Brussel)
• Supranationale overheden (Europa) à bv: douanerechten
Examen: weten wie voor wat bevoegd is
FEDERALE OVERHEID REGIONALE OVERHEDEN
= de Staat = gemeenschappen & gewesten, deelstaten
• Meest uitgebreide fiscale
bevoegdheid, MAAR beperkt 3 categorieën belastingen:
door verdragen (btw, • Autonome regionale belastingbevoegdheid (= eigenlijke regionale
douanerechten) en eigen belastingen) art.170 §2 GW
wetten Deelstaten hebben volstrekte autonomie binnen hun territorium
Hoofdbestanddelen van de belasting (toepassingsgebied,
Belangrijkste federale belastingen (zie heffingsgrondslag, tarief, vrijstellingen) + bijkomende elementen
opm) (sancties, verhogingen, interesten) mogen door de deelstaten bepaald
• Btw worden
• Inkomstenbelastingen: Bv: Vlaamse Gewest: heffingen m.b.t. vaste afvalstoffen en het lozen
personen-, vennootschaps- van afvalwater, heffing op leegstaande of verwaarloosde
(winst maken), rechtspersonen- bedrijfsruimten, krotheffing op woningen en gebouwen … à de
(geen winst maken), belasting federale overheid kan geen belastingen heffen op water en afval
der niet-inwoners (Nederlander Belangrijke beperking: deelstaten mogen geen belastingen heffen op
die in België woont) materies die al het voorwerp uitmaken van een belasting door de Staat
PROVINCIES EN GEMEENTEN
Mogen in principe alle belastingen • Toegewezen regionale belastingbevoegdheid
heffen, uiteraard verbonden aan het Oneigenlijke regionale belastingen = overgedragen belastingen (art.3
territorium, tenzij de federale wet het BFW), oorspronkelijk ingevoerd door federale overheid, maar
verbiedt opbrengst + regelgeving: voor deelstaten (art.4)
NIET: WIB art.464 codex 3 duid aan bij Gewestelijke aanvullende belasting op de personenbelasting =
WEL: WIB art464/1 & 465 codex 3 opcentiemen op de federale personenbelasting (art. 5/1 BFW)
• Zemst aanvullende belasting van Opcentiem = belasting die een lagere overheid heft op een belasting
7% is overal ong 7%, maar in van een hogere overheid
Knokke is deze 0% vandaar dat Door overdracht van bevoogdheden die zijn ingevoerd door de federale
veel mensen hier hun tweede overheid naar de gewesten zijn er regionale verschillen in belastingdruk
verblijf kopen
• Toegewezen fiscale opbrengst art 6 BFW
Regelingsbevoegdheid: federaal
Deel van de opbrengst: regionaal
OPM:
Belangrijkste federale belastingen
• Inkomstenbelastingen = belasting op het inkomen, opbrengsten uit verrichtingen en uit
vermogen
o Personenbelasting = globale inkomen vd natuurlijke persoon die Belgisch
verblijfhouder is, rijksinwoners
I NHOUDSOPGAVE
Deel 1: Algemene principes van het Belgisch belastingrecht............................................................................ 3
Inleiding .............................................................................................................................................................. 3
1. Inhoud en voorwerp belastingrecht ...................................................................................................... 3
Definitie ‘belasting’ ............................................................................................................................................. 3
1. Definitie ................................................................................................................................................. 3
2. Samenstellende elementen van deze definitie ...................................................................................... 3
2.1. Rechtsband.................................................................................................................................... 3
2.2. Partijen bij de rechtsband ............................................................................................................. 3
2.2.1. Tussen ‘overheid’ en belastingplichtige ............................................................................... 3
2.3. Voorwerp van de rechtsband ........................................................................................................ 6
2.4. Financieel doel van de belasting ................................................................................................... 6
2.4.1. Retributies ............................................................................................................................ 6
2.4.2. Parafiscale bijdragen ............................................................................................................ 6
3. Functies van de belasting ....................................................................................................................... 7
3.1. Financiële functie .......................................................................................................................... 7
3.2. Economische functie ..................................................................................................................... 7
3.3. Sociale functie ............................................................................................................................... 7
Grondwettelijke voorschriften............................................................................................................................. 8
1. Het fiscaal legaliteitsbeginsel ................................................................................................................. 8
2. Het fiscaal eenjarigheidsbeginsel of annualiteitsbeginsel ..................................................................... 9
3. Het fiscaal gelijkheidsbeginsel ............................................................................................................... 9
Belangrijke toepassingsregels voor de belastingwetten ................................................................................... 10
1. Het fiscaalrecht is van openbare orde ................................................................................................. 10
2. ‘non bis in idem’ beginsel .................................................................................................................... 10
3. Realiteitsbeginsel ................................................................................................................................. 11
4. Het territorialiteitsbeginsel .................................................................................................................. 11
Deel 2: Basisprincipes van de inkomstenbelastingen ..................................................................................... 12
De bepaling van de materiële belastingschuld in de personenbelasting .......................................................... 12
1. De personenbelasting algemeen ......................................................................................................... 12
2. De bevoegdheid met betrekking tot de personenbelasting ................................................................ 12
3. De belastingplichtige in de personenbelasting .................................................................................... 12
4. Belastbare grondslag ........................................................................................................................... 13
5. De werking van de personenbelasting ................................................................................................. 13
5.1. Algemene regel ........................................................................................................................... 14
5.2. Individuele of gemeenschappelijke aanslag ................................................................................ 15
6. Het onroerend inkomen ...................................................................................................................... 18
6.1. De genieter van deze inkomsten ................................................................................................. 18
6.2. Belastbare grondslag ................................................................................................................... 18
6.3. Belastingplichtige ........................................................................................................................ 19
, 6.4. Vrijstelling: eigen woning ............................................................................................................ 20
6.5. Onroerende inkomsten ............................................................................................................... 21
7. Beroepsinkomsten ............................................................................................................................... 23
7.1. Bezoldigingen van werknemers .................................................................................................. 23
7.1.1. Eigenlijke bezoldigingen ..................................................................................................... 24
7.1.2. Voordelen van alle aard...................................................................................................... 25
7.1.3. Vrijgestelde inkomsten ....................................................................................................... 26
7.2. Berekenen netto belastbaar inkomen ........................................................................................ 28
7.2.1. Beroepskosten .................................................................................................................... 29
7.2.2. Huwelijksquotiënt .............................................................................................................. 30
8. Roerend inkomen ................................................................................................................................ 32
8.1. Opsomming ................................................................................................................................. 32
8.2. Tarieven....................................................................................................................................... 32
8.3. Inning .......................................................................................................................................... 32
8.4. Dividendvrijstelling ...................................................................................................................... 33
9. Diverse inkomen .................................................................................................................................. 34
9.1. Situering ...................................................................................................................................... 34
9.2. Opsomming ................................................................................................................................. 34
9.3. Tarieven....................................................................................................................................... 35
10. Belastingberekening ........................................................................................................................ 35
10.1. Progressieve tarieven ............................................................................................................. 35
10.2. Belastingvrije som ................................................................................................................... 35
10.3. Belastingvrije som ................................................................................................................... 36
10.3.1. Verhoging voor zware handicap ......................................................................................... 37
10.3.2 Verhoging voor personen ten laste........................................................................................... 37
10.3.3 Verhoging voor kinderen ten laste............................................................................................ 37
10.3.4 Verhoging voor kinderen <3j voor wie geen kinderoppaskosten worden ingebracht .............. 39
10.3.5 Verhoging voor personen ten laste andere dan kinderen ........................................................ 40
10.3.6 Verhoging voor alleenstaande met kinderlast .......................................................................... 40
10.3.7 Verhoging bij huwelijk/ wettelijke samenwoning ..................................................................... 40
10.4 Belasting op belastingvrije som ........................................................................................................ 40
10.5 Om te slane belasting ....................................................................................................................... 41
10.6 Belastingverminderingen ................................................................................................................. 41
,D EEL 1: A LGEMENE PRINCIPES VAN HET B ELGISCH BELASTINGRECHT
INLEIDING
1. I NHOUD EN VOORWERP BELASTINGRECHT
Belastingrecht = regelt de wijze waarop overheid een (financiële) prestatie kan vorderen van de
rechtssubjecten à Fiscale wetgeving is er zodat de overheid geld krijgt
• Publiekrecht = dwingend recht
• Niet autonoom = het verbintenissenrecht/ boekhoudrecht moet ook worden gerespecteerd
Belastingrecht:
• Rechtsgrond van de belastingbevoegdheid: Wie kan belastingen heffen?
• Toepassingsgebied van de belasting: Wie wordt belast, wat wordt belast en hoe wordt er
belast?
• Dwangmaatregelen van de overheid: Controle, sanctionering en invordering.
• Fiscale geschillenbeslechting: Hoe kan een belasting betwist worden?
Geeft geen antwoord op ‘hoe rechtvaardig het is’
Geïnde belastingen:
• Doel: overheid te financieren zodat zij een beleid kan veren in functie van het algemeen
belang
• Belastingen = het voorwerp van maatschappelijk debat en geven vaak aanleiding tot heftige
politieke discussies
DEFINITIE ‘BELASTING’
1. D EFINITIE
• Geen wettelijke definitie
• Een (juridische) interpretatie: door Hof van Cassatie
“Een belasting doet een rechtsband ontstaan tussen de overheid en de belastingplichtige,
waarbij een heffing of prestatie wordt opgelegd ten behoeve van een overheid, met als doel in
de openbare uitgaven te voorzien.”
• 4 elementen
2. S AMENSTELLENDE ELEMENTEN VAN DEZE DEFINITIE
2.1. Rechtsband
Rechtsband = juridische relatie waaruit verplichtingen ontstaan voor belastingplichtige
• Dwingend karakter
• Eenzijdig opgelegd door overheid
Om onze rechten te kunnen uitoefenen heeft de overheid geld nodig
2.2. Partijen bij de rechtsband
2.2.1. Tussen ‘overheid’ en belastingplichtige
, Wie mag belastingen heffen? (Art.170 GW)
• Publiekrechtelijke instellingen van openbaar nut (art.173 GW)
Art.173 bevestigt het algemene legaliteitsbeginsel en stelt dat belastingen alleen door
wetgevende macht mogen worden opgelegd
• Federale overheid: via federale wetten
• Gewesten & gemeenschappen: decreet/ ordonnantie (Brussel)
• Supranationale overheden (Europa) à bv: douanerechten
Examen: weten wie voor wat bevoegd is
FEDERALE OVERHEID REGIONALE OVERHEDEN
= de Staat = gemeenschappen & gewesten, deelstaten
• Meest uitgebreide fiscale
bevoegdheid, MAAR beperkt 3 categorieën belastingen:
door verdragen (btw, • Autonome regionale belastingbevoegdheid (= eigenlijke regionale
douanerechten) en eigen belastingen) art.170 §2 GW
wetten Deelstaten hebben volstrekte autonomie binnen hun territorium
Hoofdbestanddelen van de belasting (toepassingsgebied,
Belangrijkste federale belastingen (zie heffingsgrondslag, tarief, vrijstellingen) + bijkomende elementen
opm) (sancties, verhogingen, interesten) mogen door de deelstaten bepaald
• Btw worden
• Inkomstenbelastingen: Bv: Vlaamse Gewest: heffingen m.b.t. vaste afvalstoffen en het lozen
personen-, vennootschaps- van afvalwater, heffing op leegstaande of verwaarloosde
(winst maken), rechtspersonen- bedrijfsruimten, krotheffing op woningen en gebouwen … à de
(geen winst maken), belasting federale overheid kan geen belastingen heffen op water en afval
der niet-inwoners (Nederlander Belangrijke beperking: deelstaten mogen geen belastingen heffen op
die in België woont) materies die al het voorwerp uitmaken van een belasting door de Staat
PROVINCIES EN GEMEENTEN
Mogen in principe alle belastingen • Toegewezen regionale belastingbevoegdheid
heffen, uiteraard verbonden aan het Oneigenlijke regionale belastingen = overgedragen belastingen (art.3
territorium, tenzij de federale wet het BFW), oorspronkelijk ingevoerd door federale overheid, maar
verbiedt opbrengst + regelgeving: voor deelstaten (art.4)
NIET: WIB art.464 codex 3 duid aan bij Gewestelijke aanvullende belasting op de personenbelasting =
WEL: WIB art464/1 & 465 codex 3 opcentiemen op de federale personenbelasting (art. 5/1 BFW)
• Zemst aanvullende belasting van Opcentiem = belasting die een lagere overheid heft op een belasting
7% is overal ong 7%, maar in van een hogere overheid
Knokke is deze 0% vandaar dat Door overdracht van bevoogdheden die zijn ingevoerd door de federale
veel mensen hier hun tweede overheid naar de gewesten zijn er regionale verschillen in belastingdruk
verblijf kopen
• Toegewezen fiscale opbrengst art 6 BFW
Regelingsbevoegdheid: federaal
Deel van de opbrengst: regionaal
OPM:
Belangrijkste federale belastingen
• Inkomstenbelastingen = belasting op het inkomen, opbrengsten uit verrichtingen en uit
vermogen
o Personenbelasting = globale inkomen vd natuurlijke persoon die Belgisch
verblijfhouder is, rijksinwoners
