Samenvatting Portaal
H1. Taalonderwijs, taal en taalontwikkeling
1.1 Waarom taalonderwijs?
1.1.1 Kernfuncties
Gert Biesta (2012) functies:
- Kwalificatie eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen
- Socialisatie voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap,
cultuurelementen overnemen.
- Subjectivering de vorming van een persoon
1.2 Visies
1.2.1 Visies op leren
Constructivisme stelt de interactie tussen de lerende en de leeromgeving centraal.
21e-eeuwse vaardigheden: creativiteit, kritisch denken, probleemoplossingsvaardigheden,
communiceren, samenwerken, digitale geletterdheid, sociale- en culturele vaardigheden en
zelfreguliering.
1.2.2 Visies op taalonderwijs
Traditioneel taalonderwijs nadruk op schriftelijke vaardigheden en daarbinnen op
vormaspecten.
Thematisch-cursorisch taalonderwijs taal leren door te gebruiken in zonvolle
gebruikssituaties.
Taal bij alle vakken is meer dan materie die geleerd moet worden en je kan door middel
van taal leren.
Communicatief taalonderwijs goed mondeling en schriftelijk communiceren staat
centraal.
Whole-languagebenadering het is voor leerlingen onnatuurlijk om taal op te delen in
domeinen die apart aangeleerd worden.
Strategisch taalonderwijs voor het uitvoeren van communicatieve taken moeten de
leerlingen strategieën leren beheersen.
Taakgericht taalonderwijs taal leren door taken uit te voeren waar je taal voor gebruikt.
Interactief taalonderwijs kent drie pijlers:
- Betekenisvol leren: belangrijke contexten
- Sociaal leren: leren is samenspraak en samenwerking met anderen.
- Strategisch leren: concrete strategieën nodig om taalproblemen op te lossen.
,1.3 Inhouden en doelen
1.1.3 Inhouden
Vaardigheden
Spreken, luisteren,
Schrijven, lezen
Taalbeschouwing Het vak Nederlands Woordenschat
Jeugdliteratuur
De functies van taal:
- Communicatieve functie
- Conceptualiserende functie
- Expressieve functie
1.1.3 Doelen
Kerndoelen met tussendoelen
- Tussendoelen beginnende geletterdheid
- Tussendoelen gevorderde geletterdheid
- Tussendoelen mondelinge communicatie
Referentiekader taal onderscheidt 4 domeinen + leerstoflijnen:
- Mondelinge taalvaardigheid
- Lezen
- Schrijven
- Begrippenlijst en taalverzorging
Vier niveaus:
- 1F voor het eind van het basisonderwijs, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs.
- 2F voor mbo 1, 2, 3 en vmbo
- 3F voor mbo 4 en eind havo
- 4F voor eind vwo
1.4 Didactiek van het taalonderwijs
Twee vragen heel belangrijk:
- Wat zijn de inhouden van taalonderwijs?
- Hoe stelt een leerkracht deze aan de orde?
,1.4.1 Inhoud en didactiek
Elke basisschool moet zich houden aan de kerndoelen en het referentiekader.
De visie bepaald voor belangrijk deel de didactiek.
Incidenteel leren spontaan en onbedoeld
Intentioneel leren bewuste keuze iets te leren
Instructieve leersituaties leerlingen wordt iets via directe instructie geleerd en oefenen via
oefeningen wat aan de orde kwam.
Constructieve leersituaties leerkracht gaat in op leervragen van leerlingen en laat hen via
ankers taalactiviteiten uitvoeren
Ankers & routines
Instructieve Constructieve
leersituatie leersituatie
Directe instructie Anker
Leeractiviteit
Oefening Routine
1.5 Evalueren en omgaan met verschillen
Summatieve toetsen geeft aan of een leerling na een periode een kennisdomein beheerst.
Zakken/slagen
Formatieve toetsen in hoeverre beheerst de leerling of groep een bepaald onderdeel van
de leerstof.
, 1.6 Uitgangspunten
Cultuuroverdracht Functionele
taalvaardigheden
Taal als doel Accent op vorm
Taalonderwijs
Taal als middel Accent op inhoud
Aanpak in Holistische
deelvaardigheden . aanpak
Negen uitgangspunten goed taalonderwijs:
1. Bedoeld voor iedereen en kindgericht.
2. Sprankelt
3. Doel én middel
4. Balans van aandacht voor deelvaardigheden en geheel
5. Doelgericht
6. Betekenisvol en functioneel
7. Taalontwikkelend
8. Gericht op bedoeling, proces, effect
9. Interactief
H2. Taal
2.1 Wat is taal?
2.1.1 De vier domeinen van taal
Productief Receptief
Mondeling Spreken Luisteren
Schriftelijk Schrijven Lezen
H1. Taalonderwijs, taal en taalontwikkeling
1.1 Waarom taalonderwijs?
1.1.1 Kernfuncties
Gert Biesta (2012) functies:
- Kwalificatie eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen
- Socialisatie voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap,
cultuurelementen overnemen.
- Subjectivering de vorming van een persoon
1.2 Visies
1.2.1 Visies op leren
Constructivisme stelt de interactie tussen de lerende en de leeromgeving centraal.
21e-eeuwse vaardigheden: creativiteit, kritisch denken, probleemoplossingsvaardigheden,
communiceren, samenwerken, digitale geletterdheid, sociale- en culturele vaardigheden en
zelfreguliering.
1.2.2 Visies op taalonderwijs
Traditioneel taalonderwijs nadruk op schriftelijke vaardigheden en daarbinnen op
vormaspecten.
Thematisch-cursorisch taalonderwijs taal leren door te gebruiken in zonvolle
gebruikssituaties.
Taal bij alle vakken is meer dan materie die geleerd moet worden en je kan door middel
van taal leren.
Communicatief taalonderwijs goed mondeling en schriftelijk communiceren staat
centraal.
Whole-languagebenadering het is voor leerlingen onnatuurlijk om taal op te delen in
domeinen die apart aangeleerd worden.
Strategisch taalonderwijs voor het uitvoeren van communicatieve taken moeten de
leerlingen strategieën leren beheersen.
Taakgericht taalonderwijs taal leren door taken uit te voeren waar je taal voor gebruikt.
Interactief taalonderwijs kent drie pijlers:
- Betekenisvol leren: belangrijke contexten
- Sociaal leren: leren is samenspraak en samenwerking met anderen.
- Strategisch leren: concrete strategieën nodig om taalproblemen op te lossen.
,1.3 Inhouden en doelen
1.1.3 Inhouden
Vaardigheden
Spreken, luisteren,
Schrijven, lezen
Taalbeschouwing Het vak Nederlands Woordenschat
Jeugdliteratuur
De functies van taal:
- Communicatieve functie
- Conceptualiserende functie
- Expressieve functie
1.1.3 Doelen
Kerndoelen met tussendoelen
- Tussendoelen beginnende geletterdheid
- Tussendoelen gevorderde geletterdheid
- Tussendoelen mondelinge communicatie
Referentiekader taal onderscheidt 4 domeinen + leerstoflijnen:
- Mondelinge taalvaardigheid
- Lezen
- Schrijven
- Begrippenlijst en taalverzorging
Vier niveaus:
- 1F voor het eind van het basisonderwijs, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs.
- 2F voor mbo 1, 2, 3 en vmbo
- 3F voor mbo 4 en eind havo
- 4F voor eind vwo
1.4 Didactiek van het taalonderwijs
Twee vragen heel belangrijk:
- Wat zijn de inhouden van taalonderwijs?
- Hoe stelt een leerkracht deze aan de orde?
,1.4.1 Inhoud en didactiek
Elke basisschool moet zich houden aan de kerndoelen en het referentiekader.
De visie bepaald voor belangrijk deel de didactiek.
Incidenteel leren spontaan en onbedoeld
Intentioneel leren bewuste keuze iets te leren
Instructieve leersituaties leerlingen wordt iets via directe instructie geleerd en oefenen via
oefeningen wat aan de orde kwam.
Constructieve leersituaties leerkracht gaat in op leervragen van leerlingen en laat hen via
ankers taalactiviteiten uitvoeren
Ankers & routines
Instructieve Constructieve
leersituatie leersituatie
Directe instructie Anker
Leeractiviteit
Oefening Routine
1.5 Evalueren en omgaan met verschillen
Summatieve toetsen geeft aan of een leerling na een periode een kennisdomein beheerst.
Zakken/slagen
Formatieve toetsen in hoeverre beheerst de leerling of groep een bepaald onderdeel van
de leerstof.
, 1.6 Uitgangspunten
Cultuuroverdracht Functionele
taalvaardigheden
Taal als doel Accent op vorm
Taalonderwijs
Taal als middel Accent op inhoud
Aanpak in Holistische
deelvaardigheden . aanpak
Negen uitgangspunten goed taalonderwijs:
1. Bedoeld voor iedereen en kindgericht.
2. Sprankelt
3. Doel én middel
4. Balans van aandacht voor deelvaardigheden en geheel
5. Doelgericht
6. Betekenisvol en functioneel
7. Taalontwikkelend
8. Gericht op bedoeling, proces, effect
9. Interactief
H2. Taal
2.1 Wat is taal?
2.1.1 De vier domeinen van taal
Productief Receptief
Mondeling Spreken Luisteren
Schriftelijk Schrijven Lezen
